Temizlik, çamaşır ve araba kullanmak gibi günlük işleri A2’de する fiilleriyle anlatmak, ev ve ulaşım rutinini paylaşmanın temelidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Günlük rutin ve A2 can-do hedefi
CEFR A2 can-do hedefi şudur: günlük alışkanlıklarını kısa ます cümleleriyle anlatabilirsin. Bu ünitede evde ve dışarıda yaptığın işleri そうじします (sōji shimasu), せんたくします (sentaku shimasu) ve うんてんします (unten shimasu) kalıplarıyla söylersin. Kahvaltı da aynı rutinin parçasıdır: あさごはんを つくります (asagohan o tsukurimasu) Kahvaltı hazırlarım. Telaffuz ipucu: soo-ci (c, cila’daki gibi, o uzun), sen-ta-ku, un-ten; ん heceyi kapatır.
Yaygın A2 kitapları ev işlerini する fiilleri olarak erken verir; çünkü Japoncada birçok iş isim artı する (suru) yapısıdır. Küçük evlerde temizlik sık yapılır, çamaşır evde yıkanır, büyük kentte araba yerine tren yaygındır; yine de bu üç fiil günlük dilde durur. Resimdeki kahvaltı sahnesi günün ilk alışkanlığıdır. Sık karışıklık bu sözcüklerin tek başına fiil sanılmasıdır; A2’de yanına します (shimasu) gelir.
Örnek
A: まいあさ なにを しますか (mai asa nani o shimasu ka) Her sabah ne yaparsın? B: あさごはんを つくります。それから そうじを します (asagohan o tsukurimasu. sorekara sōji o shimasu) Kahvaltı hazırlarım. Sonra temizlik yaparım.
そうじする: evi temizlemek
そうじ (sōji) temizlik işidir; A2’de fiil そうじします (sōji shimasu) temizlik yaparım biçimindedir. Telaffuz soo-ci’dir; soji diye kısa okunmaz. Japonya’da evde ayakkabı çıkarılır, yerler sık süpürülür ve silinir; bu yüzden そうじ günlük sohbetin doğal parçasıdır. Kalıp: うちを そうじします (uchi o sōji shimasu) Evi temizlerim.
Nesne parçacığı を (o) işin hedefini gösterir: へやを そうじします (heya o sōji shimasu) Odayı temizlerim. Sıklık: まいにち そうじします (mainichi sōji shimasu) Her gün temizlik yaparım. Olumsuz: きょうは そうじしません (kyō wa sōji shimasen) Bugün temizlik yapmam. Resimdeki süpürge sahnesi tam bu fiildir; temel kalıp そうじします yeter.
A: いま なにを していますか (ima nani o shite imasu ka) Şimdi ne yapıyorsun? B: うちを そうじしています (uchi o sōji shite imasu) Evi temizliyorum. ています (te imasu) A2’de şu anda olan iş veya alışkanlık için kullanılır; burada şu anda temizlik anlamındadır.
Örnek
わたしは まいしゅう どようび うちを そうじします (watashi wa maishū doyōbi uchi o sōji shimasu) Ben her hafta cumartesi evi temizlerim. Çözüm: özne わたしは (watashi wa), sıklık まいしゅう どようび (maishū doyōbi), nesne うちを (uchi o), fiil そうじします (sōji shimasu).
せんたくする: çamaşır yıkamak
せんたく (sentaku) çamaşır yıkama işidir; fiil せんたくします (sentaku shimasu) çamaşır yıkarım. Telaffuz sen-ta-ku’dur; sentak diye kısaltılmaz. Japonya’da balkonda asmak yaygındır ama A2’de önce makine sahnesi yeter. Kalıp: ふくを せんたくします (fuku o sentaku shimasu) Kıyafet yıkarım.
