Rusçada davet etmek, daveti kabul etmek ya da nazikçe reddetmek için uygun kişi zamirini, emir biçimini, zaman ifadesini ve nezaket kalıplarını birlikte kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Davet etmenin temel kalıpları
Rusçada bir arkadaşımızı eve çağırırken samimi tekil emir biçimi olan Приходи в гости! (prihodi v gosti!) kalıbını kullanabiliriz. Bu ifade Türkçede “Bana/bize misafirliğe gel!” anlamına gelir. Daha açık bir davet için Приходи ко мне! (prihodi ko mnye!) yani “Bana gel!” diyebiliriz.
Birden fazla kişiye veya tanımadığımız ya da saygı duyduğumuz bir kişiye seslenirken Приходите в гости! (prihodite v gosti!) kullanılır. Davetin zamanını eklemek için Приходи ко мне в субботу! (prihodi ko mnye f subbotu!) cümlesi kurulabilir. Burada в субботу (f subbotu!) “cumartesi günü” anlamındadır.
Örnek
Arkadaşına el yazısı bir kart veriyorsun: Приходи ко мне в субботу! (prihodi ko mnye f subbotu!) — Cumartesi günü bana gel! Arkadaşın: Хорошо, приду. (harasho, pridu.) — Tamam, geleceğim.
Kafeye veya başka bir yere davet etmek
Birini yalnızca eve değil, kafeye, sinemaya veya parka da davet edebiliriz. Samimi bir öneri için Пойдём в кафе? (paydyom f kafe?) “Kafeye gidelim mi?” demektir. Давай пойдём в кафе! (davai paydyom f kafe!) ise “Hadi kafeye gidelim!” anlamında daha canlı bir öneridir.
Davetin kimin tarafından yapıldığını belirtmek istersek Я приглашаю тебя в кафе. (ya priglashayu tebya f kafe.) diyebiliriz. Bu cümle “Seni kafeye davet ediyorum.” anlamındadır. Daha resmî bir ortamda veya birden fazla kişiye hitap ederken Я приглашаю вас в кафе. (ya priglashayu vas f kafe.) kullanılır.
Örnek
A: Пойдём в кафе после уроков? (paydyom f kafe posle urokof?) — Dersten sonra kafeye gidelim mi? B: Да, давай! (da, davai!) — Evet, hadi! A: В три часа? (f tri chasa?) — Saat üçte mi? B: Хорошо. (harasho.) — Tamam.
Ev davetinde yer ve zaman belirtme
Eve davet ederken davetin ne zaman ve nerede olduğunu söylemek önemlidir. Приходи ко мне в воскресенье. (prihodi ko mnye f vaskresenye.) “Pazar günü bana gel.” demektir. Saat eklemek için Приходи в пять часов. (prihodi f pyat chasof.) yani “Saat beşte gel.” diyebiliriz.
Davet edilen kişinin adresi bilip bilmediğini sormak için Ты знаешь мой адрес? (tı znayeş moy adres?) kullanılır. “Adresimi biliyor musun?” anlamındaki bu soru, özellikle ilk kez eve gelen bir arkadaş için yararlıdır. Yol tarif ederken Мой дом рядом с парком. (moy dom ryadom s parkom.) “Evim parkın yanında.” cümlesi kullanılabilir.
Örnek
A: Приходи ко мне в воскресенье в пять часов. (prihodi ko mnye f vaskresenye f pyat chasof.) — Pazar günü saat beşte bana gel. B: Хорошо. А где ты живёшь? (harasho. A gde tı jivyöş?) — Tamam. Peki nerede oturuyorsun? A: Я живу рядом с парком. (ya jivu ryadom s parkom.) — Parkın yanında oturuyorum.
Mesajla davet yazma
Telefon mesajlarında davetler genellikle kısa, açık ve samimi olur. Mesaja Привет! (privyet!) “Merhaba!” diye başlayıp Приходи ко мне в гости в субботу. (prihodi ko mnye f gosti f subbotu.) cümlesini yazabiliriz. Ardından Буду ждать! (budu jdat!) “Seni bekleyeceğim!” ifadesi daveti sıcak hâle getirir.
Mesajda saat ve planı belirtmek yanlış anlaşılmayı önler. Örneğin Будем пить чай и смотреть фильм. (budem pit çay i smotret film.) “Çay içip film izleyeceğiz.” demektir. Arkadaşın yanında başka birini getirip getiremeyeceğini sormak isterse Можно прийти с другом? (mojna priyti s drugom?) diyebilir; bu da “Bir arkadaşımla gelebilir miyim?” anlamındadır.
Örnek
Mesaj: Привет! Приходи ко мне в субботу в четыре часа. Будем смотреть фильм. Буду ждать! (privyet! prihodi ko mnye f subbotu f çetıre chasa. budem smotret film. budu jdat!) — Merhaba! Cumartesi saat dörtte bana gel. Film izleyeceğiz. Seni bekleyeceğim!
