Toplum ve güncel olayları anlayabilmek için vatandaşlık, eşitsizlik ve reform kavramlarını tanımak ve bunlarla ilgili düşüncelerimizi Fransızca açıkça ifade etmek gerekir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Üç temel kelimeyi tanıyalım: citoyen, inégalité, réforme
Citoyen sözcüğü “vatandaş” demektir ve yaklaşık olarak “sit-uayen” diye telaffuz edilir. Kadın vatandaş için citoyenne sözcüğü kullanılır; telaffuzu yaklaşık “sit-uayenn” şeklindedir. Inégalité “eşitsizlik” anlamına gelir ve yaklaşık “inegalite” diye okunur. Réforme ise “reform, bir alanda yapılan düzenleme veya değişiklik” anlamındadır; yaklaşık “reform” diye telaffuz edilir.
Bu üç kelimeyi bir haberin içinde birlikte görebiliriz. Bir ülkedeki vatandaşlar eğitimdeki eşitsizlikleri azaltmak için reform isteyebilir. Fransızcada isimlerin cinsiyeti ve çoğulu önemlidir: un citoyen erkek vatandaş, une citoyenne kadın vatandaş, des citoyens vatandaşlar demektir. Les inégalités ve les réformes ifadelerinde çoğul eki yazıda görülür.
Örnek
Les citoyens demandent une réforme contre les inégalités. — Vatandaşlar eşitsizlikleri azaltmaya yönelik bir reform talep ediyor. Dans ce pays, les citoyens parlent souvent des inégalités. — Bu ülkede vatandaşlar eşitsizlikler hakkında sık sık konuşuyor.
Vatandaş olmak: haklar ve sorumluluklar
Un citoyen, bir ülkenin vatandaşı olan ve bazı haklara sahip kişidir. B1 düzeyinde bu kavramı anlatırken avoir le droit de “... hakkına sahip olmak” ve devoir “zorunda olmak” yapılarını kullanabiliriz. Örneğin Un citoyen a le droit de donner son opinion. cümlesi, “Bir vatandaş fikrini belirtme hakkına sahiptir.” anlamına gelir.
Vatandaşlığın yalnızca haklardan oluşmadığını da belirtmek gerekir. Kurallara uymak, başkalarına saygı göstermek ve ortak yaşamı korumak sorumluluklara örnektir. Les citoyens doivent respecter les règles. — Vatandaşlar kurallara uymalıdır. Burada doivent, devoir fiilinin ils veya elles ile kullanılan biçimidir.
Örnek
A: Quels sont les droits d’un citoyen ? — A: Bir vatandaşın hakları nelerdir? B: Il a le droit de voter et de donner son opinion. — B: Oy kullanma ve fikrini belirtme hakkı vardır. A: Et quelles sont ses responsabilités ? — A: Peki sorumlulukları nelerdir? B: Il doit respecter les autres. — B: Başkalarına saygı göstermelidir.
Toplumsal eşitsizlikleri anlatmak
Une inégalité, insanların eğitim, gelir, sağlık hizmeti veya fırsatlar bakımından aynı koşullara sahip olmaması anlamına gelir. Bu kelimeyi kullanırken neden ve sonuç bildirebiliriz: à cause de “-den dolayı”, parce que “çünkü” ve c’est pourquoi “bu nedenle” demektir. Il existe des inégalités parce que les possibilités ne sont pas les mêmes. — Eşitsizlikler vardır çünkü imkânlar aynı değildir.
Bir konuyu tartışırken kesin ve saldırgan ifadeler yerine ölçülü cümleler kurmak daha uygundur. À mon avis “bence”, je pense que “düşünüyorum ki” ve il est important de “... önemlidir” kalıpları görüş bildirmeye yardım eder. À mon avis, il est important de réduire les inégalités dans l’éducation. — Bence eğitimdeki eşitsizlikleri azaltmak önemlidir.
Örnek
Dans certaines régions, les élèves n’ont pas les mêmes possibilités. — Bazı bölgelerde öğrenciler aynı imkânlara sahip değildir. C’est une inégalité, car l’accès à l’éducation est différent. — Bu bir eşitsizliktir çünkü eğitime erişim farklıdır. Il faut chercher des solutions. — Çözüm aramak gerekir.
Reform nedir ve neden istenir?
Une réforme, mevcut bir sistemi tamamen yok etmekten çok, onu değiştirmek veya iyileştirmek için yapılan düzenlemedir. Eğitim, emeklilik, sağlık, ulaşım ve çevre gibi alanlarda reform önerileri yapılabilir. Bir haberde le gouvernement propose une réforme ifadesi “hükümet bir reform öneriyor” anlamına gelir. Les citoyens demandent une réforme ise “vatandaşlar bir reform talep ediyor” demektir.
Reformlar toplumda farklı görüşlere yol açabilir. Bir kişi desteklediği bir düzenlemeyi Je suis pour cette réforme. cümlesiyle, karşı olduğu bir düzenlemeyi ise Je suis contre cette réforme. cümlesiyle anlatabilir. Daha açıklayıcı olmak için parce que bağlacını kullanırız: Je suis pour cette réforme parce qu’elle peut améliorer la situation. — Bu reformdan yanayım çünkü durumu iyileştirebilir.
