Japonca ev ve oda sözcüklerini öğrenerek evin bölümlerini tanıtabilir, bir odada ne bulunduğunu basit cümlelerle söyleyebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Yazı sistemine ve temel sözcüklere giriş
Japonca A1'in ilk aşamasında ev sözcüklerini çoğunlukla hiragana ile görürüz. へや (heya) oda, いえ (ie) ev demektir. へや sözcüğündeki へ (he) hecesi Türkçedeki he sesine, や (ya) ise ya sesine yakındır; sözcük yaklaşık olarak he-ya diye okunur.
Bu ünitede kanji kullanmadan kana okumaya ve anlamaya odaklanırız. だいどころ (daidokoro) mutfak, げんかん (genkan) giriş ve ふろば (furoba) banyo alanı anlamına gelir. Telaffuzda ses birimlerini yutmamak önemlidir: da-i-do-ko-ro biçiminde, açık ve anlaşılır söylemek daha uygundur.
Örnek
Bir sözcüğü tanıtırken şu kalıbı kullanabiliriz: これは へやです。 (Kore wa heya desu.) Bu bir odadır. これは だいどころです。 (Kore wa daidokoro desu.) Bu mutfaktır.
2. Oda sözcüğü: へや
へや (heya) genel olarak oda demektir ve evin farklı odalarını anlatmak için kullanılabilir. Bir alanı tanıtırken これは へやです。 (Kore wa heya desu.) diyebiliriz. Buradaki これ (kore) bu, は (wa) konu belirteci, です (desu) ise kibar bir bildirme yapısıdır.
Bir odada bulunan eşyaları anlatmak için önce eşyanın adını, sonra basit tanıtma kalıbını kullanabiliriz. Örneğin つくえ (tsukue) masa, いす (isu) sandalye ve テレビ (terebi) televizyon demektir. へやに テレビが あります。 (Heya ni terebi ga arimasu.) cümlesi Odada televizyon var anlamına gelir.
Japon evlerinde odaların kullanım amacı kültüre ve evin düzenine göre değişebilir; bu nedenle her へや sözcüğünü yalnızca salon anlamında düşünmemek gerekir. Bir resmi incelerken görülen alanı önce genel olarak へや diye adlandırabilir, daha sonra eşya sözcüklerini ekleyebiliriz.
Örnek
Resimde bir oda ve televizyon varsa: これは へやです。テレビが あります。 (Kore wa heya desu. Terebi ga arimasu.) Bu bir odadır. Televizyon var.
3. Mutfak: だいどころ
だいどころ (daidokoro) mutfak demektir. Sözcüğü da-i-do-ko-ro biçiminde beş ritim birimiyle söylemek gerekir; özellikle ど (do) ve こ (ko) seslerini atlamamalıyız. Mutfakta れいぞうこ (reizouko) buzdolabı, さら (sara) tabak ve コップ (koppu) bardak gibi sözcükler görülebilir.
Mutfak alanını göstermek için ここは だいどころです。 (Koko wa daidokoro desu.) diyebiliriz. Bu cümlede ここ (koko) burası anlamındadır. Bir eşyanın mutfakta bulunduğunu söylemek için だいどころに さらが あります。 (Daidokoro ni sara ga arimasu.) cümlesini kullanabiliriz.
A1 düzeyinde bütün mutfak eşyalarını öğrenmek yerine, resmi tanımaya yarayan birkaç temel sözcüğe odaklanmak daha etkilidir. Öğrenci önce alanı adlandırır, sonra gördüğü bir veya iki eşyayı ekler. Böylece uzun ve zor cümleler kurmadan anlaşılır bir ev tanıtımı yapabilir.
Örnek
Bir öğrenci mutfak resmini gösterir ve şöyle der: ここは だいどころです。れいぞうこが あります。 (Koko wa daidokoro desu. Reizouko ga arimasu.) Burası mutfaktır. Buzdolabı var.
4. Giriş alanı: げんかん ve くつばこ
げんかん (genkan) evin giriş bölümüdür. Japon evlerinde bu alan, dışarıda giyilen ayakkabıları çıkarma ve içeride giyilen terliklere geçme yeri olarak önemli bir işleve sahiptir. くつ (kutsu) ayakkabı, くつばこ (kutsubako) ise ayakkabılık veya ayakkabı dolabı anlamına gelir.
Giriş bölümünü tanıtmak için ここは げんかんです。 (Koko wa genkan desu.) denir. Ayakkabılığın bulunduğunu söylemek için げんかんに くつばこが あります。 (Genkan ni kutsubako ga arimasu.) cümlesi kullanılabilir. Burada に (ni) bulunma yerini, が (ga) ise bulunan şeyi belirtir.
Bu sözcük günlük kültür bilgisi açısından da önemlidir. Japonya'da bir eve, bazı okullara veya belirli geleneksel mekânlara girerken ayakkabıyı çıkarmak beklenebilir. Ancak her yerde aynı kural varmış gibi genelleme yapmak doğru değildir; mekânın kuralına ve ev sahibinin yönlendirmesine bakılır.
Örnek
Giriş resmini gösteren öğrenci: ここは げんかんです。くつばこが あります。 (Koko wa genkan desu. Kutsubako ga arimasu.) Burası giriş alanıdır. Ayakkabılık var.