Daveti kabul etme ve reddetme
Daveti kabul ederken Да, с удовольствием! (da, s udavolstviem!) “Evet, memnuniyetle!” veya Конечно, приду. (kaneçna, pridu.) “Elbette, geleceğim.” diyebiliriz. Kısa ve doğal bir cevap olan Хорошо, давай! (harasho, davai!) “Tamam, hadi!” anlamına gelir. Cevapta günü ve saati tekrar etmek, planı netleştirir.
Gelemiyorsak doğrudan ama nazik bir şekilde К сожалению, я не могу прийти. (k sajaleniyu, ya ne mogu priyti.) diyebiliriz. Bu ifade “Maalesef gelemem.” demektir. Başka bir zaman önermek için Давай в воскресенье? (davai f vaskresenye?) yani “Pazar günü olsun mu?” diyebiliriz. Özür dilemek için Извини! (izvini!) kullanılır; bu, samimi ilişkilerde “Üzgünüm!” veya “Affedersin!” anlamındadır.
Örnek
A: Приходи ко мне вечером! (prihodi ko mnye veçerom!) — Akşam bana gel! B: К сожалению, я не могу прийти. У меня урок. (k sajaleniyu, ya ne mogu priyti. u menya urok.) — Maalesef gelemem. Dersim var. A: Давай завтра? (davai zavtra?) — Yarın olsun mu? B: Да, хорошо. (da, harasho.) — Evet, olur.
Kişiye göre hitap ve doğal konuşma
Rusçada davet ederken hitap biçimi önemlidir. Bir arkadaşımıza Приходи! (prihodi!) deriz; bir öğretmene, büyük bir kişiye veya birden fazla kişiye Приходите! (prihodite!) demeliyiz. Aynı ayrım тебя (tebya) ve вас (vas) zamirlerinde de görülür. Я приглашаю тебя. (ya priglashayu tebya.) samimi, Я приглашаю вас. (ya priglashayu vas.) ise resmî veya çoğul kullanımdır.
Davet konuşması genellikle dört adımdan oluşur: selamlaşma, davet, zaman ve cevap. Örneğin Привет! Пойдём в парк в субботу? (privyet! paydyom f park f subbotu?) cümlesiyle hem selamlaşır hem öneri yaparız. Karşımızdaki kişi gelemiyorsa bunu kişisel bir reddetme olarak görmemeliyiz; В другой раз. (v drugoy raz.) “Başka sefere.” ifadesi konuşmayı olumlu bitirir.
Örnek
Kısa diyalog: Привет! Приходи ко мне в гости в субботу. (privyet! prihodi ko mnye f gosti f subbotu.) — Merhaba! Cumartesi bana gel. С удовольствием! Во сколько? (s udavolstviem! va skolko?) — Memnuniyetle! Saat kaçta? В пять часов. (f pyat chasof.) — Saat beşte. Хорошо, до встречи! (harasho, da vstreçi!) — Tamam, görüşürüz!
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her durumda Приходи (prihodi) kullanılabilir. Doğrusu: Bu biçim samimi tekil hitap içindir. Birden fazla kişiye veya resmî biçimde Приходите (prihodite) denir.
- Yanlış: Пойдём в кафе? (paydyom f kafe?) cümlesi “Sen kafeye git.” anlamındadır. Doğrusu: Bu cümle birlikte yapılan bir öneridir ve “Kafeye gidelim mi?” demektir. Konuşmacı da bu plana katılır.
- Yanlış: В гости (v gosti) yalnızca “misafirler” demektir. Doğrusu: Davet bağlamında приходить в гости (prihodit v gosti) “ziyarete gelmek” anlamında kullanılan bir kalıptır. Bu nedenle Приходи в гости! (prihodi v gosti!) doğal bir davettir.
- Yanlış: Я приглашаю тебя (ya priglashayu tebya) her kişiye söylenebilir. Doğrusu: тебя (tebya) samimi tekil “seni”dir. Resmî veya çoğul kullanımda Я приглашаю вас (ya priglashayu vas.) denir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta davet konusu, yalnızca kısa kalıplarla sınırlı kalmayıp daha uzun planlama konuşmalarına dönüşür. Öğrenciler etkinliğin yerini, süresini, ulaşım biçimini ve gerekli eşyaları açıklayabilir. Ayrıca daha resmî davet mektupları ve e-posta biçimleri üzerinde çalışabilir; neden gelemeyeceklerini birkaç cümleyle anlatabilirler. Bunun yanında gelecek zaman, koşul bildiren ifadeler ve farklı sosyal ortamlardaki nezaket düzeyleri daha ayrıntılı ele alınır.
Özet
Rusçada eve davet etmek için Приходи в гости! (prihodi v gosti!), birlikte bir yere gitmeyi önermek için Пойдём в кафе? (paydyom v kafe?) kullanılabilir. Daveti kabul ederken С удовольствием! (s udavolstviem!), reddederken К сожалению, я не могу. (k sajaleniyu, ya ne mogu.) denir. Doğru hitap biçimini seçmek ve gün ile saati belirtmek, davetin doğal ve anlaşılır olmasını sağlar.