İtalyanca’da hobilerimizi, boş zaman etkinliklerimizi ve gelecek planlarımızı gün, tarih ve saat belirterek açıkça anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Hobiler ve boş zaman etkinlikleri
İtalyanca’da hobi ve boş zaman etkinliklerini anlatmak için sık kullanılan kelimeler vardır: la musica (müzik), il cinema (sinema), la lettura (okuma), la fotografia (fotoğrafçılık), il ciclismo (bisiklete binme) ve gli scacchi (satranç). Müzik aleti çalmak için suonare la chitarra (gitar çalmak) veya suonare il pianoforte (piyano çalmak) denir.
Bir etkinliği sevdiğimizi söylemek için Mi piace... (… hoşuma gidiyor) kalıbını kullanırız. Birden fazla etkinlikten söz ederken Mi piacciono... (… hoşuma gidiyor) kullanılır. Örneğin Mi piace leggere. — Okumak hoşuma gidiyor. Mi piacciono la musica e il cinema. — Müzik ve sinema hoşuma gidiyor.
Örnek
Nel tempo libero mi piace andare in bicicletta e ascoltare la musica. — Boş zamanımda bisiklete binmek ve müzik dinlemek hoşuma gidiyor. Mia sorella ama la fotografia, ma non gioca a scacchi. — Kız kardeşim fotoğrafçılığı seviyor ama satranç oynamıyor. Telaffuz ipucu: bicicletta yaklaşık “biçiklette”, chitarra ise “kitarra” diye okunur.
Etkinlikleri anlatmak: yapmak, oynamak ve gitmek
İtalyanca’da etkinlikler farklı fiillerle anlatılır. Sporlar için çoğunlukla fare sport (spor yapmak), giocare a calcio (futbol oynamak) ve andare in bicicletta (bisiklete binmek) kullanılır. Kitap okumak leggere un libro, film izlemek guardare un film, fotoğraf çekmek ise fare fotografie şeklindedir.
Bir planı anlatırken özneye göre fiili değiştirmeye dikkat ederiz. Io leggo “Ben okuyorum”, tu leggi “sen okuyorsun”, lui legge “o okuyor” demektir. Etkinlikleri bağlamak için e (ve), karşıtlık kurmak için ma (ama) kullanabiliriz: Leggo e ascolto la musica. — Okuyorum ve müzik dinliyorum.
Örnek
Somut olay: Marco arkadaşına hafta sonunu anlatıyor. Sabato gioco a calcio e domenica leggo un libro. — Cumartesi futbol oynuyorum ve pazar günü bir kitap okuyorum. Non guardo la televisione: faccio fotografie. — Televizyon izlemiyorum; fotoğraf çekiyorum. Olumsuzlukta non fiilden önce gelir; telaffuzu yaklaşık “non”dur.
Günler, tarihler ve gelecek yaz
Haftanın günleri şunlardır: lunedì (pazartesi), martedì (salı), mercoledì (çarşamba), giovedì (perşembe), venerdì (cuma), sabato (cumartesi) ve domenica (pazar). Ay adları arasında gennaio (ocak), aprile (nisan), giugno (haziran), luglio (temmuz), agosto (ağustos) ve dicembre (aralık) bulunur. İtalyanca’da gün ve ay adları genellikle küçük harfle yazılır.
Tarih sormak için Che giorno è oggi? (Bugün günlerden ne?) veya Che data è oggi? (Bugünün tarihi ne?) denebilir. Cevap verirken È il 15 maggio. (15 Mayıs.) yapısı kullanılır. Gelecek yazdan söz etmek için la prossima estate (gelecek yaz), tatilden söz etmek için la vacanza (tatil) denir.
Örnek
La mia vacanza è dal 10 al 20 luglio. — Tatilim 10 Temmuz’dan 20 Temmuz’a kadar. Parto il 12 luglio. — 12 Temmuz’da yola çıkıyorum. Telaffuz ipucu: giugno yaklaşık “cunyo”, luglio ise “lulyo” diye okunur. Tarihleri söylerken sayıların ve ay adlarının yerini karıştırmamaya dikkat edin.
Gelecek planlarını söylemek
Yakın gelecek planlarını anlatmanın kolay yolu andare a yapısıdır. Bu yapı “-meye/-maya gitmek” anlamına gelir ve ardından fiilin yalın hâli gelir: Vado a vedere un film. — Bir film izlemeye gidiyorum. Andiamo a fare una passeggiata. — Yürüyüş yapmaya gidiyoruz.
Gelecekte yapılacak kesin bir planı şimdiki zamanla da söyleyebiliriz. Zaman ifadesi bunun gelecek olduğunu gösterir: Domani incontro Luca. — Yarın Luca ile buluşuyorum. Sabato vado al concerto. — Cumartesi konsere gidiyorum. Domani (yarın), stasera (bu akşam), questo fine settimana (bu hafta sonu) ve la prossima settimana (gelecek hafta) sık kullanılan zaman ifadeleridir.
Örnek
Örnek plan: Questo fine settimana vado al cinema con Anna. — Bu hafta sonu Anna ile sinemaya gidiyorum. Domenica pomeriggio andiamo in bicicletta. — Pazar öğleden sonra bisiklete biniyoruz. Burada con “ile” anlamındadır. Planın kesinliğini güçlendirmek için Ho già un piano. — “Zaten bir planım var.” diyebiliriz.
