İtalyancada davet etmek, daveti kabul etmek ve nazikçe reddetmek için kısa, açık ve uygun ifadeler kullanabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Davet etmeye giriş
İtalyancada davet etmek için çoğunlukla soru cümleleri kullanılır. A2 düzeyinde en kullanışlı kalıplardan biri Vuoi...? ifadesidir. Bu ifade, karşımızdaki kişiye samimi bir şekilde “... ister misin?” diye sormamızı sağlar.
Bir etkinliği gelecek zamanla anlatmak zorunda değiliz; şimdiki zaman biçimi günlük konuşmada gelecek planı için de kullanılabilir. Örneğin Sabato prendiamo un caffè? cümlesi “Cumartesi kahve içelim mi?” anlamına gelir. Daha açık bir davet için Ti va di...? kalıbı da kullanılabilir; bu kalıp “... yapmak ister misin?” anlamındadır.
Davet cümlesinde gün, zaman ve etkinliği açıkça belirtmek iletişimi kolaylaştırır. Sabato pomeriggio vuoi andare al cinema? cümlesinde sabato pomeriggio “cumartesi öğleden sonra”, andare al cinema ise “sinemaya gitmek” demektir. Ses tonunu yükselterek soru sormak, günlük konuşmada daveti daha doğal gösterir.
Örnek
Sabato prendiamo un caffè insieme? — Cumartesi birlikte kahve içelim mi? Sì, volentieri! — Evet, memnuniyetle!
Planı ve zamanı belirtmek
Bir daveti anlaşılır yapmak için üç bilgiyi düşünebiliriz: ne yapacağız, ne zaman yapacağız ve nerede buluşacağız. Örneğin Andiamo al cinema sabato sera? cümlesinde etkinlik sinemaya gitmek, zaman cumartesi akşamı, buluşma planı ise birlikte sinemaya gitmektir. Al cinema ifadesindeki al, a ve belirli artikelin birleşimidir.
Yer belirtirken basit ve sık kullanılan yapılar tercih edilir. Ci vediamo davanti al cinema? “Sinemanın önünde buluşalım mı?” demektir. Buradaki ci vediamo kalıbı kelime kelime “birbirimizi görürüz” olsa da günlük kullanımda “buluşuruz” anlamına gelir.
Davet ederken çok uzun açıklamalar yapmaya gerek yoktur. Önce kısa bir soru sorabilir, karşı tarafın cevabından sonra ayrıntı verebiliriz. Vuoi venire con me? sorusundan sonra Il film comincia alle otto. diyerek filmin saat sekizde başladığını ekleyebiliriz.
Örnek
Vuoi andare al cinema con me sabato sera? — Cumartesi akşamı benimle sinemaya gitmek ister misin? Il film comincia alle otto. Ci vediamo alle sette e mezza? — Film saat sekizde başlıyor. Saat yedi buçukta buluşalım mı?
Daveti kabul etme
Bir daveti kabul ederken en temel kelime sì yani “evet”tir. Ancak yalnızca sì demek yerine memnuniyetimizi gösteren kısa ifadeler kullanmak konuşmayı daha doğal yapar. Sì, volentieri! “Evet, memnuniyetle!”; Con piacere! ise “Memnuniyetle!” anlamına gelir.
Kabul cümlesinden sonra zaman veya buluşma yeri hakkında soru sorabiliriz. Va bene! “Olur!” veya “Tamam!” anlamındadır. A che ora? “Saat kaçta?”, Dove ci vediamo? ise “Nerede buluşuyoruz?” demektir.
İtalyancada volentieri kelimesi daveti isteyerek kabul ettiğimizi gösterir. Bu kelimeyi tek başına veya sì ile birlikte kullanabiliriz. Sì, volentieri. A sabato! ifadesi “Evet, memnuniyetle. Cumartesi görüşürüz!” anlamına gelir.
Örnek
Vuoi prendere un caffè sabato? — Cumartesi kahve içmek ister misin? Sì, volentieri! A che ora? — Evet, memnuniyetle! Saat kaçta? Alle dieci. — Saat onda. Va bene, a sabato! — Olur, cumartesi görüşürüz!
Daveti nazikçe reddetme
Bir daveti reddetmek, davet eden kişiyi reddettiğimiz anlamına gelmez; bazen o gün başka bir planımız veya işimiz olabilir. Nazik bir ret için önce teşekkür edebiliriz: Grazie per l'invito “Davetin için teşekkürler” demektir. Sonra neden uygun olmadığını kısa biçimde söyleyebiliriz.
En kullanışlı kalıplardan biri Mi dispiace, non posso. cümlesidir. Bu cümle “Üzgünüm, yapamam.” anlamına gelir. Daha yumuşak bir ifade olarak Mi dispiace, sabato non posso. denebilir. Burada non posso “yapamam” veya bağlama göre “gelemem” anlamını taşır.
Mümkünse başka bir zaman önermek iletişimi sürdürür. Possiamo vederci domenica? “Pazar günü görüşebilir miyiz?” demektir. Böylece yalnızca hayır demek yerine başka bir seçenek sunarız. Bununla birlikte gerçek olmayan uzun mazeretler üretmek gerekmez; kısa ve dürüst bir açıklama yeterlidir.
Örnek
Vuoi andare al cinema sabato? — Cumartesi sinemaya gitmek ister misin? Grazie per l'invito, ma mi dispiace, sabato non posso. — Davetin için teşekkürler ama üzgünüm, cumartesi gelemem. Possiamo vederci domenica? — Pazar günü görüşebilir miyiz?
