Kişisel bilgi formu doldurmak ve bu bilgileri sözlü paylaşmak, Fransızca A1 öğrencisinin gerçek hayatta kendini tanıtabilmesinin ilk somut adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: formu doldurmak ve kendini tanıtmak
Fransızca A1 öğrencisi şu can-do'yu hedefler: adını, yaşını, uyruğunu ve yaşadığı şehri hem yazabilir hem kısa cümlelerle söyleyebilir. Dünyada bu konu çoğu dil merkezinde gerçek bir kayıt formu olan fiche d'inscription (fiş d'enskripsiyon) ile öğretilir. Form, ezber listesi değil, işe yarar bir görevdir. Türkiye'de ortaöğretim sınıflarında da ilk haftalarda kart ve tahta formu kullanılır.
Sınıfta sıra genelde şöyledir: önce yaz, sonra ayağa kalkıp paylaş. Yazmak sözlü üretimi destekler. Telaffuz ipuçları Türkçe harflerle verilir çünkü A1'de yazım henüz kulağı yönetmez. Je m'appelle (jö mapel) tek parça söylenir; Bonjour (bonjur) her sözlü turu açar.
Örnek
Mini diyalog: Bonjour ! Je m'appelle Deniz. (Bonjur! Jö mapel Deniz.) Türkçesi: Merhaba! Benim adım Deniz. J'ai quatorze ans. Je suis turc. J'habite à Bursa. (Je katorz an. Jö süi türk. Jabit a Bursa.) Türkçesi: On dört yaşındayım. Türküm. Bursa'da oturuyorum.
Formun kutuları: ad, soyad ve adres
Fransızca kişisel formda kutular sıkça şu sıradadır: Nom (nom, soyadı), Prénom (prenon, adı), Date de naissance (dat dö nesans, doğum tarihi), Âge (aj, yaş), Nationalité (nasyonalite, uyruk), Ville (vil, şehir), Pays (pei, ülke). Türkiye'de ad önce gelir; Fransız formunda Nom çoğu zaman üsttedir. Bu sıra karışıklığı çok yaygındır. Özel adlar büyük harfle başlar.
Öğretmen tahtaya boş formu çizer; öğrenciler örnek kartlarla kutuları doldurur. Monsieur (mösyö) ve Madame (madam) bazen M. ve Mme diye kısaltılır. A1'de adres satırına şehir ve ülke yazmak yeter. Soru kalıbı Comment tu t'appelles ? (koman tü tapel) adı sorar.
Örnek
Tahta formu: Nom : Yılmaz Prénom : Elif Ville : İzmir Pays : Turquie (türki). Öğrenci karttan bakarak kutuyu doldurur. Öğretmen C'est correct. (se korekt) der. Türkçesi: Bu doğru.
Yaş, sayılar ve uyruk
Yaş cümlesi A1'in kilit kalıbıdır: J'ai quinze ans. (je kenz an) Türkçesi: On beş yaşındayım. Türkçede yaş için olmak fiili kullanılır; Fransızcada avoir (avuar, sahip olmak) gerekir. Sayılar: treize (trez, 13), quatorze (katorz, 14), quinze (kenz, 15), seize (sez, 16), dix-sept (dizset, 17), dix-huit (dizüit, 18). ans sözcüğündeki s okunmaz: an.
Uyrukta cinsiyet vardır. Erkek öğrenci Je suis turc. (jö süi türk) der; kız öğrenci Je suis turque. (jö süi türk) der, yazıda e eklenir. Sıfat küçük harfle yazılır: turc, turque, français, française. Ülke adı la Turquie (la türki), la France (la frans) biçimindedir. Soru: Tu es de quelle nationalité ? (tü e dö kel nasyonalite) Türkçesi: Hangi uyruğa sahipsin?
Örnek
Elif forma yazar: Âge : 15 Nationalité : turque. Sözlü söyler: J'ai quinze ans. Je suis turque. (Je kenz an. Jö süi türk.) Yanlış olan Je suis 15 ans cümlesi en sık hatadır; doğrusu her zaman J'ai ... ans kalıbıdır.
Formu satır satır tamamlamak
Doldurulmuş bir form, öğrencinin can-do'yu yazıda başardığını gösterir. Yakından bakınca her kutu doludur: ad, soyad, yaş, uyruk, şehir, ülke. Tarih Fransızcada gün/ay/yıl sırasıyla yazılır, örneğin 03/04/2011. Boş kutu bırakmamak bu görevin görünür başarısıdır.
Öğrenci formu bitirince kontrol eder: Nom soyad mı, Prénom ad mı, uyruk küçük harfle mi, yaş rakamla mı yazıldı. Öğretmen bazen formu arkadaşla değiş tokuş ettirir; böylece okuma da çalışır. Merci (mersi) formu teslim ederken kullanılır. Günlük hayatta otel, kurs ve kütüphane aynı düzeni ister.