5. Banyo alanı: ふろば
ふろば (furoba) banyo alanı demektir. ふろ (furo) banyo, özellikle küvette yıkanma, ば (ba) ise yer ya da alan anlamı taşıyan bir parçadır. Bu nedenle ふろば sözcüğü basitçe banyo yapılan alanı anlatır; Türkçedeki her banyo düzeniyle tamamen aynı olmak zorunda değildir.
Banyo resmini gösterirken ここは ふろばです。 (Koko wa furoba desu.) diyebiliriz. タオル (taoru) havlu, せっけん (sekken) sabun ve シャワー (shawaa) duş gibi bazı sözcükler katakana ile yazılır. Katakana çoğunlukla yabancı kökenli kelimeler ve ses taklitleri için kullanılır; bu yüzden タオル ve シャワー biçimleri hiraganadan farklı görünür.
Banyo alanını anlatırken sözcükleri tek tek söylemek yeterlidir; A1 öğrencisinin bütün ev düzenini ayrıntılı biçimde açıklaması beklenmez. Önce alanı tanıtmak, ardından bir eşyayı belirtmek hedeflenir. Bu yöntem resim yorumlama ve kısa konuşma çalışmalarında güven verir.
Örnek
Resimde duş varsa: ここは ふろばです。シャワーが あります。 (Koko wa furoba desu. Shawaa ga arimasu.) Burası banyo alanıdır. Duş var.
6. Ev tanıtımı ve kısa konuşma
Ev tanıtımında alan adlarını sırayla söyleyebiliriz: へや (heya), だいどころ (daidokoro), げんかん (genkan) ve ふろば (furoba). Her alan için ここは ～です。 (Koko wa ... desu.) kalıbı kullanılabilir. Bu kalıp, resim gösterirken veya bir arkadaşın evini anlatırken kibar ve güvenli bir başlangıç sağlar.
Kısa bir soru-cevap çalışması şöyle olabilir: A: ここは どこですか。 (Koko wa doko desu ka.) Burası neresi? B: だいどころです。 (Daidokoro desu.) Mutfak. Buradaki どこ (doko) neresi anlamındadır; cümlenin sonundaki か (ka) soruyu belirtir.
Bir sonraki adımda おおきい (ookii) büyük, ちいさい (chiisai) küçük gibi basit sıfatlarla odaları tanımlayabiliriz. Daha sonra うえ (ue) üst, した (shita) alt ve なか (naka) iç gibi konum sözcükleri öğrenilerek eşyaların nerede olduğu anlatılır. Böylece tek sözcüklü tanımalardan kısa, anlamlı ev açıklamalarına geçilir.
Örnek
Kısa diyalog: A: ここは どこですか。 (Koko wa doko desu ka.) Burası neresi? B: へやです。テレビが あります。 (Heya desu. Terebi ga arimasu.) Odadır. Televizyon var.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: へや (heya) yalnızca salon demektir. Doğrusu: へや (heya) genel olarak oda demektir. Salon, yatak odası veya başka bir oda için bağlama göre daha özel sözcükler de öğrenilebilir.
- Yanlış: は (ha) her zaman ha diye okunur. Doğrusu: Konu belirteci olarak kullanıldığında は (wa) diye okunur. Örneğin これは へやです。 (Kore wa heya desu.) cümlesinde yazımı ha, okunuşu wa'dır.
- Yanlış: に (ni) yalnızca yön bildirmek için kullanılır. Doğrusu: に (ni) bulunma yerini de gösterebilir. へやに テレビが あります。 (Heya ni terebi ga arimasu.) cümlesinde odada anlamı verir.
- Yanlış: げんかん (genkan) evin herhangi bir odasıdır. Doğrusu: げんかん (genkan) özellikle giriş alanıdır. Ayakkabıları çıkarma ve içeri geçme işleviyle ilişkilidir.
- Yanlış: Japonca sözcüklerde uzun sesleri ve heceleri Türkçedeki gibi kısaltmak sorun olmaz. Doğrusu: Uzun sesler ve bazı seslerin ikilenmesi anlaşılmayı etkileyebilir. シャワー (shawaa) sözcüğünde son sesin uzunluğu korunmalı, だいどころ (daidokoro) sözcüğünde de ses birimlerinden hiçbiri atlanmamalıdır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta ev eşyalarını daha geniş bir kelime grubuyla öğrenip konum bildiren yapılar kuracağız. つくえの うえに ほんが あります。 (Tsukue no ue ni hon ga arimasu.) gibi cümlelerle bir eşyanın nerede olduğunu söyleyebileceğiz. Ayrıca odaları おおきい (ookii) veya ちいさい (chiisai) gibi basit sıfatlarla tanımlayacağız. Kanji öğrenimi de kademeli olarak başlayacak; ancak kana okuma becerisi kullanılmaya devam edecek.
Özet
Bu ünitede へや (heya), だいどころ (daidokoro), げんかん (genkan), くつばこ (kutsubako) ve ふろば (furoba) sözcüklerini öğrendik. これは ～です。 (Kore wa ... desu.) ve ここは ～です。 (Koko wa ... desu.) kalıplarıyla alan tanıtabilir, ～に ～が あります。 (... ni ... ga arimasu.) yapısıyla bir eşyanın bulunduğunu söyleyebiliriz. Doğru seslendirme, は (wa) okunuşu ve に (ni) kullanımına dikkat etmek anlaşılır konuşma için önemlidir.