Zaman sözcüğü ekle: きょう せんたくを します (kyō sentaku o shimasu) Bugün çamaşır yıkarım. Hem せんたくします (sentaku shimasu) hem せんたくを します (sentaku o shimasu) doğrudur; ikincisi を ile ismi nesne yapar. Olumsuz: あしたは せんたくしません (ashita wa sentaku shimasen) Yarın çamaşır yıkamam. Japonca öğretiminde bu fiil ev işleri listesinde そうじ’nin hemen yanındadır.
Somut olay: yurtta makine sırası. Arkadaşın いま せんたくを しても いいですか (ima sentaku o shite mo ii desu ka) Şimdi çamaşır yapsam olur mu diye sorabilir. A2’de てもいいですか (te mo ii desu ka) izin sormak için yeterlidir. Sen はい、どうぞ (hai, dōzo) Tamam, buyurun dersen diyalog tamamlanır.
Örnek
A: いつ せんたくを しますか (itsu sentaku o shimasu ka) Ne zaman çamaşır yıkarsın? B: まいしゅう にちようび します (maishū nichiyōbi shimasu) Her hafta pazar günü yaparım.
せんたく’un ardından: katlamak ve yerleştirmek
Çamaşır yalnızca yıkamak değildir; A2’de işin devamını da basit cümleyle söyleyebilirsin. Resimde yıkanmış kıyafetler katlanıp yerleştirilir. Kalıp: せんたくの あとで ふくを たたみます (sentaku no ato de fuku o tatamimasu) Çamaşırdan sonra kıyafetleri katlarım. たたむ (tatamu) katlamak günlük bir fiildir; ます hali たたみます (tatamimasu).
あとで (ato de) sonra demektir ve A2 bağlacıdır. せんたくしてから たたみます (sentaku shite kara tatamimasu) Çamaşır yaptıktan sonra katlarım; てから (te kara) sıra bildirir. Telaffuz ta-ta-mi-mas’tır. Türkçe kaynaklı tuzak, sonra için ayrı bir fiil aramaktır; Japoncada あとで (ato de) veya てから (te kara) yeter.
Yerleştirmek için しまいます (shimaimasu) kaldırırım da kullanılabilir: ふくを しまいます (fuku o shimaimasu) Kıyafetleri kaldırırım. Hepsi aynı rutine bağlanır: せんたくを して ふくを たたみます (sentaku o shite fuku o tatamimasu) Çamaşır yapıp kıyafetleri katlarım. A2’de iki eylemi て ile bağlamak yeter; daha uzun zincir sonraki düzeye kalır.
Örnek
きのう せんたくを しました。それから ふくを たたみました (kinō sentaku o shimashita. sorekara fuku o tatamimashita) Dün çamaşır yıkadım. Sonra kıyafetleri katladım. Geçmiş zaman A2 düzeyindedir: します olur しました, たたみます olur たたみました.
うんてんする: araba kullanmak
うんてん (unten) sürmek, kullanmak işidir; fiil うんてんします (unten shimasu) araba kullanırım. Telaffuz un-ten’dir; ん’i yutma, uten deme. Kalıp: くるまを うんてんします (kuruma o unten shimasu) Araba kullanırım. Nesne yine を (o) ile gelir.
Japonya’da büyük kentlerde tren ve metro yoğundur; yine de うんてん A2 sözlüğündedir çünkü taşrada ve aile hayatında araba vardır. Yetenek: うんてんできます (unten dekimasu) araba kullanabilirim. Soru: くるまを うんてんできますか (kuruma o unten dekimasu ka) Araba kullanabilir misin? Olumsuz: うんてんできません (unten dekimasen) Kullanamam.
Günlük durum: まいにち くるまで がっこうへ いきます (mainichi kuruma de gakkō e ikimasu) Her gün arabayla okula giderim. Burada で (de) araçtır, を (o) değildir; うんてんします ile で いきます farklı kalıplardır. Karıştırma: arabayı sürmek くるまを うんてんします (kuruma o unten shimasu); arabayla gitmek くるまで いきます (kuruma de ikimasu).
