Basit oda adlarını ve yer bildiren kalıpları kullanarak bir Japon evini okuyabilir, dinleyebilir ve kısa cümlelerle tanıtabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Oturma odası: へや ve いま
Japonca'da oda için へや (heya), oturma odası için ise いま (ima) sözcüğü kullanılabilir. Geleneksel bir oturma odasında tatami adı verilen hasır kaplı zemin ve ışığı yumuşatan şoji bölmeleri görülebilir. Ancak her Japon evinde aynı eşyalar veya aynı oda düzeni bulunmaz.
Bir yeri tanıtırken ここは いまです。 (Koko wa ima desu.) denebilir. Bu cümlenin anlamı “Burası oturma odasıdır.” şeklindedir. ここ (koko) burada, は (wa) konu belirteci, です (desu) ise kibar bir bildirme yapısıdır.
Örnek
ここは いまです。たたみが あります。 (Koko wa ima desu. Tatami ga arimasu.) — Burası oturma odasıdır. Tatami vardır. Buradaki あります (arimasu), cansız bir şeyin bulunduğunu söylemek için kullanılır. Telaffuzda は (wa) burada ha değil, wa okunur; です (desu) ise Türkçe kulağa yaklaşık des şeklinde gelebilir.
Giriş: げんかん ve ayakkabılar
Japon evlerinin giriş bölümüne げんかん (genkan) denir. Bu bölüm, dışarıdaki ayakkabıların çıkarıldığı ve evin iç kısmından biraz daha aşağıda bulunan alan olarak düzenlenebilir. Evlerin planı değişse de girişte ayakkabı çıkarma alışkanlığı birçok evde önemlidir.
Bir girişte ne olduğunu söylemek için げんかんに くつが あります。 (Genkan ni kutsu ga arimasu.) cümlesi kullanılabilir. Cümledeki に (ni) bulunma yerini gösterir; くつ (kutsu) ayakkabı, あります (arimasu) vardır anlamındadır. Yer bildiren bu yapı, okuma metinlerinde çok sık görülür.
Örnek
Kısa durum: Öğrenci eve girerken ayakkabıları görür. げんかんに くつが あります。 (Genkan ni kutsu ga arimasu.) — Girişte ayakkabılar vardır. Ardından ev sahibi ここで くつを ぬぎます。 (Koko de kutsu o nugimasu.) diyebilir. — Burada ayakkabılar çıkarılır. で (de) eylemin yapıldığı yeri, を (o) ise eylemin nesnesini gösterir.
Mutfak: だいどころ
Mutfak için temel sözcük だいどころ (daidokoro) sözcüğüdür. Bazı günlük konuşmalarda キッチン (kicchin) de duyulabilir; bu, İngilizceden alınmış bir kelimedir ve katakana ile yazılır. Başlangıç düzeyinde だいどころ (daidokoro) kelimesini ve たべもの (tabemono) yani yiyecek sözcüğünü tanımak yeterlidir.
Bir odanın yerini sormak için だいどころは どこですか。 (Daidokoro wa doko desu ka.) denir. Cevap olarak だいどころは ここです。 (Daidokoro wa koko desu.) — Mutfak buradadır denebilir. Soru cümlesinin sonunda bulunan か (ka), cümleyi kibar bir soruya dönüştürür.
Örnek
Somut metin örneği: ここは だいどころです。コンロが あります。 (Koko wa daidokoro desu. Konro ga arimasu.) — Burası mutfaktır. Ocak vardır. Burada ここ (koko) burası, コンロ (konro) ocak anlamındadır. Dinlerken önce oda adını, sonra eşya adını yakalamaya çalış; bütün cümleyi aynı anda anlamasan bile ana bilgiyi bulabilirsin.
Yatak odası: しんしつ ve ねます
Yatak odası için しんしつ (shinshitsu) sözcüğü kullanılabilir. Geleneksel bir odada tatami üzerinde yere serilen bir futon bulunabilir. Modern evlerde ise batı tarzı yatak da olabilir; bu yüzden bir görseli açıklarken yalnızca gördüğümüz bilgiyi söylemek gerekir.
Uyumak için kullanılan temel fiil ねます (nemasu) sözcüğüdür. しんしつで ねます。 (Shinshitsu de nemasu.) cümlesi “Yatak odasında uyurum.” anlamına gelir. Buradaki で (de), eylemin gerçekleştiği yeri gösterir; bulunma bildiren あります (arimasu) ile aynı görevde değildir.