Örnek
Tam form: Nom : Kaya Prénom : Mert Date de naissance : 12/09/2010 Âge : 15 Nationalité : turc Ville : Ankara Pays : Turquie. Öğrenci kâğıda bakar ve Voilà, c'est fini. (vuala, se fini) der. Türkçesi: İşte, bitti.
Sözlü paylaşım: formu sese çevirmek
Yazılı form, sözlü tanıtımın iskeletidir. Öğrenci kâğıda bakarak ama ezbere yakın bir ritimle konuşur. Kalıp sırası sabittir: selam, ad, yaş, uyruk, şehir. Bonjour, je m'appelle Mert Kaya. J'ai quinze ans. Je suis turc. J'habite à Ankara. (Bonjur, jö mapel Mer Kaya. Je kenz an. Jö süi türk. Jabit a Ankara.) Türkçesi: Merhaba, adım Mert Kaya. On beş yaşındayım. Türküm. Ankara'da oturuyorum.
Dinleyen arkadaş kısa soru sorabilir. Quel âge as-tu ? (kel aj a tü) Türkçesi: Kaç yaşındasın? Où habites-tu ? (u abit tü) Türkçesi: Nerede oturuyorsun? Cevaplar formdaki cümlelerdir. Göz teması ve yavaş tempo A1'de nottan daha değerlidir. Sınıf Enchanté (anşante) veya kız konuşmacı için Enchantée ile karşılık verir; Türkçesi: Tanıştığımıza memnun oldum.
Örnek
Kısa sahne: A: Comment tu t'appelles ? (koman tü tapel) B: Je m'appelle Elif. (jö mapel Elif) A: Tu habites où ? (tü abit u) B: J'habite à İzmir. (jabit a İzmir) A: Enchanté ! (anşante) B: Moi aussi. (mua osi) Türkçesi: Ben de.
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçe, yaş için olmak fiilini kullanır: ben on beş yaşındayım. Bu yüzden öğrenci Je suis quinze ans der. Doğrusu J'ai quinze ans kalıbıdır; Fransızca yaşı sahip olunan bir şey gibi kurar. İkinci tuzak elizyondur: je habite denmez, j'habite (jabit) denir. Üçüncü tuzak ad-soyad sırasıdır: forma önce Nom yani soyad yazılır.
Uyrukta cinsiyet unutulur: kız öğrenci de turc yazarsa form eksik kalır; doğrusu turque olur. Sıfat küçük harfle yazılır, ülke adı Turquie büyük harfle başlar. Mon nom est duyulsa da A1 sınıfında Je m'appelle tercih edilir. Soru eki Türkçedeki gibi cümle sonuna eklenmez; A1'de hazır kalıplar yeter.
Örnek
Düzeltme: Yanlış Je suis 15 ans. Je habite Istanbul. Je suis Turc. Doğru: J'ai quinze ans. J'habite à Istanbul. Je suis turc. (Je kenz an. Jabit a Istanbul. Jö süi türk.) Şehir adından önce çoğu zaman à (a) gelir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yaş için Je suis 15 ans demek, çünkü Türkçede ben 15 yaşındayım denir. Doğrusu: Fransızcada yaş avoir ile kurulur: J'ai quinze ans. (je kenz an)
- Yanlış: Je habite yazmak ve söylemek. Doğrusu: Sesli harften önce je kısalır: j'habite (jabit).
- Yanlış: Nom kutusuna kendi adını yazmak. Doğrusu: Nom soyaddır, Prénom addır; Türk formunun tersi sık görülür.
- Yanlış: Uyruk sıfatını büyük harfle ve tek biçimde yazmak: Turc. Doğrusu: Sıfat küçük harflidir; erkek turc, kız turque yazar.
- Yanlış: Şehir adını tek başına bırakmak: J'habite Ankara. Doğrusu: Şehirden önce à gelir: J'habite à Ankara.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de öğrenci yalnızca kendini değil ailesini de tanıtır: anne, baba, kardeş ve evcil hayvan. Meslek ve görünüm cümleleri eklenir. Doğum bilgisi Je suis né / Je suis née le ... kalıbıyla genişler. Formlar daha uzun olur; başkası hakkında konuşmak ve basit soru zinciri kurmak beklenir. DELF A1-A2 görevlerinde se présenter bu temelin üzerine oturur.
Özet
A1'de kişisel form, adı, yaşı, uyruğu ve şehri hem yazdırır hem söyletir. Kilit kalıplar Je m'appelle, J'ai ... ans, Je suis turc / turque ve J'habite à ... cümleleridir. Türkçeden gelen yaş ve ad-soyad tuzaklarını bilmek, formu gerçek hayatta doğru doldurmanın yolunu açar.