İspanyolcada doğrudan nesne zamirleri, markette alınan ürünün adını tekrar etmeden onu kısa ve doğal biçimde söylememizi sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Doğrudan nesne nedir?
Bir cümlede eylemden doğrudan etkilenen varlığa doğrudan nesne denir. Markette müşteri elmayı alır, satıcı yoğurdu poşete koyar veya kasiyer ürünleri tarar. Bu cümlelerde elma, yoğurt ve ürünler eylemin doğrudan nesnesidir.
İspanyolcada aynı ürünü tekrar söylememek için doğrudan nesne zamirleri kullanılır: lo eril tekil, la dişil tekil, los eril çoğul veya eril-dişil karışık çoğul, las dişil çoğuldur. Örneğin Compro el pan. cümlesindeki el pan yerine Lo compro. denebilir. Türkçesi: Ekmeği alıyorum; onu alıyorum.
Örnek
Ürün: el yogur (yoğurt). Cümle: Compro el yogur. Türkçesi: Yoğurdu alıyorum. Zamirli biçim: Lo compro. Türkçesi: Onu alıyorum. Burada lo, eril tekil olan el yogur yerine kullanılmıştır.
2. Lo ve la: tekil ürünler
Lo ve la tek bir üründen söz ederken kullanılır. Eril tekil isimlerin önünde genellikle el, dişil tekil isimlerin önünde genellikle la bulunur. El queso (peynir) için lo, la leche (süt) için la kullanırız.
Nesne zamiri normal olumlu cümlede çekimli fiilden önce gelir. Örneğin La compro. cümlesinde la fiilden önce yer alır. Bu cümlenin Türkçesi “Onu satın alıyorum.” şeklindedir. Zamir, ürünü tekrar söylemeden konuşmayı kısaltır.
Örnek
Soru: ¿Compras el queso? Türkçesi: Peyniri alıyor musun? Cevap: Sí, lo compro. Türkçesi: Evet, onu alıyorum. Dişil örnek: ¿Compras la leche? Türkçesi: Sütü alıyor musun? Cevap: Sí, la compro. Türkçesi: Evet, onu alıyorum. Telaffuz ipucu: lo yaklaşık olarak “lo”, la yaklaşık olarak “la” okunur.
3. Los ve las: çoğul ürünler
Birden fazla üründen söz ettiğimizde los veya las kullanılır. Eril çoğul isimler için los, dişil çoğul isimler için las seçilir. Örneğin los tomates domatesler, las manzanas elmalar demektir.
Çoğul nesne zamiri de fiilden önce gelir: Los compro. Türkçesi “Onları satın alıyorum.” şeklindedir. Las necesito. ise las zamirinin doğrudan nesne olduğu bir cümledir; Türkçede doğal karşılığı “Onlara ihtiyacım var.” şeklindedir. Türkçede kullanılan hâl eki farklı olsa da İspanyolcada las, ihtiyaç duyulan dişil çoğul nesnelerin yerini tutar.
Örnek
Müşteri: Quiero las manzanas. Türkçesi: Elmaları istiyorum. Satıcı: ¿Estas manzanas? Türkçesi: Bu elmalar mı? Müşteri: Sí, las quiero. Türkçesi: Evet, onları istiyorum. Başka bir örnek: Los tomates son frescos. Los compro. Türkçesi: Domatesler taze. Onları satın alıyorum. Elma örneğinde la manzana dişil olduğu için tekil biçimde la kullanılır; resimde birden fazla elma varsa las gerekir.
4. Zamirin yeri ve market konuşmaları
İspanyolcada doğrudan nesne zamiri çoğu temel cümlede özne ile fiil arasına, yani çekimli fiilden hemen önce gelir. Yo compro el pan. yerine Yo lo compro. denir. Özne olan yo çoğu zaman söylenmeyebilir; bu yüzden Lo compro. da doğru ve doğal bir cümledir.
Markette kısa sorular ve cevaplar çok kullanışlıdır. ¿Lo tiene? ifadesi “Eril bir ürününüz var mı?” anlamına gelir. ¿La tiene? dişil bir ürün için kullanılır. Satıcı Sí, la tengo. diyebilir; bu, “Evet, var.” anlamındadır. Buradaki zamir ürünün cinsiyetine göre değişir.
Örnek
Kısa diyalog: Cliente: ¿Tiene la leche? Türkçesi: Sütünüz var mı? Vendedor: Sí, la tengo. Türkçesi: Evet, var. Cliente: Gracias. La compro. Türkçesi: Teşekkürler. Onu satın alıyorum. Telaffuz ipucu: tiene yaklaşık “tiyene”, compro yaklaşık “kompro” okunur.
