Çince’de beğenileri anlatmak için 喜欢 (xǐhuan) fiili, beğenmediğimizi söylemek içinse fiilden önce 不 (bù) kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Beğeni fiili: 喜欢 (xǐhuan)
喜欢 (xǐhuan), Türkçede genellikle sevmek veya hoşlanmak anlamına gelen bir fiildir. Bir kişi ya da grubun bir şeyi beğendiğini söylemek için özne, ardından 喜欢 (xǐhuan) ve beğenilen şey söylenir. Örneğin 我喜欢猫。 (Wǒ xǐhuan māo.) cümlesi Ben kedileri severim anlamına gelir.
Çince’de fiiller kişiye göre değişmez. Bu nedenle ben, sen veya o ile fiil aynı kalır: 我喜欢猫。 (Wǒ xǐhuan māo.) (Ben kedileri severim.), 你喜欢猫。 (Nǐ xǐhuan māo.) (Sen kedileri seversin.), 他喜欢猫。 (Tā xǐhuan māo.) (O, erkek, kedileri sever.) Buradaki 猫 (māo) sözcüğü kedi demektir.
Örnek
Örnek: 我喜欢猫。 (Wǒ xǐhuan māo.) = Ben kedileri severim. Cümlede 我 (wǒ) özne, 喜欢 (xǐhuan) beğeni fiili, 猫 (māo) ise beğenilen varlıktır.
2. Olumsuzluk: 不喜欢 (bù xǐhuan)
Bir şeyi sevmediğimizi söylemek için 喜欢 (xǐhuan) fiilinden önce 不 (bù) getiririz. Böylece 不喜欢 (bù xǐhuan) oluşur ve sevmemek ya da hoşlanmamak anlamına gelir. Örneğin 我不喜欢足球。 (Wǒ bù xǐhuan zúqiú.) cümlesi Ben futbolu sevmem demektir.
Olumlu ve olumsuz cümlelerin sırası aynıdır; yalnızca fiilin önüne 不 (bù) eklenir. 我喜欢音乐。 (Wǒ xǐhuan yīnyuè.) (Müziği severim.) cümlesi 我不喜欢音乐。 (Wǒ bù xǐhuan yīnyuè.) (Müziği sevmem.) biçimine dönüşür. 不 (bù) burada bir olumsuzluk sözcüğüdür ve fiili olumsuz yapar.
Örnek
Çözümlü örnek: Türkçe Ben futbolu sevmem cümlesinde önce özne olan 我 (wǒ) yazılır. Sonra olumsuzluk 不 (bù), beğeni fiili 喜欢 (xǐhuan) ve nesne 足球 (zúqiú) gelir: 我不喜欢足球。 (Wǒ bù xǐhuan zúqiú.)
3. Soru ve kısa cevaplar
Evet-hayır sorusu sormanın kolay bir yolu, olumlu cümlenin sonuna 吗 (ma) eklemektir. Örneğin 你喜欢音乐吗？ (Nǐ xǐhuan yīnyuè ma?) Müziği sever misin? anlamına gelir. Buradaki 吗 (ma) soru anlamı verir ve cümlenin sonunda bulunur.
Olumlu cevap için 喜欢。 (Xǐhuan.) (Severim.) veya 我喜欢。 (Wǒ xǐhuan.) (Ben severim.) denebilir. Olumsuz cevap için 不喜欢。 (Bù xǐhuan.) (Sevmem.) denir. Daha nazik ve doğal olmak için kısa cevap yerine 我喜欢音乐。 (Wǒ xǐhuan yīnyuè.) ya da 我不喜欢音乐。 (Wǒ bù xǐhuan yīnyuè.) kullanılabilir.
Örnek
Kısa diyalog: A：你喜欢音乐吗？ (Nǐ xǐhuan yīnyuè ma?) (A: Müziği sever misin?) B：喜欢，我喜欢音乐。 (Xǐhuan, wǒ xǐhuan yīnyuè.) (B: Evet, müziği severim.)
4. Farklı nesnelerle cümle kurma
Aynı cümle kalıbıyla farklı hobiler ve eşyalar hakkında konuşabiliriz. 自行车 (zìxíngchē) bisiklet, 苹果 (píngguǒ) elma, 猫 (māo) kedi ve 足球 (zúqiú) futboldur. Örneğin 我喜欢自行车。 (Wǒ xǐhuan zìxíngchē.) Bisikleti severim demektir.
Birden fazla nesne hakkında konuşurken başlangıç düzeyinde nesneleri 和 (hé) ile bağlayabiliriz. 和 (hé) ve anlamına gelir. Örneğin 我喜欢音乐和自行车。 (Wǒ xǐhuan yīnyuè hé zìxíngchē.) Müziği ve bisikleti severim demektir. Beğenmediğimiz nesne için yine 不喜欢 (bù xǐhuan) kullanırız: 我不喜欢足球。 (Wǒ bù xǐhuan zúqiú.)