Davet etmek, kabul etmek ve plan değiştirmek
Birini davet etmek için Vuoi venire al cinema? (Sinemaya gelmek ister misin?) veya Ti va di andare al concerto? (Konsere gitmek ister misin?) denebilir. Kabul ederken Sì, volentieri! (Evet, memnuniyetle!) ve Va bene! (Olur!) kullanılır. Reddederken nazik olmak için Mi dispiace, non posso. (Üzgünüm, yapamam.) veya Ho già un impegno. (Zaten bir işim var.) diyebiliriz.
Planın saatini veya yerini sormak için A che ora? (Saat kaçta?) ve Dove ci incontriamo? (Nerede buluşuyoruz?) kalıpları kullanılır. Bir öneri yapmak için Alle cinque va bene? (Saat beş uygun mu?) denebilir. Alle sei è meglio. (Saat altı daha iyi.) cevabı, başka bir saat önermeye yarar.
Örnek
— Vuoi andare al festival sabato? — Cumartesi festivale gitmek ister misin? — Sì, volentieri! A che ora? — Evet, memnuniyetle! Saat kaçta? — Alle sette, davanti alla stazione. — Saat yedide, istasyonun önünde. — Mi dispiace, sabato non posso. Possiamo andare domenica? — Üzgünüm, cumartesi yapamam. Pazar günü gidebilir miyiz?
Kısa metinle bütün planı anlatmak
Bir haftalık planı anlatırken önce gün veya tarih, sonra etkinlik ve gerekirse saat söylenebilir. Venerdì sera (cuma akşamı), sabato mattina (cumartesi sabahı) ve domenica pomeriggio (pazar öğleden sonra) gibi ifadeler planı daha açık yapar. Etkinlikleri sıralarken prima (önce), poi (sonra) ve infine (son olarak) kelimeleri kullanılabilir.
A2 düzeyinde kısa, anlaşılır cümleler kurmak yeterlidir. Her cümlede zaman, fiil ve etkinlik bilgisi bulunması iletişimi kolaylaştırır. Bir takvime bakarken etkinliğin adını, gününü ve saatini birlikte söylemeye çalışın. Böylece hem okuma hem de konuşma becerinizi günlük bir görevle geliştirebilirsiniz.
Örnek
Venerdì sera guardo un film a casa. Sabato mattina vado in bicicletta con mio fratello. Sabato sera vado al concerto alle otto. Domenica leggo e preparo i compiti. — Cuma akşamı evde film izliyorum. Cumartesi sabahı erkek kardeşimle bisiklete biniyorum. Cumartesi akşamı saat sekizde konsere gidiyorum. Pazar günü okuyorum ve ödevleri hazırlıyorum. Bu metinde planlar günlere göre sıralanmıştır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Mi piace gioco a calcio. Doğrusu: Bu cümlede Mi piace giocare a calcio. denir. Mi piace yapısından sonra etkinlik fiili gelirse fiilin yalın hâli, yani giocare, kullanılır.
- Yanlış: Vado a il cinema. Doğrusu: Doğru biçim Vado al cinema. şeklindedir. a + il birleşerek al olur; anlamı “sinemaya gidiyorum”dur.
- Yanlış: Il sabato vado al cinema. ifadesini her zaman “Bu cumartesi” diye çevirmek. Doğrusu: Sabato çoğu zaman “cumartesi” anlamındadır. “Bu cumartesi” demek için bağlama göre questo sabato denebilir; gün adının önündeki il ise alışkanlık anlatımında da kullanılabilir.
- Yanlış: Domani vado al cinema ieri. Doğrusu: Domani “yarın”, ieri ise “dün” demektir ve aynı plan cümlesinde birlikte kullanılamaz. Gelecek planı için Domani vado al cinema. — Yarın sinemaya gidiyorum. denir.
- Yanlış: Mi piace gli scacchi. Doğrusu: Çoğul bir isimle Mi piacciono gli scacchi. denir. Tekil bir etkinlik veya nesneyle Mi piace la musica. — Müziği seviyorum. biçimi kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca yakın gelecek planları değil, temel gelecek zaman biçimleriyle de genişletilir. Öğrenciler daha uzun tatil planları yazabilir, neden-sonuç bildiren basit bağlaçlar kullanabilir ve etkinlikleri karşılaştırabilir. Ayrıca geçmişte yapılan boş zaman etkinliklerini anlatmak için temel geçmiş zaman yapıları öğrenilir. Böylece “Yarın ne yapacağım?”, “Geçen hafta ne yaptım?” ve “Hangi etkinliği neden seviyorum?” sorularına daha ayrıntılı cevap verilebilir.
Özet
Hobiler için Mi piace..., planlar için Vado a... ve tarih belirtmek için gün, ay ve saat ifadeleri kullanılır. Davetlerde Vuoi...?, kabulde Volentieri!, reddetmede Mi dispiace, non posso. işe yarar. Açık bir plan anlatmak için zamanı, etkinliği ve yeri kısa cümlelerle sıraya koymak yeterlidir.