Rusçada yol sormak için kibar bir giriş yapar, hedef yeri uygun hâlde söyler ve Как пройти? (Kak prayti?) ya da Где находится...? (Gde nahoditsa...?) kalıplarını kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Kibarca konuşmaya başlama
Yol sormadan önce kibar bir giriş yaparız. Извините, пожалуйста. (İzvinite, pajalusta.) ifadesi “Affedersiniz.” anlamında kullanılır. Ardından hedef yeri sorabiliriz: Как пройти в аптеку? (Kak prayti v apteku?) Bu cümle “Eczaneye nasıl gidilir?” demektir.
Rusçada Как? (Kak?) “Nasıl?” anlamına gelir ve bir yere gidiş yolunu sormak için kullanılır. Пройти (prayti) burada “gitmek, geçmek” anlamındadır. Аптека (apteka) “eczane” demektir; в аптеку (v apteku) ise “eczane yönüne, eczaneye” anlamında kullanılır.
Örnek
— Извините, пожалуйста. Как пройти в аптеку? (— İzvinite, pajalusta. Kak prayti v apteku?) — Идите прямо. (— İdite pryamo.) — Спасибо! (— Spasibo!) Türkçesi: “— Affedersiniz. Eczaneye nasıl gidilir? — Dümdüz gidin. — Teşekkürler!”
“Nasıl gidilir?” ve “Nerede?” ayrımı
Bir yere ulaşmak için yol sormak istiyorsak Как пройти? (Kak prayti?) kalıbını kullanırız. Örneğin Как пройти к автобусной остановке? (Kak prayti k avtobusnoy astanovke?) “Otobüs durağına nasıl gidilir?” demektir. Burada автобусная остановка (avtobusnaya astanovka) “otobüs durağı” anlamındadır.
Bir yerin bulunduğu konumu sormak için Где находится...? (Gde nahoditsa...?) kalıbı kullanılır. Örneğin Где находится автобусная остановка? (Gde nahoditsa avtobusnaya astanovka?) “Otobüs durağı nerede?” demektir. İlk soru yolu, ikinci soru ise yeri öğrenmeye yöneliktir; günlük konuşmada ikisi de sık kullanılır.
Örnek
— Где находится автобусная остановка? (— Gde nahoditsa avtobusnaya astanovka?) — Она там, рядом с магазином. (— Ana tam, ryadom s magazinom.) Türkçesi: “— Otobüs durağı nerede? — Orada, mağazanın yanında.”
Hedef yeri doğru söyleme
Rusçada bazı yön sorularında hedef yer, kullanılan edata ve cümledeki görevine göre biçim değiştirebilir. Почта (poçta) “postane”dir; “postaneye” demek için на почту (na poçtu) kullanılır. Bu nedenle Как пройти на почту? (Kak prayti na poçtu?) “Postaneye nasıl gidilir?” anlamına gelir.
Şehirdeki yaygın yerleri öğrenirken kalıbı bütün olarak ezberlemek yararlıdır. банк (bank) “banka”, магазин (magazin) “mağaza”, парк (park) “park” ve вокзал (vagzal) “tren istasyonu” demektir. Örneğin Как пройти в банк? (Kak prayti v bank?) ve Как пройти в парк? (Kak prayti v park?) cümleleri “Bankaya/park'a nasıl gidilir?” anlamındadır.
Örnek
— Извините, как пройти на почту? (— İzvinite, kak prayti na poçtu?) — Идите прямо, потом направо. (— İdite pryamo, patom napravo.) — Большое спасибо. (— Balşoye spasibo.) Türkçesi: “— Affedersiniz, postaneye nasıl gidilir? — Dümdüz gidin, sonra sağa dönün. — Çok teşekkürler.”
Harita, metro ve kısa yön tarifleri
Harita gösterirken Где метро? (Gde metro?) ya da daha açık biçimde Где находится станция метро? (Gde nahoditsa stantsiya metro?) diyebiliriz. İlk cümle “Metro nerede?”, ikinci cümle “Metro istasyonu nerede?” demektir. Станция метро (stantsiya metro) “metro istasyonu” anlamına gelir.
Yön tariflerinde kısa ve sık kullanılan sözcükler vardır: прямо (pryamo) “dümdüz”, направо (napravo) “sağa”, налево (nalevo) “sola” ve рядом (ryadom) “yanında/yakında” demektir. Bir kişiden tekrar etmesini istemek için Повторите, пожалуйста. (Pavtarite, pajalusta.) denebilir. Haritada yeri gösterirken Вот здесь? (Vot zdes?) “Burada mı?” diye sorabiliriz.
Örnek
— Как пройти к станции метро? (— Kak prayti k stantsii metro?) — Идите прямо и потом налево. (— İdite pryamo i patom nalevo.) — Вот здесь? (— Vot zdes?) — Да, правильно. (— Da, pravilno.) Türkçesi: “— Metro istasyonuna nasıl gidilir? — Dümdüz gidin ve sonra sola dönün. — Burada mı? — Evet, doğru.”