Örnek
Somut örnek: Bir öğrenci bisikleti seviyor, futbolu sevmiyorsa şöyle der: 我喜欢自行车，但是我不喜欢足球。 (Wǒ xǐhuan zìxíngchē, dànshì wǒ bù xǐhuan zúqiú.) = Bisikleti severim ama futbolu sevmem. Bu örnekte 但是 (dànshì) ama anlamındadır.
5. Telaffuz, tonlar ve günlük kullanım
喜欢 (xǐhuan) sözcüğünde xǐ üçüncü tondadır; ses önce alçalır, sonra yükselir. huan hecesi günlük konuşmada genellikle nötr ve kısa söylenir; bu nedenle pinyinde çoğunlukla ton işareti olmadan yazılır. Türkçe konuşanlar için yaklaşık telaffuz şı-hüen biçiminde düşünülebilir; ancak bu yalnızca bir yaklaşıktır. Çince’de ton değişirse sözcüğün anlamı da değişebilir, bu yüzden pinyindeki işaretlere dikkat etmek gerekir.
不 (bù) sözcüğü tek başına dördüncü tondadır ve yaklaşık bu diye, kısa ve kararlı biçimde söylenir. 不喜欢 (bù xǐhuan) yazılışında pinyin genellikle temel biçimi gösterir; ancak konuşurken 不, ardından üçüncü ton geldiği için çoğunlukla ikinci tonla, yani bú xǐhuan şeklinde söylenir. Dört temel tonu dinleyerek ve tekrar ederek çalışmak, 喜欢 (xǐhuan) ile 不喜欢 (bù xǐhuan) arasındaki farkı açık söylemeye yardım eder.
Günlük bir konuşmada biri elmayı gösterip 你喜欢苹果吗？ (Nǐ xǐhuan píngguǒ ma?) diye sorabilir. Olumlu cevap 喜欢，我喜欢苹果。 (Xǐhuan, wǒ xǐhuan píngguǒ.) (Severim, elmayı severim.) olur. Olumsuz cevap ise 不喜欢，我不喜欢苹果。 (Bù xǐhuan, wǒ bù xǐhuan píngguǒ.) (Sevmem, elmayı sevmem.) biçimindedir.
Örnek
Telaffuz çalışması: 喜欢 (xǐhuan) ifadesini önce hecelere ayırarak şı-hüen diye, sonra tonları belirginleştirerek söyleyin. Ardından 我喜欢苹果。 (Wǒ xǐhuan píngguǒ.) ve 我不喜欢苹果。 (Wǒ bù xǐhuan píngguǒ.) cümlelerini karşılaştırın.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi fiili kişiye göre değiştirmek gerekir; örneğin sen için farklı bir 喜欢 biçimi kullanılmalıdır. Doğrusu: Çince’de 喜欢 (xǐhuan) kişi değişse de aynı kalır. 我喜欢 (wǒ xǐhuan) ve 你喜欢 (nǐ xǐhuan) doğru kullanımlardır.
- Yanlış: Olumsuzluk için 喜欢 fiilinden sonra 不 getirilir. Doğrusu: Olumsuzluk sözcüğü fiilden önce gelir: 我不喜欢猫。 (Wǒ bù xǐhuan māo.) Doğru sıra özne + 不 (bù) + 喜欢 (xǐhuan) + nesnedir.
- Yanlış: 喜欢, Türkçedeki sevmek fiili gibi 是 ile birlikte kullanılmalıdır. Doğrusu: 是 (shì) ile 喜欢 (xǐhuan) aynı görevde değildir. Beğeni anlatırken 我喜欢音乐。 (Wǒ xǐhuan yīnyuè.) denir; 我是喜欢音乐。 (Wǒ shì xǐhuan yīnyuè.) başlangıç düzeyindeki bu anlam için kullanılmaz.
- Yanlış: 吗, cümlenin başına getirilir veya soru anlamı vermek için ayrıca Türkçedeki mi sözcüğü eklenir. Doğrusu: 吗 (ma) genellikle olumlu cümlenin sonuna gelir: 你喜欢苹果吗？ (Nǐ xǐhuan píngguǒ ma?) Çince cümlede ayrıca Türkçe soru eki kullanılmaz.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta beğenileri yalnızca tek bir nesneyle değil, nedenleriyle anlatmaya başlayabilirsiniz. 我喜欢音乐，因为很有趣。 (Wǒ xǐhuan yīnyuè, yīnwèi hěn yǒuqù.) (Müziği severim, çünkü çok ilginç.) gibi basit neden cümleleri kurulabilir. Ayrıca 最喜欢 (zuì xǐhuan) en çok sevmek yapısı ve sıklık ifadeleri öğrenilerek kişisel tercihler daha ayrıntılı anlatılabilir. Böylece kısa soru-cevaplardan küçük sunumlara ve arkadaşlarla daha uzun konuşmalara geçilir.
Özet
Olumlu beğeni cümlesinde temel sıra özne + 喜欢 (xǐhuan) + nesnedir. Beğenmeme anlamı için 不 (bù), 喜欢 (xǐhuan) fiilinden önce gelir ve 不喜欢 (bù xǐhuan) oluşur. Soru sormak için cümlenin sonuna 吗 (ma) eklenir; tonları doğru söylemek anlamı anlaşılır kılar.