İzin Diyaloğu (入ってもいいですか (haitte mo ii desu ka))

Durumu anlamak: Kapıdan içeri girmek

Bir öğrenci sınıfa geç kaldığında kapıyı açıp doğrudan içeri girmek yerine öğretmenden izin ister. Bunun için en temel ifade 入ってもいいですか (haitte mo ii desu ka) cümlesidir. Türkçesi “İçeri girebilir miyim?” veya bağlama göre “Girmemde sakınca var mı?” anlamına gelir.

Bu cümlede 入って (haitte), “girmek” anlamındaki 入る (hairu) fiilinin -て biçimidir. もいいですか (mo ii desu ka) bölümü ise “olur mu?” anlamı katar. Öğrenci önce hafifçe kapıyı çalabilir, öğretmene bakabilir ve cümleyi sakin bir sesle söyleyebilir.

İzin isteme kalıbını kurmak

Genel kalıp, bir fiilin -て biçiminden sonra もいいですか (mo ii desu ka) getirmektir. Örneğin “oturabilir miyim?” demek için 座ってもいいですか (suwatte mo ii desu ka), “pencereyi açabilir miyim?” demek için 窓を開けてもいいですか (mado o akete mo ii desu ka) denir. A2 düzeyinde önce sık kullanılan fiillerle bu kalıbı otomatikleştirmek yararlıdır.

İzin istenirken cümleyi soru tonuyla tamamlamak gerekir. ですか (desu ka) bölümündeki か (ka) soruyu gösterir. İzin isteyen kişi ayrıca すみません (sumimasen) diyerek dikkat çekebilir; bu sözcük bağlama göre “Affedersiniz” veya “Özür dilerim” anlamına gelir.

Olumlu cevap: İzin vermek

İzin veren kişi en sık はい、どうぞ (hai, douzo) veya はい、いいですよ (hai, ii desu yo) diyebilir. İlk ifade “Evet, buyurun” anlamına gelir ve özellikle içeri girme, oturma ya da bir şeyi alma gibi eylemlerde doğaldır. İkinci ifade “Evet, olur” anlamındadır.

İzin aldıktan sonra öğrenci kısa bir teşekkür söyleyebilir: ありがとうございます (arigatou gozaimasu). Ardından eylemi gerçekleştirir. Sınıfa girerken 失礼します (shitsurei shimasu) demek de kibar bir davranıştır; bu ifade “Müsaadenizle” veya “Rahatsız ediyorum” gibi düşünülebilir.

Olumsuz veya beklemeyi gerektiren cevaplar

Her izin isteği olumlu cevaplanmayabilir. Bir kişi izin vermiyorsa いいえ、だめです (iie, dame desu) veya daha açık biçimde 入ってはいけません (haitte wa ikemasen) diyebilir. İlk ifade “Hayır, olmaz” demektir; ikinci ifade “Girmek yasaktır” anlamına gelir ve daha kesin bir yasak bildirir.

Bazen kişi hemen izin vermez, çünkü önce başka bir işi tamamlaması gerekir. Bu durumda ちょっと待ってください (chotto matte kudasai), yani “Lütfen biraz bekleyin”, denebilir. Öğrenci bu cevabı yanlış anlayıp hemen içeri girmemelidir; izin açıkça verilene kadar beklemek gerekir.

Sözlü izin ile yazılı onayı ayırt etmek

Sözlü izin, o anda yapılan bir isteğe verilen cevaptır. Örneğin sınıfa girmek, kalem almak veya fotoğraf çekmek için 〜てもいいですか (〜te mo ii desu ka) kalıbı kullanılabilir. Yazılı izin ise bir form, dilekçe veya belge üzerinde gösterilir; bu durumda yalnızca sözlü cümle yeterli olmayabilir.

Bir belgenin imzalanmasını isterken daha uygun ifade ここにサインしてもいいですか (koko ni sain shite mo ii desu ka) değildir; bu cümle “Buraya imza atabilir miyim?” anlamına gelir. Öğretmenden imza istemek için ここにサインをお願いします (koko ni sain o onegaishimasu), yani “Lütfen burayı imzalar mısınız?” denebilir. İzin belgesini sunarken 許可書です (kyokasho desu) ifadesi “Bu izin belgesidir” anlamında kullanılabilir.

example

Zaman ve bağlamı açıkça belirtmek

İzin bir zaman aralığıyla ilgiliyse yalnızca “olur mu?” demek yerine gün veya saati de belirtmek gerekir. Örneğin 金曜日に休んでもいいですか (kinyoubi ni yasunde mo ii desu ka) “Cuma günü izin alabilir miyim?” demektir. 午後三時から四時まで使ってもいいですか (gogo sanji kara yoji made tsukatte mo ii desu ka) ise “Saat üçten dörde kadar kullanabilir miyim?” anlamına gelir.

Takvimde onaylanan zaman dilimini tekrar söylemek, iki tarafın aynı şeyi anladığını gösterir. Öğrenci tarih ve saati göstererek この時間でいいですか (kono jikan de ii desu ka) diyebilir. Karşı taraf onay verirse はい、その時間で大丈夫です (hai, sono jikan de daijoubu desu) sözü “Evet, o zaman uygundur” anlamına gelir.