Kısa diyaloglarla konuşma
Günlük konuşmada davet, cevap ve ayrıntı çoğu zaman üç kısa adımda ilerler. Önce biri etkinliği sorar, sonra diğer kişi kabul eder veya reddeder. Son olarak saat, yer ya da başka bir gün konuşulur. Bu sıra, konuşmayı düzenli ve anlaşılır hâle getirir.
Kabul edilen bir davette Che bello! “Ne güzel!” gibi olumlu bir ifade kullanılabilir. Reddedilen davette ise Mi dispiace, ma ve kısa neden birlikte söylenebilir. Ho già un impegno. “Zaten bir planım var.” anlamına gelir; impegno burada yapılması gereken plan veya iş demektir.
Diyalog çalışırken önce metni yavaşça okuyup sonra rolleri değiştirmek yararlıdır. Öğrenci bir kez davet eden, bir kez davet edilen kişi olabilir. Cümleleri ezberlemekten çok, Vuoi...?, Sì, volentieri! ve Mi dispiace, non posso. kalıplarını farklı etkinliklerle kullanmaya odaklanmak gerekir.
Örnek
Marco: Vuoi prendere un caffè con me sabato? — Marco: Cumartesi benimle kahve içmek ister misin? Anna: Mi dispiace, sabato ho già un impegno. — Anna: Üzgünüm, cumartesi zaten bir planım var. Marco: Va bene. Possiamo vederci domenica? — Marco: Olur. Pazar günü görüşebilir miyiz? Anna: Sì, volentieri! — Anna: Evet, memnuniyetle!
Telaffuz, nezaket ve konuşma uygulaması
Telaffuzda grazie yaklaşık olarak “gratsiye”, piacere “pyaçere”, cinema ise “çinema” diye söylenir. Vuoi kelimesi yaklaşık “vuoy” şeklindedir; iki sesi tek akışta söylemeye çalışabiliriz. Mi dispiace ifadesi “mi dispyace” gibi duyulur. Bunlar Türkçe harflerle yaklaşık ipuçlarıdır; gerçek telaffuz için öğretmenin veya ses kaydının modelini dinlemek gerekir.
İtalyancada samimi arkadaş konuşmalarında tu biçimleri kullanılır. A2 düzeyinde arkadaş davet ederken Vuoi...? ve Ti va di...? yeterlidir. Daha resmî durumlarda farklı hitap biçimleri görülebilir; ancak bu derste hedef, arkadaşlarla günlük ve nazik iletişim kurmaktır.
Uygulama için üç kart hazırlayabiliriz: etkinlik, gün ve cevap kartı. Bir öğrenci Sabato vuoi andare al parco? diye sorar; diğer öğrenci kabul kartı çekerse Sì, volentieri!, ret kartı çekerse Mi dispiace, non posso. Possiamo vederci domenica? der. Böylece aynı yapıları farklı durumlarda kullanmayı öğreniriz.
Örnek
Ti va di andare al parco domenica? — Pazar günü parka gitmek ister misin? Sì, volentieri! Dove ci vediamo? — Evet, memnuniyetle! Nerede buluşuyoruz? Davanti al parco, alle undici. — Parkın önünde, saat on birde.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Davet ederken her zaman gelecek zaman kullanılmalıdır. Doğrusu: Günlük İtalyancada şimdiki zaman, belirli gelecek planları için sıkça kullanılır. Sabato andiamo al cinema? cümlesi “Cumartesi sinemaya gidiyor muyuz?” değil, doğal olarak “Cumartesi sinemaya gidelim mi?” anlamına gelir.
- Yanlış: No demek tek başına her durumda yeterince naziktir. Doğrusu: No doğru olsa da tek başına sert duyulabilir. Mi dispiace, non posso. veya Grazie per l'invito, ma non posso. diyerek daha nazik olabiliriz.
- Yanlış: Grazie yalnızca hediye alırken kullanılır. Doğrusu: Grazie “teşekkürler” demektir ve davet için de kullanılabilir. Grazie per l'invito. ifadesi “Davetin için teşekkürler.” anlamına gelir.
- Yanlış: Volentieri daveti reddetmek için kullanılır. Doğrusu: Volentieri isteyerek kabul etmeyi anlatır. Sì, volentieri! “Evet, memnuniyetle!” demektir; ret için Mi dispiace, non posso. kullanılabilir.
- Yanlış: Türkçedeki “gelmek” her zaman venire ile çevrilmelidir. Doğrusu: Bazı bağlamlarda venire doğrudur; ancak davetin etkinliğine göre andare al cinema veya prendere un caffè gibi ifadeler kullanılır. İtalyancada hazır kalıbın tamamını öğrenmek daha güvenlidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, gelecek zaman biçimleriyle ve daha ayrıntılı planlarla genişletilebilir. Öğrenciler tarih, saat, buluşma yeri ve ulaşım biçimi hakkında daha uzun konuşmalar yapabilir. Ayrıca resmî davetler, telefon konuşmaları ve mesaj yazma biçimleri karşılaştırılabilir. Daha sonra bir planı değiştirme, özür dileme ve yeni bir tarih önerme becerileri çalışılır.
Özet
Davet etmek için Vuoi...?, Ti va di...? ve soru biçimindeki şimdiki zaman kullanılabilir. Kabul ederken Sì, volentieri!, reddederken Mi dispiace, non posso. gibi nazik kalıplar tercih edilir. Gün, saat ve yer eklemek; teşekkür etmek ve gerektiğinde başka bir gün önermek iletişimi daha doğal hâle getirir.