Örnek
A: なんじに うちを でますか (nanji ni uchi o demasu ka) Saat kaçta evden çıkarsın? B: しちじに でます。くるまを うんてんします (shichiji ni demasu. kuruma o unten shimasu) Yedide çıkarım. Araba kullanırım.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Birinci hata söz dizimidir. Türkçe Ben her gün evi temizlerim sırasına yakındır ama Japonca özne-nesne-fiil sırasını sıkı ister: わたしは まいにち うちを そうじします (watashi wa mainichi uchi o sōji shimasu). Fiili ortaya koymak veya を’yu unutmak cümleyi bozar. İkinci hata uzun ünlüdür: そうじ soo-ci’dir, soji değildir; せんたく’ta ünlüler kısadır.
Üçüncü hata ん sesidir. うんてん (unten) un-ten diye okunur; uten veya ünden demek yanlıştır. Dördüncü hata する’yu düşürmektir: yalnız そうじ (sōji) isimdir, fiil için そうじします (sōji shimasu) gerekir. Beşinci hata parçacıktır: sürmek くるまを うんてんします (kuruma o unten shimasu), araç olarak gitmek くるまで いきます (kuruma de ikimasu); を ile で yer değiştirilmez.
Türkçedeki özne-nesne-fiil sırası avantajdır; asıl tuzak parçacık ve uzun ünlüdür. Alıştırmada her cümleyi yüksek sesle soo-ci, sen-ta-ku, un-ten diye tekrarla. Üç fiili bir rutinde birleştir: sabah kahvaltı, sonra そうじ, hafta sonu せんたく, gerekirse うんてん. Kısa model cümleyi ezberle, sonra kendi gününü yerleştir.
Örnek
Yanlış: Ben そうじ ev. Doğru: わたしは うちを そうじします (watashi wa uchi o sōji shimasu) Ben evi temizlerim. Yanlış: くるまで うんてんします. Doğru: くるまを うんてんします (kuruma o unten shimasu) veya くるまで いきます (kuruma de ikimasu).
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: そうじ, せんたく ve うんてん tek başlarına fiildir. Doğrusu: Bunlar isimdir; A2’de fiil olmak için する (suru) / します (shimasu) eklenir. そうじします (sōji shimasu) temizlik yaparım.
- Yanlış: うんてん yalnızca şoförlük mesleğidir. Doğrusu: Günlük dilde araba kullanma eylemidir. くるまを うんてんします (kuruma o unten shimasu) herkes için geçerlidir.
- Yanlış: せんたく sadece çamaşır makinesi demektir. Doğrusu: İşin adıdır; elde yıkamak da kapsamına girer. A2’de ふくを せんたくします (fuku o sentaku shimasu) yeter.
- Yanlış: くるまで うんてんします demek doğrudur. Doğrusu: Sürmek için を (o) kullanılır: くるまを うんてんします (kuruma o unten shimasu). で (de) araçla gitmeyi anlatır: くるまで いきます (kuruma de ikimasu).
- Yanlış: A2’de bu sözcükleri mutlaka kanji ile yazmalıyım. Doğrusu: A2’de kana yeterlidir; kanji kademeli girer. Önce ses ve kalıp, sonra yazı.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta işleri sıraya koyarsın: そうじしてから せんたくします (sōji shite kara sentaku shimasu) temizlik yaptıktan sonra çamaşır yıkarım. Alışkanlık ve şu an için ています (te imasu) genişler; plan için つもりです (tsumori desu) eklenir. Çöp çıkarma ごみを だします (gomi o dashimasu) ve bulaşık さらあらいを します (saraarai o shimasu) aynı する ailesine katılır. Diyaloglar izin, rica ve gerekçe ile uzar; henüz uzun keigo ve karmaşık şart cümleleri beklenmez.
Özet
A2’de そうじ, せんたく ve うんてん する fiilleriyle günlük işlerini anlatırsın. Can-do ev ve araba alışkanlığını ます cümlesiyle söylemek, sormak, olumsuz ve geçmiş yapmaktır. Parçacık を ve で, uzun ünlü ve する ekini unutma; sonra てから ile işleri sıraya diz.