5. Ürünün cinsiyetini doğru bulma
Zamir seçerken ürünün gerçek dünyadaki özelliğine değil, İspanyolca isminin dil bilgisel cinsiyetine bakarız. El aceite de oliva zeytinyağı demektir ve eril olduğu için lo alır: Lo compro. La botella ise şişe demektir ve dişildir; şişeyi kastediyorsak La compro. deriz.
Bazı kelimelerin cinsiyeti Türkçedeki kullanımından tahmin edilemez; bu nedenle kelimeyi artikeliyle öğrenmek yararlıdır. el pan, el arroz ve el aceite eril; la leche, la fruta ve la botella dişildir. Bir ürünün adı çoğulsa zamir de çoğul olur: los huevos için los, las naranjas için las.
Örnek
Diyalog: Cliente: Quiero el aceite de oliva. Türkçesi: Zeytinyağını istiyorum. Vendedor: Aquí está. Türkçesi: İşte burada. Cliente: Gracias, lo compro. Türkçesi: Teşekkürler, onu satın alıyorum. Şişeyi vurgulamak istersen: La compro. Türkçesi: Onu, yani şişeyi satın alıyorum. Burada zamir, söylenmeyen değil, zihinde tutulan ismin cinsiyetini izler.
6. Uygulama: alışverişte kısa diyalog
Şimdi bilgileri tek bir alışveriş durumunda birleştirelim. Müşteri önce ürünü söyler, sonra aynı ürünü tekrar etmemek için uygun zamiri kullanır. Konuşurken ürünü işaret etmek, zamirin neyi gösterdiğini anlamayı kolaylaştırır.
Bir cümlede birden fazla ürün varsa her ürünün cinsiyetine ve sayısına dikkat ederiz. el pan y la leche gibi eril ve dişil ürünler birlikte çoğul bir grup oluşturursa genellikle eril çoğul biçim kullanılır: Los compro. Ancak A2 düzeyinde her ürünü ayrı ayrı söylemek de açık ve doğrudur.
Örnek
Kısa diyalog: Cliente: Quiero el pan y la leche. Türkçesi: Ekmeği ve sütü istiyorum. Vendedor: ¿Los compra? Türkçesi: Onları satın alıyor musunuz? Cliente: Sí, los compro. Türkçesi: Evet, onları satın alıyorum. Ayrı ayrı söylemek istersek El pan lo compro y la leche la compro también. denebilir. Türkçesi: Ekmeği alıyorum, sütü de alıyorum. Burada lo ekmeğin, la sütün yerini tutar.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her ürün için lo kullanılır. Doğrusu: Doğrusu ürünün cinsiyetine ve sayısına bakmaktır. el yogur için lo, la leche için la, los tomates için los, las manzanas için las kullanılır.
- Yanlış: Zamir fiilden sonra gelir: Compro lo. Doğrusu: Temel olumlu cümlede zamir çekimli fiilden önce gelir: Lo compro. Türkçesi: Onu satın alıyorum.
- Yanlış: Zamir, ürünü alan kişinin cinsiyetine göre seçilir. Doğrusu: Zamir ürünü alan kişiye göre değil, nesnenin İspanyolca adına göre seçilir. Bir kadın el aceite için lo, bir erkek la leche için la kullanabilir.
- Yanlış: Türkçedeki “onu” her zaman aynı İspanyolca zamirdir. Doğrusu: Türkçede tek bir “onu” sözcüğü bulunur; İspanyolcada ise cinsiyet ve sayı değişir: lo, la, los, las.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde doğrudan nesne zamirleri farklı fiil yapılarıyla ve emir cümleleriyle daha ayrıntılı kullanılacaktır. Örneğin olumlu emirlerde zamir fiile bağlanabilir: Cómpralo. Türkçesi: Onu satın al. Ayrıca le ve les dolaylı nesne zamirleriyle doğrudan nesne zamirleri arasındaki fark öğrenilecektir. Daha sonra iki zamirin aynı cümlede birlikte kullanımı ve geçmiş zamanda zamirlerin yeri ele alınır.
Özet
Doğrudan nesne zamirleri ürünün adını tekrar etmemizi önler ve çekimli fiilden önce gelir. Lo eril tekil, la dişil tekil, los eril veya karışık çoğul, las dişil çoğul nesneler için kullanılır. Doğru zamiri seçmek için ürünün İspanyolca adını artikeliyle ve tekil-çoğul biçimiyle öğrenmeliyiz.