Markette yiyecekleri, ölçüleri, miktarları ve temel alışveriş ifadelerini kullanarak İspanyolca basit ve anlaşılır biçimde alışveriş yapabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Temel yiyecek adları
Markette en sık karşılaşacağımız yiyecek adlarını öğrenerek başlayabiliriz. Meyveler için la manzana (la mansana: elma), el plátano (el platano: muz), la naranja (la naranha: portakal) ve la pera (la pera: armut) sözcükleri kullanılır. Sebzelerden el tomate (el tomate: domates), la patata (la patata: patates), la cebolla (la seboya: soğan) ve la zanahoria (la sanahorya: havuç) önemlidir.
Diğer temel yiyecekler arasında el pan (el pan: ekmek), la leche (la leche: süt), el queso (el keso: peynir), el arroz (el arros: pirinç), los huevos (los uevos: yumurtalar) ve el pollo (el poyo: tavuk) bulunur. İspanyolcada isimlerin önünde çoğu zaman belirli artikel kullanılır: el eril tekil, la dişil tekil isimlerde görülür. Çoğul biçimde bunlar los ve las olur.
Örnek
Alışveriş listesi örneği: Pan, leche, dos manzanas y un kilo de tomates. (Ekmek, süt, iki elma ve bir kilo domates.) Burada dos manzanas (dos mansanas) iki elma, un kilo de tomates (un kilo de tomates) ise bir kilo domates demektir.
2. Ölçüler ve miktarlar
Bir ürünün miktarını söylemek için ölçü birimlerini kullanırız. Un kilo (un kilo: bir kilo), medio kilo (medio kilo: yarım kilo), un cuarto de kilo (un kuarto de kilo: çeyrek kilo), un litro (un litro: bir litre) ve medio litro (medio litro: yarım litre) sık kullanılan ifadelerdir. Sıvılar için genellikle litro, meyve ve sebzeler için ise kilo kullanılır.
Miktarı ürünle birleştirirken çoğunlukla de kullanılır: un kilo de arroz (un kilo de arros: bir kilo pirinç), dos litros de leche (dos litros de leche: iki litre süt). Sayılabilir ürünlerde sayı doğrudan isimden önce gelir: tres manzanas (tres mansanas: üç elma) ve seis huevos (seis uevos: altı yumurta). Mucho (çok) ve poco (az) miktarı genel olarak anlatır; isimle uyumlarına dikkat etmek gerekir.
Örnek
Somut durum: Bir öğrenci dört elma ve yarım kilo peynir alıyor. İspanyolca isteği şöyledir: Quiero cuatro manzanas y medio kilo de queso, por favor. (Kiyero kuatro mansanas i medio kilo de keso, por favor: Lütfen dört elma ve yarım kilo peynir istiyorum.)
3. Miktar sorma ve alışveriş listesi
Birinin ne kadar ürün istediğini sormak için ¿Cuánto quieres? (Kuánto kiy eres? : Ne kadar istiyorsun?) veya sayılabilir çoğul ürünlerde ¿Cuántas manzanas quieres? (Kuántas mansanas kiy eres? : Kaç elma istiyorsun?) denebilir. Ölçü içeren sorular da çok kullanışlıdır: ¿Cuánto arroz necesitas? (Kuánto arros nesesitas? : Ne kadar pirince ihtiyacın var?) ve ¿Cuántos litros de agua quieres? (Kuántos litros de agua kiy eres? : Kaç litre su istiyorsun?).
Alışveriş listesi hazırlarken ürünleri kısa ve düzenli yazabiliriz. Örneğin dos kilos de patatas (dos kilos de patatas: iki kilo patates), un litro de agua (un litro de agua: bir litre su) ve una docena de huevos (una dosena de uevos: bir düzine yumurta) listenin parçaları olabilir. Necesito (nesesito: ihtiyacım var) daha çok ihtiyaç belirtir; quiero (kiyero: istiyorum) ise istek belirtir.
Örnek
Çözümlü liste: Türkçe görev “Bir litre süt, üç portakal ve bir kilo pirinç al.” İspanyolca karşılığı: Compra un litro de leche, tres naranjas y un kilo de arroz. (Kompra un litro de leche, tres naranhas i un kilo de arros.) Burada emir biçimi olan compra (kompra: al) kullanılmıştır.
4. Markette isteme ve fiyat sorma
Bir ürünü istemek için Quiero... (Kiyero: ... istiyorum) veya daha nazik bir ifade olarak Quisiera... (Kisiyera: ... isterdim) kullanılabilir. A2 düzeyinde en kolay kalıplardan biri Quiero un kilo de plátanos, por favor. (Kiyero un kilo de platanos, por favor: Lütfen bir kilo muz istiyorum.) ifadesidir. Daha nazik olmak için cümlenin sonuna por favor (por favor: lütfen) eklenir.
Fiyat sormak için ¿Cuánto cuesta? (Kuanto kuesta?: Ne kadar?) tek bir ürün veya miktar için, ¿Cuánto cuestan? (Kuanto kuestan?: Ne kadarlar?) ise çoğul ürünler için kullanılabilir. Cuesta tres euros (Kuesta tres euros: Üç avro) ve Cuestan dos euros (Kuestan dos euros: İki avro) cevaplarına dikkat edilmelidir. Kasada toplamı sormak için ¿Cuánto es? (Kuanto es?: Toplam ne kadar?) denebilir.
