İtalyancada c’è tekil bir şeyin, ci sono ise birden fazla şeyin bir yerde bulunduğunu anlatır; yer edatları da bu şeylerin konumunu açıklar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Bir yerde bir şey var: c’è
C’è, bir yerde tek bir kişi, hayvan ya da nesne bulunduğunu söylemek için kullanılır. Türkçeye çoğunlukla var veya bulunuyor diye çevrilir. Örneğin C’è una fontana in piazza. — Meydanda bir çeşme var. c’è ifadesindeki kesme işareti önemlidir; bu yapı ci è biçiminin kısalmış hâlidir.
Tekil isimden önce çoğu zaman un veya una kullanılır. Erkek cinsiyetli bir ad için un bar, dişil bir ad için una farmacia denir. Resimde yalnızca bir çeşme gördüğümüzde C’è una fontana. — Bir çeşme var diyebiliriz.
Örnek
C’è una fontana nella piazza. — Meydanda bir çeşme var. C’è un bar vicino alla piazza. — Meydanın yakınında bir kafe var. Telaffuz ipucu: c’è yaklaşık olarak çe şeklinde okunur; vurgu kısa ve belirgindir.
2. Birden fazla şey var: ci sono
Ci sono, bir yerde iki veya daha fazla kişi, hayvan ya da nesne bulunduğunu anlatır. Tekil yapıdaki c’è yerine çoğul isimlerle ci sono kullanılır. Örneğin Ci sono due negozi nella strada. — Sokakta iki dükkân var.
Bazı çoğul isimlerden önce dei, degli veya delle ya da sayı sözcükleri bulunabilir. Ancak başlangıç düzeyinde isim çoğul hâle geldiğinde yüklemin de değiştiğini fark etmek daha önemlidir. C’è una farmacia. — Bir eczane var; Ci sono due farmacie. — İki eczane var.
Örnek
Ci sono una farmacia e un negozio vicino alla strada. — Sokağın yakınında bir eczane ve bir dükkân var. Ci sono tre persone in piazza. — Meydanda üç kişi var. Telaffuz ipucu: ci sono yaklaşık olarak çi sono şeklinde okunur.
3. Yokluk ve olumsuz cümleler
Olumsuzluk yapmak için c’è veya ci sono ifadesinin önüne non getirilir. Tekil bir şey yoksa Non c’è una farmacia. — Bir eczane yok. Birden fazla şey yoksa Non ci sono negozi aperti. — Açık dükkânlar yok.
Hiç kimse yok demek için sık kullanılan kalıp Non c’è nessuno. — Hiç kimse yoktur. Burada nessuno kişi anlamındadır ve yapı tekil kabul edilir. Birden fazla nesnenin bulunmadığını anlatırken ise Non ci sono macchine. — Arabalar yoktur denir.
Örnek
Non c’è nessuno nella piazza. — Meydanda hiç kimse yok. Non ci sono negozi aperti. — Açık dükkânlar yok. Resimde insan, araç ve açık dükkân görülmüyorsa bu iki cümleden uygun olanı seçebiliriz: insan için nessuno, dükkânlar için negozi kullanılır.
4. Yer edatlarıyla konum bildirme
Bir varlığın nerede olduğunu söylemek için yer bildiren kısa yapılar kullanılır. vicino a yakınında, davanti a önünde, dietro a arkasında ve accanto a yanında anlamına gelir. Örneğin La farmacia è accanto al negozio. — Eczane dükkânın yanında.
Bazı edatlar, belirli tanımlıklarla birleşir. a + il birleşerek al olur; bu yüzden vicino al bar — kafenin yakınında denir. a + la da birleşerek alla olur: accanto alla farmacia — eczanenin yanında. Başlangıçta önce edatın anlamını, sonra bu birleşmeleri öğrenmek yararlıdır.
Örnek
C’è un negozio accanto alla farmacia. — Eczanenin yanında bir dükkân var. La farmacia è davanti al negozio. — Eczane dükkânın önünde. Non c’è un bar vicino alla farmacia. — Eczanenin yakınında bir kafe yok. Resimde açık bakkal ile kapalı eczaneyi karşılaştırırken hem olumlu hem olumsuz cümle kurulabilir.
5. Meydanda ve sokakta kısa konuşmalar
Şehirde yön bulurken önce bir yerin içinde veya yakınında ne olduğunu sorabiliriz. Che cosa c’è in piazza? — Meydanda ne var? sorusuna C’è una fontana. — Bir çeşme var veya Ci sono due negozi. — İki dükkân var diye cevap verilebilir.
Bir yeri tarif ederken Dov’è la stazione? — İstasyon nerede? sorusu da kullanılır. Cevapta önce varlık ya da yer adı, sonra konum verilebilir: La stazione è vicino alla piazza. — İstasyon meydanın yakınında. Böylece c’è ve ci sono çevredeki unsurları tanıtır; yer edatları onların konumunu açıklar.
Örnek
A: C’è una farmacia vicino alla piazza? — A: Meydanın yakınında bir eczane var mı? B: Sì, c’è una farmacia davanti al bar. — B: Evet, kafenin önünde bir eczane var. A: Ci sono negozi aperti? — A: Açık dükkânlar var mı? B: No, non ci sono negozi aperti. — B: Hayır, açık dükkânlar yok.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: C’è due negozi. — İki dükkân var denir. Doğrusu: Bu yanlışta çoğul isimle tekil yapı kullanılmıştır. Doğrusu Ci sono due negozi. — İki dükkân var olmalıdır.
- Yanlış: Ci è una farmacia. — Bir eczane var denir. Doğrusu: Günlük İtalyancada bu yapı kısalarak C’è una farmacia. olur. ci è biçimi yerine c’è yazılmalıdır.
- Yanlış: Non c’è negozi aperti. — Açık dükkânlar yok denir. Doğrusu: Negozi çoğul olduğu için ci sono gerekir. Doğrusu Non ci sono negozi aperti. — Açık dükkânlar yoktur.
- Yanlış: La farmacia è vicino la piazza. — Eczane meydanın yakınındadır denir. Doğrusu: vicino ifadesinden sonra genellikle a gelir. Doğru cümle La farmacia è vicino alla piazza. — Eczane meydanın yakınındadır.
- Yanlış: Non sono nessuno. — Hiç kimse yok denir. Doğrusu: Bir yerde hiç kimsenin bulunmadığını söylemek için Non c’è nessuno. — Hiç kimse yoktur denir. nessuno burada kişi yokluğunu anlatan kalıptır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, daha ayrıntılı yön tarifleri ve edatların tanımlıklarla birleşmesiyle genişler. Öğrenciler a destra di — sağında, a sinistra di — solunda ve di fronte a — karşısında gibi yapıları kullanabilir. Ayrıca bir harita üzerinde birkaç adımlık yol tarifi vererek vai — git ve gira — dön gibi temel emir biçimleri öğrenilir. Böylece yalnızca bir yerde ne olduğunu söylemekten, bir kişiyi hedefe götüren kısa bir açıklama yapmaya geçilir.
Özet
C’è tekil bir varlığı, ci sono çoğul varlıkları tanıtır. Olumsuzluk için başlarına non getirilir; hiç kimse yok demek için Non c’è nessuno. kullanılır. vicino a, davanti a, dietro a ve accanto a gibi yer edatları, varlıkların şehirdeki konumunu açıklar.