Harita, sokak adları ve temel yön ifadeleri birlikte kullanıldığında İtalyanca olarak şehirde yol sormak ve verilen yolu takip etmek kolaylaşır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Haritada konum ve hedefi bulma
Yol tarifine başlamadan önce iki bilgiyi buluruz: Nerede olduğumuz ve nereye gitmek istediğimiz. İtalyancada konum belirtmek için Sono qui. denir; Türkçesi Ben buradayım demektir. Bir yeri sormak için Dov’è il museo? yani Müze nerede? cümlesi kullanılabilir.
Haritada bir ok, renkli çizgi veya Tu sei qui yazısı kişinin bulunduğu yeri gösterebilir. Hedef yerin adını haritada bulduktan sonra aradaki sokakları ve önemli binaları inceleriz. La stazione è qui. cümlesi İstasyon burada demektir. stazione sözcüğü yaklaşık olarak statsiyone diye telaffuz edilir.
Örnek
Haritada kişi kütüphanenin yanında görünüyorsa şöyle söyleyebilir: Sono vicino alla biblioteca. — Kütüphanenin yakınındayım. biblioteca sözcüğü yaklaşık olarak biblioteka diye okunur.
2. Temel yön ve hareket ifadeleri
İtalyancada temel yol tarifi ifadeleri kısa ve doğrudandır. Vai dritto. dümdüz git, gira a destra. sağa dön ve gira a sinistra. sola dön anlamına gelir. Bu ifadelerdeki dritto yaklaşık olarak dritto, destra yaklaşık olarak destrâ, sinistra ise sinistrâ diye telaffuz edilir.
Birinden yol istemek için kibar bir giriş kullanabiliriz: Scusi, dov’è la stazione? — Affedersiniz, istasyon nerede? Karşımızdaki kişi Vada dritto e giri a destra. derse önce dümdüz gitmeli, sonra sağa dönmeliyiz. Scusi sözcüğü resmî veya tanımadığımız bir kişiye seslenirken uygundur ve yaklaşık olarak skuzi diye okunur.
Örnek
Somut durum: Bir öğrenci meydana ulaşmak istiyor. Yerel kişi şöyle diyor: Vai dritto, poi gira a sinistra. — Dümdüz git, sonra sola dön. Öğrenci haritada önce düz sokağı, ardından sol dönüşü bulur.
3. Sokak levhasını haritayla karşılaştırma
Yol tarifini dinledikten sonra yalnızca ezberimize güvenmeyiz; sokak levhalarını da okuruz. İtalyancada sokak için via, meydan için piazza sözcüğü sık kullanılır. Örneğin Via Roma Roma Sokağı, Piazza Dante ise Dante Meydanı demektir.
Haritada Via Garibaldi yazıyor ve önümüzdeki levhada da aynı ad varsa doğru sokağa gelmiş olabiliriz. Ancak yalnızca ada değil, dönüş yönüne ve hedefin haritadaki yerine de bakmalıyız. È Via Roma? — Burası Roma Sokağı mı? sorusu, levhayı doğrulamak için kullanılabilir.
Örnek
Haritada rota Via Verdi üzerinden gösteriliyor. Öğrenci levhada Via Verdi yazısını görünce È la strada giusta. — Bu doğru yol. diyebilir; ardından haritadaki sonraki dönüşü arar.
4. Mesafe ve önemli noktalarla tarifi anlama
Yol tariflerinde yön ifadelerinin yanında önemli noktalar da kullanılır. vicino a yakınında, davanti a önünde, accanto a yanında demektir. La banca è vicino alla piazza. cümlesi Banka meydanın yakınında anlamına gelir.
Bazı tariflerde poi sonra, qui burada ve lì orada sözcüklerini duyarız. Gira a destra poi vai dritto. cümlesi Sağa dön, sonra dümdüz git demektir. Dinleme sırasında her sözcüğü çevirmeye çalışmak yerine önce yönü, sonra önemli binayı ve son olarak sırayı belirlemek daha etkilidir.
Örnek
Bir turistin dinlediği tarif şöyledir: Gira a destra davanti alla banca. — Bankanın önünde sağa dön. Haritada banka işaretini bulur, dönüşün bankanın önünde olduğunu kontrol eder.
