Rusçada bir kişinin yaşını sormak için yaşın kime ait olduğunu gösteren kişi zamiri ve uygun yaş ifadesi birlikte kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Yaş sorma kalıbını tanıyalım
Rusçada bir kişinin yaşını sormanın temel kalıbı Сколько вам лет? (skolka vam let) biçimindedir. Türkçesi Ne kadar yaşınız var? sözcük sözcük anlamına yaklaşsa da doğal Türkçe karşılığı Kaç yaşındasınız? olur. Bu soru, tanımadığımız veya saygılı konuştuğumuz kişilere yöneltilir.
Soruyu yanıtlarken yaşın önüne genellikle мне (mne) sözcüğü gelir. Bu sözcük Bana anlamındadır; ancak yaş bildiren cümlede Türkçedeki Ben ... yaşındayım anlamını verir. Örneğin Мне 20 лет. (mne dvadtsat let) cümlesi Ben 20 yaşındayım demektir.
Bu ünitenin sonunda öğrencinin bir kişinin yaşını sorabilmesi, kendi yaşını söyleyebilmesi ve verilen bir yaş bilgisini anlayabilmesi beklenir. Yaş sorusu kısa olsa da doğru kişi zamirini ve yaşa uygun sayı biçimini seçmek gerekir.
Örnek
Örnek soru-cevap: Сколько вам лет? (skolka vam let) — Kaç yaşındasınız? Мне 20 лет. (mne dvadtsat let) — 20 yaşındayım.
2. Samimi ve resmî konuşma
Rusçada arkadaşımıza, sınıf arkadaşımıza veya yaşıt bir kişiye samimi biçimde soru sorarken Сколько тебе лет? (skolka tebe let) denir. Bunun Türkçe karşılığı Kaç yaşındasın? olur. Buradaki тебе (tebe) sözcüğü sana anlamındadır ve tek bir kişiye samimi hitapta kullanılır.
Bir öğretmene, tanımadığımız bir yetişkine veya birden fazla kişiye saygılı biçimde seslenirken Сколько вам лет? (skolka vam let) kullanılır. Вам (vam) sözcüğü size anlamındadır. Yaş cevabında ise hem samimi hem resmî durumda Мне ... лет. (mne ... let) kalıbı değişmez.
Rusçada ты (tı) samimi sen, вы (vı) ise resmî siz veya çoğul siz anlamına gelir. Başlangıç düzeyinde en güvenli tercih, yeni tanışılan yetişkinlere вам (vam) ile soru sormaktır. Arkadaşlarla konuşurken тебе (tebe) kullanılabilir.
Örnek
İki durum: Сколько тебе лет? (skolka tebe let) — Kaç yaşındasın? Bu, bir arkadaşa söylenir. Сколько вам лет? (skolka vam let) — Kaç yaşındasınız? Bu, öğretmene veya tanımadığımız bir yetişkine söylenir.
3. Yaşla birlikte kullanılan sayı biçimleri
Yaş söylerken sayıdan sonra gelen kelime sayıya göre değişir. Bir yaş için один год (adin got), iki, üç ve dört yaş için sırasıyla два года (dva goda), три года (tri goda) ve четыре года (çitire goda) denir. Beşten ona kadar olan yaşlarda ise лет (let) kullanılır.
Beş, altı, yedi, sekiz, dokuz ve on yaş örneklerinde sayıdan sonra лет (let) gelir: пять лет (pyat let), шесть лет (şest let) ve десять лет (desyat let). On birden on dörde kadar olan sayılarda da лет (let) kullanılır. Bu nedenle 11 yaş için одиннадцать лет (adinnadtsat let) denir.
15, 20 ve daha büyük yaşların çoğunda da лет (let) kullanılır. Ancak 21, 22, 23 ve 24 gibi sayılarda son basamağa dikkat edilir: год (got) 1 ile, года (goda) 2, 3 ve 4 ile, лет (let) ise diğer sayılarla kullanılır; 11, 12, 13 ve 14 ile biten sayılarda yine лет (let) denir. Örneğin 15 yaş пятнадцать лет (pyatnadtsat let), 20 yaş двадцать лет (dvadtsat let) olur.
