A1 düzeyinde öğrenci, kısa bir Fransızca kayıt formunu okuyarak ad, soyad, yaş, milliyet, adres ve telefon gibi kişisel bilgileri doğru alanda tanır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Öğrenci kayıt formunu tanıyalım
Fransızca A1’de can-do hedefi şudur: standart bir öğrenci kayıt formundaki etiketleri ve kısa bilgileri anlayabilirim. Bu belgeye une fiche d'inscription denir; telaffuzu ün fiş denskripsiyon şeklindedir. Formda çoğu zaman nom (nom, soyadı), prénom (prenom, adı), date de naissance (dat dö nesans, doğum tarihi), âge (aj, yaş), nationalité (nasyonalite, milliyet), adresse (adres) ve téléphone (telefon) yer alır.
Dünyada neredeyse bütün A1 kitapları ilk ünitede kendini tanıtmayı bir formla birleştirir çünkü boşluk doldurmak ezber diyalogdan daha somuttur. İletişimsel dil öğretimi 1970’lerden beri öğreneni gerçek bir göreve, yani kaydolmaya götürür. Ortaöğretimde bu metin türü, öğrencinin kendi kimliğini hedef dilde doğru kutulara yerleştirmesini öğretir.
Günlük hayatta aynı kalıp pasaport işlemi, kulüp üyeliği ve staj başvurusunda tekrar eder. Formu okumak, her satırın ne sorduğunu bilmek ve sayıyı doğru alana eşlemektir. Sözlü karşılığı ise şudur: Je m'appelle... (jö mapel) ve J'ai ... ans (je ... an).
Örnek
Örnek etiketler: Nom : Yılmaz / Prénom : Elif / Date de naissance : 12 mai 2010 / Nationalité : turque. Elif soyadını nom satırına, adını prénom satırına yazar. Ay adı mai (me) Mayıs demektir; gün önce, yıl sonda gelir.
Sınıfta formu doldurmak
Sınıfta öğretmen, öğrencinin formu kendi başına doldurmasını izler ve takıldığı yerde kısa soruyla yönlendirir. A1’de sorular kalıplaşmıştır: Comment tu t'appelles ? (komman tü tapel, adın ne?). Öğrenci Je m'appelle Ali Demir. (jö mapel Ali Demir) der. Yaş sorusu Quel âge as-tu ? (kel aj a tü) şeklindedir; cevap J'ai quatorze ans. (je katorz an, on dört yaşındayım) olur.
Milliyet için öğretmen Tu es de quelle nationalité ? (tü e dö kel nasyonalite) diye sorar. Erkek öğrenci Je suis turc. (jö sü türk), kız öğrenci Je suis turque. (jö sü türk) der. Telefon sorusu Quel est ton numéro de téléphone ? (kel e ton nümöro dö telefon) şeklindedir. Öğrenci numarayı ikişer ikişer okur, tek tek rakam saymaz.
Bu diyalog formun satır sırasını takip eder: önce ad-soyad, sonra yaş, sonra milliyet, en sonda iletişim. Öğretmen yazımı kontrol eder çünkü nom ile prénom yer değiştirirse belge yanlış olur. A1’de amaç kusursuz kompozisyon değil, doğru kutuya doğru bilgiyi koymaktır.
Örnek
Kısa diyalog: Professeur : Bonjour ! Comment tu t'appelles ? (Bonjur! Adın ne?) Élève : Je m'appelle Elif Yılmaz. (Adım Elif Yılmaz.) Professeur : Quel âge as-tu ? (Kaç yaşındasın?) Élève : J'ai quinze ans. (On beş yaşındayım.) Professeur : Tu es de quelle nationalité ? (Hangi milliyettensin?) Élève : Je suis turque. (Türküm.)
Formdaki kişisel bilgi alanları
Doldurulmuş formda her kutu bir kişisel bilgi taşır. Nom her zaman soyadıdır; Fransız resmi belgelerinde soyad çoğu kez addan önce gelir. Prénom verilen addır. Cinsiyet kutusu M veya F olabilir; A1’de garçon (garson, erkek çocuk) ve fille (fiy, kız) yeterlidir.