Örnek
Kısa diyalog: どこで ねますか。 (Doko de nemasu ka.) — Nerede uyursun? しんしつで ねます。 (Shinshitsu de nemasu.) — Yatak odasında uyurum. Telaffuzda し (shi) Türkçedeki şiye yakın, つ (tsu) ise ts sesleri birlikte söylenerek okunur. Romaji okumak yardımcıdır; zamanla kana işaretlerini doğrudan tanımaya çalışmak gerekir.
Banyo ve kısa ev tanıtımını dinleme
Banyo veya küvet için おふろ (ofuro), banyo odası için ise よくしつ (yokushitsu) sözcüğüyle karşılaşabilirsin. Japon evlerindeki banyo düzenleri eve göre değişir; bazı banyolarda yıkanma alanı ile küvet alanı birbirinden ayrılabilir. Bazı banyolarda ıslak zemine su dökülebilir ve bu alanlar temizliğin kolay yapılacağı şekilde düzenlenebilir.
Şimdi kısa bir ev tanıtım metni okuyalım ve dinleme çalışması gibi kullanalım: これは わたしの いえです。げんかんに くつが あります。ここは いまです。たたみが あります。だいどころに コンロが あります。しんしつで ねます。よくしつは あそこです。 (Kore wa watashi no ie desu. Genkan ni kutsu ga arimasu. Koko wa ima desu. Tatami ga arimasu. Daidokoro ni konro ga arimasu. Shinshitsu de nemasu. Yokushitsu wa asoko desu.) Bu benim evimdir. Girişte ayakkabılar vardır. Burası oturma odasıdır. Tatami vardır. Mutfakta ocak vardır. Yatak odasında uyurum. Banyo şuradadır.
Örnek
Çözüm: Metinde ilk olarak evin kime ait olduğunu buluruz: わたしの いえ (watashi no ie) — benim evim. Sonra girişte ayakkabı, oturma odasında tatami, mutfakta ocak, yatak odasında uyuma ve banyonun yeri verilir. Dinleme sırasında her sözcüğü çevirmek yerine げんかん (genkan), いま (ima), だいどころ (daidokoro), しんしつ (shinshitsu) ve よくしつ (yokushitsu) gibi anahtar kelimeleri işaretlemek daha etkilidir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Japon evlerinin tamamında tatami, şoji ve alçak yatak bulunur. Doğrusu: Bu eşyalar ve düzenler bazı geleneksel evlerde veya belirli odalarda görülür. Japonya'da modern ve farklı planlara sahip birçok ev de vardır.
- Yanlış: は (ha) her zaman ha okunur ve konu belirteci değildir. Doğrusu: Konu belirteci olarak kullanıldığında は (wa) okunur. Örneğin ここは いまです。 (Koko wa ima desu.) cümlesinde konu belirtecidir.
- Yanlış: あります (arimasu) ve います (imasu) her varlık için aynı şekilde kullanılır. Doğrusu: あります (arimasu) cansız varlıklar ve nesneler için, います (imasu) insanlar ve hayvanlar için kullanılır. Bu derste ev ve eşya anlatırken çoğunlukla あります (arimasu) gerekir.
- Yanlış: Japonca cümlede kelimelerin Türkçedeki sırayla dizilmesi gerekir. Doğrusu: Japoncada temel cümle sırası çoğu zaman konu, yer veya nesne ve fiil şeklindedir. Örneğin しんしつで ねます。 (Shinshitsu de nemasu.) cümlesinde eylem olan ねます (nemasu) sondadır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta oda ve eşya adlarına daha fazla sıfat ekleyerek daha ayrıntılı tanıtımlar yapabilirsin. Örneğin büyük, küçük, yeni veya eski gibi temel nitelemelerle bir odayı karşılaştırabilirsin. Ayrıca bir ev planı üzerinde うえ (ue) üstünde, した (shita) altında ve となり (tonari) yanında gibi yer bildiren sözcükleri öğrenebilirsin. Daha sonra kana okuma hızın geliştiğinde kısa ilanları, ev planlarını ve günlük konuşmaları daha bağımsız anlayabilirsin.
Özet
Bu derste Japon evinin giriş, oturma odası, mutfak, yatak odası ve banyo bölümlerini tanıtan temel sözcükleri öğrendik. ここは…です (Koko wa ... desu), …に あります ( ... ni arimasu) ve …で ねます ( ... de nemasu) kalıplarıyla yer ve eylem bildirdik. Kısa metinleri dinlerken anahtar oda adlarını yakalamak, her sözcüğü tek tek çevirmekten daha etkili bir başlangıç yöntemidir.