Örnek
Le gouvernement veut réformer les transports publics. — Hükümet toplu taşımayı reforme etmek istiyor. Certains citoyens sont pour, mais d’autres sont contre. — Bazı vatandaşlar destekliyor, ancak diğerleri karşı çıkıyor. Ils demandent un débat public. — Kamuya açık bir tartışma talep ediyorlar.
Gazete haberini okumak ve ana fikri bulmak
Güncel bir haberi okurken önce başlığa, sonra kişi ve kurumlara, son olarak da olayın nedenine bakabiliriz. Selon l’article “habere göre”, hier “dün”, aujourd’hui “bugün” ve demander “talep etmek” haber dilinde sık kullanılır. Hier, des citoyens ont demandé une réforme. — Dün vatandaşlar bir reform talep etti. Buradaki ont demandé, geçmişte tamamlanmış bir olayı anlatır.
Bir haberin ana fikrini aktarırken her ayrıntıyı çevirmek gerekmez. L’article parle de “haber ... hakkında”, le problème principal est “asıl sorun ...” ve les citoyens souhaitent “vatandaşlar istiyor” kalıpları işe yarar. L’article parle des inégalités dans l’accès aux soins. — Haber, sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizlikler hakkında. Böylece uzun bir metni kısa ve anlaşılır biçimde özetleyebiliriz.
Örnek
Des citoyens se sont réunis sur la place centrale pour demander une réforme de l’éducation. — Vatandaşlar eğitim reformu talep etmek için merkez meydanda toplandı. Ils pensent que les inégalités entre les écoles sont trop importantes. — Okullar arasındaki eşitsizliklerin çok büyük olduğunu düşünüyorlar. Ana fikir: Vatandaşlar eğitimdeki eşitsizlikleri azaltacak bir reform istiyor.
Görüş bildirme ve saygılı tartışma
Toplumla ilgili konularda yalnızca kelimeleri bilmek değil, düşünceyi nazikçe ifade etmek de önemlidir. Je comprends ton idée, mais je ne suis pas complètement d’accord. — Fikrini anlıyorum ama tamamen aynı fikirde değilim. Tu as peut-être raison. — Belki haklısın. Bu kalıplar, karşı görüşü küçümsemeden tartışmayı sağlar.
Bir görüşü desteklemek için par exemple “örneğin”, cependant “ancak” ve donc “bu nedenle” bağlaçlarından yararlanabiliriz. Kısa bir konuşmada önce görüşümüzü, sonra nedenimizi, en sonunda da önerimizi söylemek yararlıdır. Je pense qu’une réforme est nécessaire, car les inégalités sont importantes. Il faut écouter les citoyens. — Bir reformun gerekli olduğunu düşünüyorum çünkü eşitsizlikler önemli. Vatandaşları dinlemek gerekir.
Örnek
A: Que penses-tu de cette réforme ? — A: Bu reform hakkında ne düşünüyorsun? B: Je pense qu’elle est nécessaire, mais il faut écouter les citoyens. — B: Gerekli olduğunu düşünüyorum, ancak vatandaşları dinlemek gerekir. A: Je suis d’accord. Il faut aussi réduire les inégalités. — A: Katılıyorum. Eşitsizlikleri de azaltmak gerekir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Citoyen yalnızca oy kullanan kişi demektir. Doğrusu: Citoyen, bir ülkenin vatandaşı olan ve çeşitli hak ve sorumluluklara sahip kişidir. Oy kullanmak vatandaşlıkla ilgili önemli bir hak olabilir, ancak kelimenin anlamı yalnızca bununla sınırlı değildir.
- Yanlış: Inégalité her zaman insanların tamamen farklı olmasıdır. Doğrusu: Inégalité, özellikle haklara, kaynaklara veya fırsatlara erişimdeki eşitsizliği anlatır. İnsanların farklı olması tek başına toplumsal eşitsizlik anlamına gelmez.
- Yanlış: Réforme ve révolution aynı anlama gelir. Doğrusu: Réforme bir sistemi değiştirme veya iyileştirme düzenlemesidir. Révolution ise daha köklü ve büyük bir dönüşümü anlatır; B1 düzeyinde bu iki kelimeyi karıştırmamaya dikkat edilmelidir.
- Yanlış: Je suis d’accord ifadesinden sonra mutlaka bir isim gelmelidir. Doğrusu: Je suis d’accord. tek başına “Katılıyorum.” demektir. Bir kişiyle aynı fikirde olduğumuzu söylemek için Je suis d’accord avec toi. — “Seninle aynı fikirdeyim.” diyebiliriz.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, daha uzun haber metinlerini ve farklı görüşleri karşılaştırmaya doğru ilerler. Öğrenciler bir reformu destekleyen ve eleştiren iki kısa metni inceleyerek kanıt, neden ve sonuç ilişkilerini ayırabilir. Ayrıca bien que veya cependant gibi daha gelişmiş bağlaçlarla dengeli bir görüş yazısı oluşturabilirler. Sonraki adımda vatandaşlık, insan hakları, demokratik katılım ve medya okuryazarlığı arasında bağlantı kurulabilir.
Özet
Citoyen vatandaş, inégalité eşitsizlik, réforme ise toplumsal düzenleme veya değişiklik demektir. Bu kelimelerle hakları, sorumlulukları, sorunları ve çözüm önerilerini B1 düzeyinde anlatabiliriz. Görüş bildirirken neden belirtmek, karşı görüşe saygı göstermek ve haberin ana fikrini kısa biçimde özetlemek önemlidir.