Rusça davet ve randevu iletişiminde tarih, saat, yer ve uygunluk bilgilerini açıkça belirterek nazik bir şekilde teklif sunabilir, kabul edebilir veya başka bir zaman önerebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Davet yazısının temel bölümleri
Rusça bir davet yazısında önce hitap, sonra davetin amacı, tarih, saat ve yer bilgisi verilir. Yakın bir arkadaş için samimi ifadeler kullanılabilir; öğretmen veya tanımadığımız bir kişi için daha resmî bir dil seçilir. A2 düzeyinde kısa, açık ve düzenli cümleler kurmak yeterlidir.
Davetin sonunda karşı taraftan cevap istemek iyi bir iletişim yoludur. Напиши мне, пожалуйста. (Napishi mne, pozhaluysta.) ifadesi “Lütfen bana yaz.” anlamına gelir. Daveti kabul edip edemeyeceğini belirtmek için Жду твоего ответа! (Zhdu tvayego atveta!) yani “Cevabını bekliyorum!” denebilir.
Örnek
Привет, Аня! (Privyet, Anya!) Приглашаю тебя на мой день рождения в субботу, 12 октября, в 16:00. (Priglashayu tebya na moy den rozhdeniya v subbotu, dvenadtsatogo oktyabrya, v shestnadtsat chasov.) Мы встретимся у меня дома. (Mı vstretimsya u menya doma.) Пожалуйста, напиши мне до пятницы. (Pozhaluysta, napishi mne do pyatnitsı.) Жду тебя! (Zhdu tebya!) Твой друг, Мерт (Tvoy drug, Mert.) Bu davette kişi, etkinlik, gün, tarih, saat ve yer bilgilerini açıkça vermiştir.
Davet etmek ve davete cevap vermek
Birini davet etmek için Я приглашаю тебя на вечеринку. (Ya priglashayu tebya na vecherinku.) yani “Seni partiye davet ediyorum.” denebilir. Etkinlik adlarından önce çoğunlukla на (na) kullanılır: на концерт (na kontsert), на праздник (na prazdnik). Belirli bir yere gitme veya birinin evinde buluşma anlamında ise в (v) ya da у (u) kullanılabilir: в кафе (v kafe), у меня дома (u menya doma).
Daveti kabul ederken kısa ve olumlu bir cevap verilebilir. С удовольствием! (S udovolstviyem!) “Memnuniyetle!” anlamındadır. Katılamama durumunda özür dileyip nedeni kısaca söylemek uygundur: Извини, я не могу. (Izvini, ya ne mogu.) Ardından başka bir gün önermek konuşmayı sürdürür.
Örnek
— Приглашаю тебя в кино в субботу. (Priglashayu tebya v kino v subbotu.) — Cumartesi seni sinemaya davet ediyorum. — Спасибо! С удовольствием! (Spasibo! S udovolstviyem!) — Teşekkürler! Memnuniyetle! — Извини, я не могу в субботу. Давай встретимся в воскресенье. (Izvini, ya ne mogu v subbotu. Davay vstretimsya v voskresenye.) — Affedersin, cumartesi yapamam. Pazar günü buluşalım.
Tarih ve saat belirterek randevu ayarlama
Randevu konuşmasında en önemli bilgiler gün, tarih, saat ve yerdir. Günlerle birlikte çoğunlukla в (v) kullanılır: в понедельник (v ponedelnik), в среду (v sredu), в субботу (v subbotu). Saat söylerken de в (v) kullanılır: в три часа (v tri chasa) “saat üçte” demektir.
Bir öneriyi sormak için Когда мы встретимся? (Kogda mı vstretimsya?) yani “Ne zaman buluşacağız?” kullanılabilir. Karşı tarafın uygun olup olmadığını sormak için Вам удобно в три часа? (Vam udobno v tri chasa?) denir. Arkadaşla konuşurken daha samimi Тебе удобно в три часа? (Tebye udobno v tri chasa?) ifadesi kullanılır.
Örnek
— Когда мы встретимся? (Kogda mı vstretimsya?) — Ne zaman buluşacağız? — Давай в среду, в пять часов. (Davay v sredu, v pyat chasov.) — Çarşamba, saat beşte buluşalım. — Хорошо. Где? (Khorosho. Gde?) — Tamam. Nerede? — В кафе около школы. (V kafe okolo shkolı.) — Okulun yanındaki kafede. — Отлично, до встречи! (Atlichno, do vstrechi!) — Harika, görüşürüz!
Telefonla randevu konuşması
Telefonda konuşurken önce selamlaşmak, sonra arama nedenini söylemek gerekir. Здравствуйте! (Zdrastvuyte!) daha resmî bir selamlaşmadır; Привет! (Privyet!) arkadaşlar arasında kullanılır. Randevu istemek için Я хочу договориться о встрече. (Ya khochu dogovoritsya o vstreche.) yani “Bir görüşme ayarlamak istiyorum.” denebilir.
