Çince’de hobilerden söz etmek için temel hobi sözcüklerini öğrenir, beğeni bildiren basit kalıplarla kısa konuşmalar kurarız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Temel hobi sözcükleri
Bu ünitede üç temel sözcük öğreniyoruz: müzik, film ve kitap okuma. Müzik için 音乐 (yīnyuè), film için 电影 (diànyǐng), kitap okumak için 看书 (kànshū) denir. Bu sözcükleri önce tek tek tanımak, sonra cümle içinde kullanmak önemlidir.
Çince’de sözcüklerin anlamı kadar tonları da önemlidir. 音乐 (yīnyuè) sözcüğünde yīn birinci tonla düz ve yüksek, yuè dördüncü tonla düşen bir sesle söylenir. 电影 (diànyǐng) sözcüğünde ilk hece düşen, ikinci hece yükselip alçalan tondadır. 看书 (kànshū) ifadesinde kàn düşen, shū düz ve yüksek tondadır.
Örnek
音乐 (yīnyuè) = müzik; 电影 (diànyǐng) = film; 看书 (kànshū) = kitap okumak. Görseldeki üç etkinliği adlandırırken sırasıyla bu üç ifadeyi kullanabiliriz.
看书: kitap okumak
Kitap okumak için kullanılan ifade 看书 (kànshū) biçimindedir. Burada 看 (kàn) bakmak veya okumak anlamında, 书 (shū) ise kitap anlamındadır. Çince’de bu iki sözcük birlikte kullanıldığında doğal olarak kitap okuma etkinliğini anlatır.
Bir kişinin şu anda bir etkinlik yaptığını söylemek için başlangıç düzeyinde 在 (zài) kullanılabilir. Örneğin 我在看书。(Wǒ zài kànshū.) cümlesi “Kitap okuyorum.” demektir. Bir arkadaşımıza soru sorarken 你在看书吗？(Nǐ zài kànshū ma?) diyebiliriz; cümlenin sonundaki 吗 (ma) soru anlamı verir.
Örnek
Kütüphanede kitap okuyan bir öğrenci gördüğümüzü düşünelim. Söylenebilecek cümle şudur: 他在看书。(Tā zài kànshū.) Türkçesi: “O, kitap okuyor.” Soruya olumlu cevap 是的。(Shì de.) yani “Evet.”, olumsuz cevap ise 不，他不在看书。(Bù, tā bú zài kànshū.) yani “Hayır, kitap okumuyor.” olabilir.
Beğeni bildirmek
Bir hobiyi sevdiğimizi söylemek için 喜欢 (xǐhuan) sözcüğü kullanılır. Temel kalıp 我喜欢……。(Wǒ xǐhuan…….) biçimindedir ve “Ben … seviyorum.” anlamına gelir. Böylece 我喜欢音乐。(Wǒ xǐhuan yīnyuè.) “Müziği seviyorum.”, 我喜欢电影。(Wǒ xǐhuan diànyǐng.) ise “Filmleri seviyorum.” demektir.
Çince’de basit olumlu cümlelerde kişi zamiri genellikle cümlenin başında bulunur. 我 (wǒ) “ben”, 你 (nǐ) “sen”, 他 (tā) “o” anlamındadır. Bir başkasının beğenisini anlatırken 他喜欢看书。(Tā xǐhuan kànshū.) diyebiliriz. Bu cümle “O, kitap okumayı seviyor.” anlamına gelir.
Örnek
Müzik aletleriyle ilgilenen bir öğrenci şöyle söyleyebilir: 我喜欢音乐。(Wǒ xǐhuan yīnyuè.) = “Müziği seviyorum.” Aynı öğrenci kitap okumayı da seviyorsa 我喜欢看书。(Wǒ xǐhuan kànshū.) diyebilir. Bu aşamada iki hobiyi 和 (hé) yani “ve” ile birleştirmek yerine kısa cümleleri ayrı söylemek daha kolaydır.
Soru sorma ve cevap verme
Birinin hangi hobiyi sevdiğini sormak için 你喜欢什么？(Nǐ xǐhuan shénme?) denir. 什么 (shénme) “ne” anlamındadır. Cevap verirken 我喜欢电影。(Wǒ xǐhuan diànyǐng.) veya 我喜欢看书。(Wǒ xǐhuan kànshū.) denebilir.
Belirli bir hobiyi sevip sevmediğimizi sormak için cümlenin sonuna 吗 (ma) eklenir. Örneğin 你喜欢电影吗？(Nǐ xǐhuan diànyǐng ma?) “Film sever misin?” demektir. Olumlu cevap için 喜欢。(Xǐhuan.), daha tam bir cevap için 我喜欢。(Wǒ xǐhuan.) kullanılabilir; olumsuzluk için 不喜欢 (bù xǐhuan) denir.