Adres satırında numara, sonra rue (rü, sokak), sonra şehir yazılır. Örnek kalıp: 14 rue Atatürk, Ankara. E-posta A1’de e-mail diye geçer; @ işaretinin adı arobase (arobas) olarak duyulabilir. Sınıf alanı classe (klas) etiketidir; değer örneği 9A gibi kısa bir koddur.
Okuma sırası şudur: önce kalın etiket, sonra elde yazılmış veya basılmış değer. Özel adlar büyük harfle başlar; milliyet sıfatı cümle içinde küçük harfle yazılır. Form bir hikaye metni değildir; etiket-değer çiftlerinden oluşan bir listedir. Bu yüzden her satırı ikiye bölmek yeter: bu ne soruyor, cevap ne?
Örnek
Dolu satırlar: Nom : Kaya / Prénom : Mert / Classe : 8B / Adresse : 25 rue Atatürk, İzmir. Mert soyadını ilk satıra, adını ikinci satıra, sınıfını kısa kod olarak yazar. Adresin başındaki 25 bir sokak numarasıdır, yaş değildir.
Formda sayılar: yaş, tarih ve telefon
Formdaki sayılar üç işe yarar: yaş, tarih ve telefon. Yaş her zaman avoir ile söylenir: J'ai quinze ans (je kenz an). Türkçedeki “on beş yaşındayım” Fransızcada “on beş yılım var” gibidir. Tarih kalıbı le 3 mars 2009 (lö trua mar dö bin nuf) şeklindedir: gün sayı, ay kelime, yıl sayı.
Aylar A1’de ezberlenir: janvier, février, mars, avril, mai, juin, juillet, août, septembre, octobre, novembre, décembre (janviye, fevriye, mars, avril, me, jüen, jüiye, ut, septanbr, oktobr, novanbr, desanbr). Telefon Fransa’da on hanelidir ve ikişer okunur. 06 12 34 56 78 şöyle denir: zéro six, douze, trente-quatre, cinquante-six, soixante-dix-huit (zöro sis, duz, trant-katr, senkant-sis, suasant-dizüit).
Yetmiş soixante-dix (60+10), seksen quatre-vingts (4 kez 20), doksan quatre-vingt-dix (4 kez 20 + 10) Türk öğrencinin en çok çalıştığı sayılardır. Posta kodu beş haneli bir bloktur; sokak numarası ise küçük bir sayıdır. Aynı rakam dizisi formda durduğu yere göre yaş, tarih veya telefon olur; etiket okunmadan sayı yorumlanmaz.
Örnek
Elif 15 yaşında, 12 Mayıs 2010 doğumlu, telefonu 05 32 14 78 90. Yazılış: Âge : 15 ans / Date de naissance : 12 mai 2010 / Téléphone : 05 32 14 78 90. Okunuş: J'ai quinze ans. Je suis née le douze mai deux mille dix. Zéro cinq, trente-deux, quatorze, soixante-dix-huit, quatre-vingt-dix. (je kenz an; jö sü ne lö duz me dö mil dis; zöro senk, trant-dö, katorz, suasant-dizüit, katr-ven-dis).
Tamamlanmış formu okumak
Tamamlanmış formda yeşil tikler her alanın doldurulduğunu gösterir. Öğrenci şu kısa metni okur: Nom : Yılmaz. Prénom : Elif. Date de naissance : 12 mai 2010. Âge : 15 ans. Nationalité : turque. Adresse : 14 rue Atatürk, Ankara. Téléphone : 05 32 14 78 90. Classe : 9A. Bu listeden Elif’in 15 yaşında, Ankara’da oturduğu ve 12 Mayıs 2010 doğumlu olduğu çıkarılır.
A1 okuma stratejisi basittir: önce etiketleri tara, sonra sayıları ve özel adları ayır. mai bir aydır; 15 bir yaştır; 05 ile başlayan dizi telefondur. Yeşil tik “bu satır bitti, sonraki soruya geç” demektir. Formu baştan sona hikaye gibi okumak gerekmez; her tikli kutu bağımsız bir cevaptır.