Örnek
Çözümlü örnekler: 1 yaş için Мне один год. (mne adin got) — 1 yaşındayım. 3 yaş için Мне три года. (mne tri goda) — 3 yaşındayım. 8 yaş için Мне восемь лет. (mne vosem let) — 8 yaşındayım. 20 yaş için Мне двадцать лет. (mne dvadtsat let) — 20 yaşındayım.
4. Soru ve cevabı doğru kurma
Yaş sorusunun temel yapısında soru sözcüğü сколько (skolka), kişi zamiri тебе (tebe) veya вам (vam) ve yaş sözcüğü лет (let) bulunur. Cümle sırası Türkçeden farklı görünse de bu kalıp bütün olarak öğrenilebilir. Cevapta ise мне (mne) sözcüğünden sonra yaş gelir.
Örneğin bir öğrenci arkadaşına soru sorarsa Сколько тебе лет? (skolka tebe let) diyebilir. Arkadaşı 16 yaşındaysa Мне 16 лет. (mne şestnadtsat let) diye cevap verir. Burada 16 sayısı Rusçada шестнадцать (şestnadtsat) olarak okunur.
Yaş sorarken cümlenin sonunda ses tonunu biraz yükseltmek, soruyu daha anlaşılır kılar. Yazıda soru işareti kullanılır. Cevap kısa olabilir; kişinin adını tekrar etmesi gerekmez. İstenirse cevabın sonuna teşekkür veya memnuniyet ifadesi eklenebilir.
Örnek
Somut sınıf örneği: Öğretmen bir öğrencinin yaşını resmî biçimde sorar: Сколько вам лет? (skolka vam let) — Kaç yaşındasınız? Öğrenci Мне 16 лет. (mne şestnadtsat let) — 16 yaşındayım, der. Öğretmen ardından Спасибо. (spasiba) — Teşekkürler, diyebilir.
5. Kısa diyalogla alıştırma
Yaş sorma kalıbını öğrenmenin etkili yollarından biri, kısa diyalogları sesli okumaktır. Önce soru cümlesi, sonra cevap cümlesi okunur. Öğrenciler ikili çalışmada bir kez soru soran, bir kez cevap veren kişi olabilir.
Diyalogda sayıyı değiştirirken мне (mne) kalıbı aynı kalır. Sadece yaş sayısı ve gerektiğinde yaş sözcüğü değişir. Örneğin 4 yaşta года (goda), 7 yaşta лет (let) kullanılır.
Telaffuzda сколько (skolka) sözcüğündeki о (o) sesinin vurgusuz bölümde a sesine yaklaşabildiği duyulabilir. лет (let) kelimesindeki son t sesi kısa ve belirgin söylenir. Türkçe konuşan öğrenciler kelimeleri tek tek değil, kalıp olarak tekrar ederse akıcılıkları artar.
Örnek
Kısa diyalog: Привет! Сколько тебе лет? (privyet! skolka tebe let) — Merhaba! Kaç yaşındasın? Мне 14 лет. А тебе? (mne çetırnadtsat let. a tebe?) — 14 yaşındayım. Ya sen? Мне 15 лет. (mne pyatnadtsat let) — 15 yaşındayım. Buradaki А тебе? (a tebe?) ifadesi Peki ya sen? anlamında kısa bir karşı sorudur.
6. Uygulama, dinleme ve kendini kontrol etme
Kendi yaşınızı söyleme alıştırması için önce yaşınızı Türkçe düşünün, sonra Rusça sayıyı seçin ve cümleyi Мне ... лет. (mne ... let) kalıbıyla tamamlayın. Daha sonra bir arkadaşınıza samimi soru, öğretmeninize veya tanımadığınız bir yetişkine resmî soru yöneltin. Her cevapta soru zamirinin değişebildiğini, yaş cevabındaki мне (mne) sözcüğünün ise aynı kaldığını kontrol edin.