Tren istasyonunu sorma ve cevabı anlama
Tren istasyonunu sormak için Как пройти на вокзал? (Kak prayti na vagzal?) kalıbı kullanılabilir. Вокзал (vagzal) “tren istasyonu”dur. на вокзал (na vagzal) ise “tren istasyonuna” anlamına gelir. Ulaşım yerlerinde на (na) edatının kullanıldığı bu kalıbı bir bütün olarak öğrenmek kolaylık sağlar.
Karşıdaki kişi yolu anlatırken Идите до светофора. (İdite da svetafora.) “Trafik ışığına kadar gidin.” diyebilir. Поверните направо. (Pavernite napravo.) “Sağa dönün.”, Поверните налево. (Pavernite nalevo.) ise “Sola dönün.” demektir. Anlamadığımızda Я не понимаю. (Ya ne panimayu.) “Anlamıyorum.” ve Говорите медленно, пожалуйста. (Gavarite medlenno, pajalusta.) “Lütfen yavaş konuşun.” ifadelerini kullanabiliriz.
Örnek
— Извините, как пройти на вокзал? (— İzvinite, kak prayti na vagzal?) — Идите прямо до светофора. Потом поверните направо. (— İdite pryamo da svetafora. Patom pavernite napravo.) — Это далеко? (— Eto daleko?) — Нет, недалеко. (— Net, nedaleko.) Türkçesi: “— Affedersiniz, tren istasyonuna nasıl gidilir? — Trafik ışığına kadar dümdüz gidin. Sonra sağa dönün. — Uzak mı? — Hayır, uzak değil.”
Mini görev: soruyu kur, cevabı kontrol et
Yol sorma cümlesi kurarken üç adımı izleyebiliriz: önce kibarca dikkat çekeriz, sonra Как пройти...? (Kak prayti...?) veya Где находится...? (Gde nahoditsa...?) kalıbını seçeriz, son olarak hedef yeri ekleriz. Haritada bir yer gösteriyorsak Где здесь банк? (Gde zdes bank?) “Burada banka nerede?” diyebiliriz. Cümleyi kısa tutmak, konuşma sırasında hata yapma olasılığını azaltır.
Cevabı dinlerken прямо (pryamo), направо (napravo), налево (nalevo), до (do) ve рядом (ryadom) sözcüklerini fark etmeye çalışmalıyız. Kişi çok hızlı konuşursa Повторите, пожалуйста. (Pavtarite, pajalusta.) demek doğaldır. Konuşmayı Спасибо! (Spasibo!) veya Большое спасибо! (Balşoye spasibo!) diyerek bitiririz.
Örnek
Durum: Bir öğrenci postaneyi arıyor ve haritasında bir bina görüyor. Uygun soru: Извините, где находится почта? (İzvinite, gde nahoditsa poçta?) Karşı taraf Идите прямо. Почта рядом. (İdite pryamo. Poçta ryadom.) derse cevap “Dümdüz gidin. Postane yakın.” olur. Öğrenci Спасибо! (Spasibo!) diyerek konuşmayı tamamlar.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Где? (Gde?) ve Как пройти? (Kak prayti?) tamamen aynı sorudur. Doğrusu: Где? (Gde?) bir yerin nerede olduğunu, Как пройти? (Kak prayti?) ise oraya hangi yoldan gidileceğini sorar. Günlük konuşmada birlikte de kullanılabilirler.
- Yanlış: “Eczaneye” demek için her zaman аптека (apteka) sözcüğünü değişmeden kullanmak yeterlidir. Doğrusu: Tek başına аптека (apteka) “eczane” demektir. Yol sorarken kalıp içinde в аптеку (v apteku) kullanılır: Как пройти в аптеку? (Kak prayti v apteku?)
- Yanlış: направо (napravo) “sola”, налево (nalevo) “sağa” demektir. Doğrusu: направо (napravo) “sağa”, налево (nalevo) “sola” anlamındadır. Bu iki sözcüğü karşıt çift olarak çalışmak karışıklığı azaltır.
- Yanlış: Kibar olmak için yalnızca uzun cümleler kurmak gerekir. Doğrusu: Kısa bir Извините, пожалуйста. (İzvinite, pajalusta.) ifadesi ve ardından açık bir soru yeterlidir. Sonunda Спасибо! (Spasibo!) demek nezaket gösterir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta yol tarifleri daha uzun ve ayrıntılı hâle gelir. Öğrenciler kavşak, köprü, trafik ışığı ve bina gibi şehir unsurlarıyla daha uzun yönergeler kurabilir. Ayrıca adres sorma, toplu taşıma kullanma, bilet alma ve bir randevu yerine ulaşma konuşmaları çalışılır. Dinleme çalışmalarında farklı hızlarda verilen yön tariflerinden önemli bilgileri seçmek hedeflenir.
Özet
Rusçada yol sormak için kibarca Извините, пожалуйста. (İzvinite, pajalusta.) denir ve ardından Как пройти? (Kak prayti?) veya Где находится...? (Gde nahoditsa...?) kalıpları kullanılır. прямо (pryamo), направо (napravo) ve налево (nalevo) temel yön sözcükleridir. Hedef yeri doğru kalıpla söylemek, cevabı dikkatle dinlemek ve sonunda Спасибо! (Spasibo!) demek iletişimi tamamlar.