Konuşma sırasında karşı tarafın söylediği zamanı tekrar etmek yanlış anlamayı önler. Правильно, в четверг в два часа? (Pravilno, v chetverg v dva chasa?) “Doğru mu, perşembe saat ikide mi?” anlamındadır. Uygun olmayan bir öneriye nazikçe cevap verip yeni zaman önermek gerekir: В это время я занят. Можно в шесть часов? (V eto vremya ya zanyat. Mozhno v shest chasov?)
Örnek
— Здравствуйте! Это Ольга? (Zdrastvuyte! Eto Olga?) — Merhaba! Olga mı? — Да, слушаю. (Da, slushayu.) — Evet, dinliyorum. — Можно встретиться завтра? (Mozhno vstretitsya zavtra?) — Yarın buluşabilir miyiz? — Завтра я занята. Можно в пятницу? (Zavtra ya zanyata. Mozhno v pyatnitsu?) — Yarın meşgulüm. Cuma olabilir mi? — Да, в пятницу в четыре часа. (Da, v pyatnitsu v chetyre chasa.) — Evet, cuma saat dörtte. — Договорились. До свидания! (Dogovorilis. Do svidaniya!) — Anlaştık. Hoşça kalın!
Planlama tablosu ve konuşma tekrarı
Birden fazla kişinin randevusunu planlarken isim, gün, saat ve yer bilgileri tabloya yazılabilir. Böylece herkes aynı bilgiyi görür ve unutma ihtimali azalır. Öğrenciler tabloyu doldururken Кто? (Kto?) “Kim?”, Когда? (Kogda?) “Ne zaman?” ve Где? (Gde?) “Nerede?” sorularını kullanabilir.
Tekrar çalışmasında önce yazılı bir davet hazırlanmalı, sonra bu davet telefon veya yüz yüze konuşma biçimine dönüştürülmelidir. Öğrenci hem davet eden hem de daveti alan kişi rolünü üstlenmelidir. Son kontrolde tarih, saat, yer, hitap ve cevap ifadelerinin bulunup bulunmadığına bakılır.
Örnek
Örnek planlama tablosu: Аня — суббота, 16:00, у Мерта дома. (Anya — subbota, shestnadtsat chasov, u Merta doma.) — Anya: cumartesi, 16.00, Mert’in evinde. Мерт — суббота, 16:00, у Мерта дома. (Mert — subbota, shestnadtsat chasov, u Merta doma.) — Mert: cumartesi, 16.00, Mert’in evinde. Öğrenci son olarak Мы встречаемся в субботу в четыре часа. (Mı vstrechayemsya v subbotu v chetyre chasa.) cümlesiyle ortak planı özetleyebilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Günlerle birlikte her zaman на (na) kullanılır. Doğrusu: Randevu günlerinde genellikle в (v) kullanılır: в понедельник (v ponedelnik), в субботу (v subbotu). На (na) daha çok bazı etkinlik adlarıyla görülür: на концерт (na kontsert).
- Yanlış: “Seni davet ediyorum” cümlesinde ты (tı) kullanılmalıdır: Приглашаю ты (Priglashayu tı). Doğrusu: Doğru biçim Приглашаю тебя (Priglashayu tebya) ifadesidir. Çünkü burada davet edilen kişi cümlenin nesnesidir ve тебя (tebya) biçimi kullanılır.
- Yanlış: Saat söylerken Türkçedeki gibi yalnızca sayı söylenir: в три (v tri). Doğrusu: A2 düzeyinde tam ve doğal kullanım в три часа (v tri chasa) biçimidir. Daha sonra farklı saatlerde sayı biçiminin değişebileceği öğrenilir; şimdilik kalıp olarak çalışmak yararlıdır.
- Yanlış: Olumsuzluk için yalnızca нет (nyet) kullanılır: Я нет могу (Ya nyet mogu). Doğrusu: Fiili olumsuz yapmak için fiilden önce не (nye) gelir: Я не могу. (Ya ne mogu.) Bu cümle “Yapamam” veya “Müsait değilim” anlamında kullanılabilir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta davet ve randevu konuşmaları daha uzun hâle gelir; neden belirtme, özür dileme ve alternatif önerme daha ayrıntılı çalışılır. Öğrenciler resmî ve samimi dil arasındaki farkı daha bilinçli kullanır; örneğin öğretmene ve arkadaşa farklı hitap biçimleri seçer. Ayrıca takvim, mesaj ve e-posta gibi gerçek yaşam metinlerinden bilgi çıkarma çalışmaları yapılabilir. Bu konunun sonraki adımı, bir planı değiştirme veya iptal etme durumunu nazikçe açıklamaktır.
Özet
Rusça davet yazısında etkinlik, tarih, saat ve yer bilgileri açıkça verilmelidir. Randevu konuşmasında uygun zamanı sormak, kabul etmek, reddetmek ve başka bir zaman önermek için kısa kalıplar kullanılabilir. Gün ve saatlerde в (v), davet edilen kişide ise doğru kişi biçimi kullanılmalı; konuşmanın sonunda bilgiler tekrar edilerek plan kesinleştirilmelidir.