Dinleme çalışmasında sorunun ilk bölümünü tanımaya dikkat edin: Сколько (skolka) ile başlayan cümle genellikle yaş veya miktar hakkında bilgi ister. Cevapta Мне (mne) duyuluyorsa konuşan kişi çoğunlukla kendi yaşını söylüyordur. Sayıyı tam anlayamazsanız nazikçe tekrar istemek için Повторите, пожалуйста. (pavtarite, pajalusta) diyebilirsiniz; bu ifade Lütfen tekrar edin anlamındadır.
Kendini değerlendirmek için üç görev yapın: Bir yaş sorusunu yazın, kendi yaşınızı cevaplayın ve bir arkadaşınızın yaşını doğru kalıpla söyleyin. Sonra 1, 3, 7 ve 20 yaş örneklerini karşılaştırın. Yaş sözcüğünün hangi örneklerde değiştiğini açıklayabiliyorsanız temel kazanımı gerçekleştirmişsiniz demektir.
Örnek
Kişisel uygulama şablonu: Сколько тебе лет? (skolka tebe let) — Kaç yaşındasın? Мне ... лет. (mne ... let) — ... yaşındayım. Yaşınız 17 ise boşluğu семнадцать (semnadtsat) ile doldurup Мне 17 лет. (mne semnadtsat let) dersiniz. Yaşınız 4 ise doğru cevap Мне 4 года. (mne çetire goda) olur.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her yaşta sayıdan sonra лет (let) kullanılır. Doğrusu: Bu, çoğu yaşta doğru olsa da 1 yaş için год (got), 2, 3 ve 4 yaş için года (goda) kullanılır; ancak 11, 12, 13 ve 14 ile biten sayılarda лет (let) kullanılır. Örneğin Мне три года. (mne tri goda) doğrudur.
- Yanlış: Сколько тебя лет? (skolka tebya let) doğru yaş sorusudur. Doğrusu: Yaş sorusunda samimi kişi biçimi Сколько тебе лет? (skolka tebe let) şeklindedir. Тебе (tebe) sözcüğü sana anlamındaki uygun biçimdir.
- Yanlış: Cevap verirken Я 16 лет. (ya şestnatsat let) denir. Doğrusu: Temel yaş cevabında Мне 16 лет. (mne şestnadtsat let) kullanılır. Мне (mne) burada yaş bildiren zorunlu kalıbın parçasıdır.
- Yanlış: Тебе (tebe) ve вам (vam) her durumda aynı kişiye söylenir. Doğrusu: Тебе (tebe) samimi tekil hitapta, вам (vam) ise resmî hitapta veya birden fazla kişiye seslenirken kullanılır. Yeni tanışılan yetişkinlere вам (vam) demek daha uygundur.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde yaş sorma, doğum tarihi ve doğum yılı söyleme konularıyla genişletilir. Öğrenciler resmî formlarda yaş, doğum günü ve iletişim bilgilerini birlikte vermeyi öğrenebilir. Daha büyük sayılar, tarih ifadeleri ve farklı soru biçimleri üzerinde çalışılır. Ayrıca resmî ve samimi konuşma arasındaki seçim, daha uzun diyaloglarda uygulanır.
Özet
Samimi yaş sorusu Сколько тебе лет? (skolka tebe let), resmî yaş sorusu ise Сколько вам лет? (skolka vam let) biçimindedir. Cevap Мне ... лет. (mne ... let) kalıbıyla kurulur; 1, 2-4 ve diğer sayılarda yaş sözcüğüne dikkat edilir. 11-14 ile biten sayılarda лет (let) kullanılır. Doğru kişi zamirini ve sayı biçimini seçerek günlük bir kişisel bilgi alışverişini başarıyla sürdürebilirsiniz.