Günlük programı anlatan kısa metinleri okuyup dinleyerek saatleri, günlük eylemleri ve alışkanlıkları anlamak; kendi programımızı basit cümlelerle anlatabilmek.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Günlük programı tanıma
Bir günlük program, gün içindeki eylemleri ve bu eylemlerin saatlerini gösterir. İtalyancada temel cümle sırası çoğu zaman özne, fiil ve diğer bilgiler biçimindedir. Örneğin Marco si sveglia alle sette. cümlesi, Marco’nun saat yedide uyandığını anlatır. Burada si sveglia günlük bir eylemi, alle sette ise zamanı gösterir.
Günlük programı okurken önce günün bölümlerini, sonra eylemleri ve son olarak saatleri bulmak yararlıdır. La mattina sabahı, il pomeriggio öğleden sonrayı, la sera akşamı belirtir. Sabah rutini için faccio colazione kahvaltı yaparım, vado a scuola okula giderim ve studio ders çalışırım gibi ifadeler sık kullanılır.
Örnek
Çözümlü örnek: Alle otto Giulia va a scuola. Türkçesi: Giulia saat sekizde okula gider. Cümlede alle otto zaman bilgisidir; va gitmek eylemidir; a scuola ise okula anlamına gelir.
2. Okuma metninden bilgi bulma
Okuma sırasında her kelimeyi sözlükten aramak yerine metnin genel anlamını önce yakalamak gerekir. Başlık, saatler ve tekrar eden fiiller önemli ipuçlarıdır. A2 düzeyinde öğrenciden her ayrıntıyı çevirmesi değil, kim ne yapıyor, ne zaman yapıyor ve eylemler hangi sırayla gerçekleşiyor sorularını yanıtlaması beklenir.
Aşağıdaki kısa metin bir öğrencinin programını anlatır: Mi chiamo Luca. La mattina mi sveglio alle sette e faccio colazione. Alle otto vado a scuola. A mezzogiorno pranzo con i miei amici. Nel pomeriggio studio in biblioteca. La sera ceno con la mia famiglia e leggo un libro. Bu metinde Luca’nın sabah uyandığını ve kahvaltı yaptığını, öğlen arkadaşlarıyla yemek yediğini, öğleden sonra kütüphanede çalıştığını ve akşam kitap okuduğunu bulabiliriz.
Örnek
Metne göre soru: Quando Luca studia in biblioteca? Cevap: Luca studia in biblioteca nel pomeriggio. Türkçesi: Luca öğleden sonra kütüphanede ders çalışır. Soruda quando ne zaman anlamına gelir ve cevapta zaman ifadesi kullanılır.
3. Dinleme ve anahtar kelimeleri yakalama
Dinleme etkinliğinde konuşmacının bütün cümlelerini ilk seferde anlamamak normaldir. Önce saatleri ve günün bölümlerini yakalamaya çalışın; çünkü bunlar programın iskeletini oluşturur. İkinci dinlemede eylemleri, üçüncü dinlemede ise kişi, yer veya araç gibi ayrıntıları kontrol edebilirsiniz.
İtalyancada bazı saat ifadeleri konuşma içinde birbirine yakın duyulabilir. alle sette saat yedide, alle otto saat sekizde demektir. A mezzogiorno öğlen, a mezzanotte gece yarısı anlamına gelir. Dinlerken yalnızca tek bir kelimeye değil, cümlenin tamamına ve konuşmanın sırasına dikkat edin. Örneğin Prima faccio colazione, poi vado a scuola. cümlesinde prima önce, poi sonra anlamındadır.
Örnek
Kısa dinleme metni: La mattina ascolto un podcast mentre faccio colazione. Poi vado a scuola alle otto. Dinleme sorusu: Öğrenci ne zaman podcast dinliyor? Cevap: Ascolta un podcast la mattina, mentre fa colazione. Türkçesi: Sabah, kahvaltı yaparken bir podcast dinliyor.
4. Alışkanlıkları ve sıklığı anlatma
Bir program yalnızca bugün yapılan işleri değil, düzenli alışkanlıkları da anlatabilir. İtalyancada geniş zaman, her gün veya sık sık yapılan eylemler için kullanılır. Studio italiano ogni giorno. cümlesi her gün İtalyanca çalıştığımı anlatır. Ogni mattina ascolto un podcast. cümlesi ise her sabah podcast dinlediğimi belirtir.
Sıklık bildiren kelimeler cümleye önemli anlam katar. sempre her zaman, spesso sık sık, qualche volta bazen ve mai hiç veya hiçbir zaman anlamına gelir. Olumsuz cümlede non fiilden önce gelir: Non guardo la televisione ogni sera. Bu cümle her akşam televizyon izlemediğimi söyler. Kendi alışkanlığınızı anlatırken bir zaman ifadesi ve bir eylem seçmek yeterlidir.