5. Kısa metin ve dinleme çalışması
Kısa bir yol tarifi metnini okurken önce başlangıç noktasını, hedefi ve yön bildiren sözcükleri işaretlemek yararlıdır. Örneğin Parti dalla piazza. Vai dritto. Gira a sinistra. Il museo è a destra. metni şu bilgileri verir: Meydandan başla, dümdüz git, sola dön ve müze sağdadır. Parti yaklaşık olarak parti, museo ise muzeo diye telaffuz edilir.
Dinlemede kişi bazen hızlı konuşabilir; bu nedenle harita üzerindeki sırayı takip etmek önemlidir. Önce başlangıç yerini bulur, her gira sözcüğünde bir dönüş arar, poi sözcüğünde sonraki adıma geçeriz. Dinleme bitince hedefin haritada doğru yerde olup olmadığını kontrol ederiz.
Örnek
Metin: Sei alla stazione. Vai dritto. Gira a destra. La scuola è a sinistra. — İstasyondasın. Dümdüz git. Sağa dön. Okul soldadır. Çözüm: Başlangıç istasyondur; önce düz gidilir, sonra sağa dönülür ve okul yolun solunda aranır.
6. Kibarca sorma ve tarifi doğrulama
Şehirde yol sorarken ses tonumuz ve nezaketimiz de önemlidir. Buongiorno, dov’è il museo? — İyi günler, müze nerede? diyebiliriz. Bir tarifi anlamadığımızda Può ripetere, per favore? — Tekrar edebilir misiniz, lütfen? cümlesi kullanılabilir. per favore yaklaşık olarak per favore diye okunur.
Tarifi aldıktan sonra anladığımız yolu kısa biçimde tekrar etmek, yanlış anlamayı azaltır. Quindi, vado dritto e giro a sinistra? — Yani dümdüz gidip sola mı döneceğim? demektir. Karşımızdaki kişi Sì, esatto. derse Evet, doğru anlamına gelir; No, a destra. derse Hayır, sağa anlamına gelir.
Örnek
Kısa diyalog: Scusi, dov’è la farmacia? — Affedersiniz, eczane nerede? Vada dritto e giri a destra. — Dümdüz gidin ve sağa dönün. Quindi, a destra? — Yani sağa mı? Sì, esatto. — Evet, doğru.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: İtalyancada sağ ve sol için Türkçedeki gibi yalnızca tek bir kelime kullanmak yeterlidir; cümledeki yön eki önemli değildir. Doğrusu: a destra sağa, a sinistra sola anlamına gelir. Dönüş bildirirken genellikle gira a destra veya gira a sinistra kalıbı kullanılır; resmî hitapta giri a destra veya giri a sinistra denir.
- Yanlış: Via Roma ifadesindeki via sözcüğü her zaman araçla gitmek anlamındadır. Doğrusu: via burada sokak veya cadde anlamındadır. Via Roma Roma Sokağı ya da Roma Caddesi olarak anlaşılır.
- Yanlış: Scusi ve ciao her kişiye aynı durumda söylenebilir. Doğrusu: Scusi tanımadığımız veya resmî bir kişiye kibarca seslenmek için uygundur. ciao daha samimi bir selamlaşmadır; yol sorarken Scusi tercih etmek daha güvenlidir.
- Yanlış: Dinlemede her sözcüğü Türkçeye çevirmeden yol tarifi anlaşılamaz. Doğrusu: Önce dritto, destra, sinistra ve poi gibi anahtar sözcükleri yakalamak yeterlidir. Daha sonra bu bilgileri harita ve sokak levhasıyla doğrulamak anlamayı kolaylaştırır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta yol tarifleri daha uzun diyaloglar ve geçmişte yaşanmış şehir deneyimleriyle birleştirilebilir. Öğrenciler yalnızca hazır tarifi takip etmek yerine kendi rotalarını birkaç cümleyle anlatmaya başlayabilir. Ayrıca toplu taşıma, bilet alma, saat sorma ve farklı kibar hitap biçimleri üzerinde çalışabilirler. Harita bilgisi, dinleme ve konuşma becerileri birlikte kullanılarak gerçek yaşam görevleri yapılabilir.
Özet
Şehirde yön bulurken önce konumumuzu ve hedefimizi haritada belirler, sonra temel yön ifadelerini dinleriz. Vai dritto, gira a destra, gira a sinistra ve poi gibi kalıplar rotanın sırasını anlamamıza yardım eder. Sokak levhasını, haritayı ve gerekirse yerel kişinin açıklamasını karşılaştırarak doğru yolda olup olmadığımızı kontrol ederiz.