Anlama kontrolü üç soruyla yapılır: Adı ne? Kaç yaşında? Telefonu nasıl başlıyor? Cevaplar formdan kopyalanır, uydurulmaz. Elle s'appelle Elif Yılmaz. Elle a quinze ans. Son numéro commence par zéro cinq. (el sapel Elif Yılmaz; el a kenz an; son nümöro komans par zöro senk). Böylece okuma, yazma ve kısa sözlü özet aynı can-do hedefinde birleşir.
Örnek
Soru-cevap: Comment elle s'appelle ? (komman el sapel, adı ne?) Cevap: Elle s'appelle Elif Yılmaz. Quel âge a-t-elle ? (kel aj a tel, kaç yaşında?) Cevap: Elle a quinze ans. Où habite-t-elle ? (u abit tel, nerede oturuyor?) Cevap: Elle habite à Ankara. (el abit a Ankara).
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçe konuşanlar nom ile prénom yerini sık karıştırır çünkü Türk formlarında “Ad Soyad” tek satırdır ve ad önce gelir. Fransızcada nom soyadıdır ve birçok resmi belgede önce yazılır. İkinci klasik hata yaş cümlesidir: Je suis quinze ans yanlıştır; doğrusu J'ai quinze ans (je kenz an) şeklindedir.
Üçüncü hata milliyetin büyük harfi ve cinsiyetidir. Sıfat cümle içinde küçük harfle başlar: erkek için Je suis turc, kız için Je suis turque. Dördüncü hata telefonu Türkçe gibi rakam rakam okumaktır; Fransızca ikişerli grup ister. Beşinci hata İngilizce kalıbı kopyalamaktır; Je m'appelle (jö mapel) temel A1 kalıbıdır, daha resmi form dilinde Mon nom est (mon nom e) de görülür.
Telaffuzda nazal sesler zorlar: nom, ans, français burundan biter. quinze (kenz) içindeki z sesi Türkçedeki “kınz”e kaymasın diye abartılı çalışılır. rue (rü) ü sesiyle, âge (aj) j sesiyle bitar. Bu hatalar utanç kaynağı değil, A1’in normal çalışma listesidir; form üstünde tek tek düzeltilir.
Örnek
Yanlış-doğru: Yanlış Nom : Elif / Prénom : Yılmaz → doğru Nom : Yılmaz / Prénom : Elif. Yanlış Je suis 15 ans → doğru J'ai quinze ans. Yanlış telefon zéro, cinq, trois, deux... → doğru zéro cinq, trente-deux....
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Nom kişinin adıdır, prénom soyadıdır. Doğrusu: Tam tersi: nom soyadı, prénom addır. Fransız formunda soyad çoğu zaman önce gelir.
- Yanlış: Yaş Je suis quinze ans ile söylenir. Doğrusu: Yaş avoir ister: J'ai quinze ans (je kenz an). être milliyet ve meslek içindir.
- Yanlış: Telefon numarası rakam rakam okunur. Doğrusu: Fransa’da on hane ikişerli gruplarla okunur: 05 32 14 78 90 → zéro cinq, trente-deux, quatorze, soixante-dix-huit, quatre-vingt-dix.
- Yanlış: Milliyet her zaman turc yazılır ve büyük harfle başlar. Doğrusu: Sıfat küçük harflidir ve cinsiyete uyar: Je suis turc / Je suis turque.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2’de öğrenci mesleği, aile üyelerini ve daha uzun adresi forma ekler. Je suis né(e) le... ile doğum cümlesi ve kısa bir öz tanıtım paragrafı gelir. Resmi vous ile e-posta ve randevu kalıpları eklenir. Sayılar fiyata, saate ve bine kadar genişler; form artık tek sayfalık kimlik değil, kısa bir biyografi taslağı olur.
Özet
A1’de kayıt formu, kişisel bilgileri ve sayıları gerçek bir belgede göstermenin yoludur. Nom, prénom, yaş, tarih ve telefon etiketlerini okuyup doğru alana yerleştirmek temel can-do’dur. Türkçeden gelen ad-soyad sırası, yaş fiili ve telefon grupları bilinçli düzeltilince form hem okunur hem doldurulur.