Kişinin programını anlatırken dönüşlü fiillere de rastlanır. Mi alzo kalkarım, mi lavo yıkanırım ve mi preparo hazırlanırım demektir. Bu küçük mi sözcüğü fiilin özneyle bağlantısını gösterir; bu yüzden cümleden rastgele çıkarılmamalıdır.
Örnek
Somut örnek: Ogni sera ripasso la grammatica e qualche volta ascolto la musica. Türkçesi: Her akşam dilbilgisini tekrar ederim ve bazen müzik dinlerim. Burada ogni sera düzenli zamanı, ripasso ve ascolto eylemleri, qualche volta ise sıklığı gösterir.
5. Kendi programını anlatma ve karşılaştırma
Kendi günlük programınızı anlatırken önce günün bölümlerini sıraya koyun. Bağlantı kurmak için prima önce, poi sonra, dopo daha sonra ve infine son olarak ifadelerini kullanabilirsiniz. Basit ve doğru cümleler, uzun ve karmaşık cümlelerden daha yararlıdır. Örneğin Prima vado a scuola, poi studio italiano e infine torno a casa. cümlesi açık bir sıra bildirir.
Bir arkadaşın programını sormak için A che ora ti svegli? yani saat kaçta uyanıyorsun, diyebilirsiniz. Bir alışkanlığı sormak için Che cosa fai la sera? akşam ne yapıyorsun sorusu kullanılabilir. Cevap verirken Mi sveglio alle sette. veya La sera leggo e ascolto la musica. gibi kısa cümleler yeterlidir. Dinleme ya da konuşma sırasında kişi değişirse fiilin de değişebileceğini unutmayın.
Örnek
Kısa diyalog: A che ora ti alzi? — Saat kaçta kalkarsın? Mi alzo alle sette. E tu? — Saat yedide kalkarım. Ya sen? Mi alzo alle sette e mezza e vado a scuola alle otto. — Yedi buçukta kalkarım ve saat sekizde okula giderim. Telaffuz ipucu: sette e mezza yaklaşık olarak sette e meddza diye okunur; sette sözcüğündeki çift t ve mezza sözcüğündeki çift z sesini belirgin söyleyin.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: İtalyancada saat söylerken her zaman è kullanılır ve saatten önce hiçbir edat gelmez. Doğrusu: Saat belirtilen günlük program cümlelerinde çoğunlukla alle kullanılır: Studio alle nove. Ancak saat sormak için Che ora è? denebilir. Türkçesi: Saat kaç?
- Yanlış: Türkçedeki her günlük eylem, İtalyancada da dönüşlü zamir olmadan söylenir. Doğrusu: Bazı eylemler dönüşlü kullanılır: Mi sveglio alle sette. Doğru anlamı saat yedide uyanırım şeklindedir. Mi sözcüğünü atmak ya da yanlış yere koymak cümleyi hatalı yapabilir.
- Yanlış: Her cümlede özne zamiri mutlaka yazılmalıdır. Doğrusu: İtalyancada fiil, kişiyi çoğu zaman gösterir; bu nedenle özne zamiri yazılmayabilir: Studio italiano. cümlesi İtalyanca çalışıyorum demektir. Vurgu yapmak veya kişileri karşılaştırmak için özne ayrıca yazılabilir.
- Yanlış: Türkçedeki gibi olumsuzluk sözcüğü fiilden sonra gelir. Doğrusu: İtalyancada temel olumsuzlukta non fiilden önce gelir: Non studio la sera. Türkçesi: Akşam ders çalışmam.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta günlük program konusu, geçmişte yapılan işleri anlatmaya doğru genişler. Öğrenciler ieri dün, la settimana scorsa geçen hafta gibi zaman ifadeleriyle geçmiş deneyimlerini anlatmaya başlar. Ayrıca gelecek planları için domani yarın ve nel fine settimana hafta sonunda gibi ifadeler kullanılır. Böylece aynı öğrenci, bugün ne yaptığını, dün ne yaptığını ve yarın ne yapacağını daha uzun bir metin içinde karşılaştırabilir.
Özet
Günlük program metinlerinde günün bölümlerini, saatleri, eylemleri ve sıklık ifadelerini buluruz. Okurken önce genel anlamı, dinlerken önce saat ve anahtar kelimeleri yakalamak etkili bir yöntemdir. Kendi programımızı anlatırken kısa cümleler, doğru fiiller, zaman ifadeleri ve sıralama sözcükleri kullanırız.