Örnek
Kısa sınıf diyaloğu: 甲：你喜欢什么？(Jiǎ: Nǐ xǐhuan shénme?) “Sen neyi seviyorsun?” 乙：我喜欢音乐。你呢？(Yǐ: Wǒ xǐhuan yīnyuè. Nǐ ne?) “Müziği seviyorum. Ya sen?” 甲：我喜欢看书。(Jiǎ: Wǒ xǐhuan kànshū.) “Kitap okumayı seviyorum.”
Sınıf sergisi ve kısa konuşma
Bir sınıf sergisinde öğrenciler hobilerini nesneler, resimler veya kısa cümlelerle tanıtabilir. Bir nesnenin ne olduğunu sormak için 这是什么？(Zhè shì shénme?) denir. 这 (zhè) “bu”, 是 (shì) “-dır” veya “olmak” anlamındadır. Örneğin bir müzik kaydını tanıtırken 这是音乐。(Zhè shì yīnyuè.) denebilir.
Konuşurken önce selamlaşmak, sonra soru sormak ve cevabı dinlemek yararlıdır. Örnek bir mini diyalog şöyledir: 你好！你喜欢电影吗？(Nǐ hǎo! Nǐ xǐhuan diànyǐng ma?) “Merhaba! Film sever misin?” 你好！喜欢。我也喜欢看书。(Nǐ hǎo! Xǐhuan. Wǒ yě xǐhuan kànshū.) “Merhaba! Severim. Ben kitap okumayı da severim.” Buradaki 也 (yě) “de, da” anlamı verir.
Örnek
Sergide bir öğrenci kendi afişini tanıtabilir: 你好！我喜欢音乐。我也喜欢电影。(Nǐ hǎo! Wǒ xǐhuan yīnyuè. Wǒ yě xǐhuan diànyǐng.) Türkçesi: “Merhaba! Müziği seviyorum. Filmleri de seviyorum.” Dinleyen öğrenci 很好！(Hěn hǎo!) diyerek “Çok iyi!” anlamında basit bir tepki verebilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Çince’de tonlar yalnızca şiir okurken veya şarkı söylerken önemlidir. Doğrusu: Tonlar günlük konuşmada da anlamı ayırt eder. Bu nedenle 书 (shū) sözcüğündeki düz tonu ve 看 (kàn) sözcüğündeki düşen tonu doğru söylemeye çalışmalıyız.
- Yanlış: 音乐 (yīnyuè) ve 电影 (diànyǐng) sözcükleri Türkçedeki gibi vurgu değiştirilerek söylenebilir. Doğrusu: Çince’de yalnızca vurguya güvenmek yerine hecelerin tonunu korumak gerekir. Pinyin üzerindeki işaretler sesin yönünü gösterir.
- Yanlış: 我喜欢看书。(Wǒ xǐhuan kànshū.) cümlesi “Ben kitap görüyorum.” demektir. Doğrusu: Bu cümlede 看书 (kànshū) birlikte “kitap okumak” anlamındadır. Türkçeye “Kitap okumayı seviyorum.” diye çevrilir.
- Yanlış: Soru yapmak için Türkçedeki gibi cümle sırasını tamamen değiştirmek gerekir. Doğrusu: Başlangıç düzeyinde çoğu evet-hayır sorusunda cümle yapısı korunur ve sona 吗 (ma) eklenir: 你喜欢音乐吗？(Nǐ xǐhuan yīnyuè ma?)
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta hobiler daha ayrıntılı anlatılabilir; örneğin hangi tür müziğin veya hangi filmin sevildiği söylenebilir. Öğrenciler 因为 (yīnwèi) yani “çünkü” ile kısa nedenler kurmaya başlayabilir. Ayrıca sıklık bildiren ifadelerle bir hobinin ne zaman veya ne kadar yapıldığı anlatılabilir. Böylece tek cümlelik cevaplar, birkaç cümlelik kişisel tanıtımlara dönüşür.
Özet
Bu derste 音乐 (yīnyuè), 电影 (diànyǐng) ve 看书 (kànshū) hobi ifadelerini öğrendik. 我喜欢……。(Wǒ xǐhuan…….) kalıbıyla beğenimizi, 你喜欢什么？(Nǐ xǐhuan shénme?) kalıbıyla da karşımızdakinin hobisini sorabiliriz. Tonları dikkatle söyleyerek kısa ve anlaşılır Çince konuşmalar kurabiliriz.