Örnek
Kısa market diyaloğu: Cliente: Quiero medio kilo de naranjas, por favor. Vendedor: Aquí tiene. Cliente: ¿Cuánto es? Vendedor: Son dos euros. (Müşteri: Lütfen yarım kilo portakal istiyorum. Satıcı: Buyurun. Müşteri: Toplam ne kadar? Satıcı: İki avro.)
5. Tam bir alışveriş konuşması
Markette iletişim genellikle kısa cümlelerle gerçekleşir. Önce selam verilir: Buenos días. (Buenos diyas: Günaydın veya İyi günler.) Sonra ürün ve miktar söylenir. Satıcı ürünü hazırladıktan sonra müşteri fiyatı sorabilir, teşekkür edebilir ve vedalaşabilir: Gracias. Adiós. (Grasyas. Adiyos: Teşekkürler. Hoşça kalın.)
Aşağıdaki konuşmada öğrenci hem ürün ister hem de fiyat sorar. Cliente: Hola. Quiero un kilo de manzanas y un litro de leche, por favor. Vendedor: Muy bien. ¿Algo más? Cliente: Sí, dos panes. ¿Cuánto es? Vendedor: Son seis euros. (Müşteri: Merhaba. Lütfen bir kilo elma ve bir litre süt istiyorum. Satıcı: Pekâlâ. Başka bir şey? Müşteri: Evet, iki ekmek. Toplam ne kadar? Satıcı: Altı avro.)
Örnek
Uygulama: Öğrenci rolünde iki ürün seçin ve miktarlarını söyleyin. Örneğin Quiero dos tomates y medio litro de agua, por favor. (Kiyero dos tomates i medio litro de agua, por favor: Lütfen iki domates ve yarım litre su istiyorum.) Partneriniz satıcı olarak Aquí tiene (Aki tiyene: Buyurun) ve Son cuatro euros (Son kuatro euros: Dört avro) diyebilir.
6. Dil bilgisi, telaffuz ve doğru kullanım
Ölçü ifadelerinde ürünün çoğul olup olmadığına dikkat edin. un kilo de manzanas (un kilo de mansanas) bir kilo elma anlamına gelir; miktar bir olduğu için kilo tekildir, ancak birden fazla elma bulunduğu için manzanas çoğuldur. İki ölçü söylerken dos kilos de manzanas (dos kilos de mansanas) denir. de sözcüğü ölçü ile ürünü birbirine bağlar.
İspanyolcada h harfi genellikle okunmaz: huevos yaklaşık “uevos” diye söylenir. j harfi Türkçedeki sert “h” sesine yakındır; queso ise yaklaşık “keso” okunur. Telaffuz ipuçları yaklaşık gösterimdir; farklı İspanyolca bölgelerinde bazı sesler değişebilir. En önemli amaç, kelimeyi anlaşılır ve yavaş söylemektir.
Örnek
Düzeltme örneği: “iki litre süt” demek için dos litros leche değil, dos litros de leche (dos litros de leche) denir. “Bir kilo domates istiyorum” cümlesi ise Quiero un kilo de tomates. (Kiyero un kilo de tomates.) biçimindedir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi ölçü ile ürün arasına hiçbir bağlayıcı koymadan dos litros leche denir. Doğrusu: Doğru kalıp dos litros de leche (dos litros de leche) biçimindedir. Ölçü ile ürün arasında genellikle de kullanılır.
- Yanlış: Cuánto ve cuántos her durumda aynı kullanılır. Doğrusu: Sayılamayan veya genel miktarlar için cuánto, sayılabilir çoğul isimlerle cuántos ya da dişi isimlerle cuántas kullanılır: ¿Cuánto arroz? ve ¿Cuántas manzanas?
- Yanlış: Quiero kaba bir emir cümlesidir ve markette kullanılamaz. Doğrusu: Quiero... günlük alışverişte kullanılabilir. Daha nazik olmak için por favor eklenir veya Quisiera... kalıbı seçilir.
- Yanlış: Cuesta her zaman çoğul ürünlerin fiyatını anlatır. Doğrusu: Tekil bir ürün veya miktar için cuesta, çoğul ürünler için cuestan kullanılır: El kilo cuesta tres euros. ve Las manzanas cuestan dos euros.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca ürün ve miktar söylemekten daha uzun alışveriş konuşmalarına ilerler. Öğrenciler fiyat karşılaştırmayı, indirim sormayı, farklı kapları ve paketleri anlatmayı öğrenebilir. Ayrıca hay (ay: var), necesitar (nesesitar: ihtiyaç duymak) ve preferir (preferir: tercih etmek) gibi yapılarla marketteki seçenekleri açıklayabilirler. Daha sonra restoran siparişi, tarif okuma ve sağlıklı beslenme hakkında kısa konuşmalar kurulabilir.
Özet
Yiyecek adlarını öğrenirken isimlerle birlikte artikelleri ve çoğul biçimleri de kullanırız. Miktar belirtmek için kilo, litro, medio ve cuarto gibi ölçülerden yararlanır; ölçü ile ürün arasına de koyarız. Quiero..., ¿Cuánto cuesta? ve ¿Cuánto es? kalıplarıyla markette kibarca alışveriş yapabiliriz.