Gününü anlatmak ve başkasının gününü sormak için günlük eylemleri, zaman ifadelerini ve basit soru kalıplarını birlikte kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Günü sıraya koyma: sabah, öğle ve akşam
Bir günü anlatırken eylemleri zaman sırasına koyarız. Önce sabah yaptıklarımızı, sonra okul veya iş zamanını, en sonunda akşam etkinliklerini söyleyebiliriz. A2 düzeyinde kısa ve açık cümleler yeterlidir: Mi sveglio alle sette. Türkçesi: Saat yedide uyanırım. Faccio colazione e vado a scuola. Türkçesi: Kahvaltı yaparım ve okula giderim.
Sıklık bildiren sözcükler alışkanlıkları anlatır: sempre (her zaman), di solito (genellikle), spesso (sık sık), qualche volta (bazen) ve mai (hiçbir zaman). Telaffuz için mi sveglio yaklaşık olarak “mi zvelyo”, colazione “kolatsiyone”, scuola ise “skuola” diye okunur. Bu ifadeleri cümlenin başında veya fiilden önce kullanabiliriz. Olumsuz cümlelerde mai genellikle non ile kullanılır: Non vado mai al cinema. (Sinemaya hiç gitmem.) Di solito mi alzo alle sette e mezza. Türkçesi: Genellikle saat yedi buçukta kalkarım.
Örnek
La mia mattina: mi sveglio alle sette, mi lavo, faccio colazione e vado a scuola. Türkçesi: Sabahım şöyle: Saat yedide uyanırım, yıkanırım, kahvaltı yaparım ve okula giderim. Burada dört eylem, gerçekleşme sırasına göre verilmiştir.
2. Günlük eylemler ve dönüşlü fiiller
Günlük yaşam anlatımında bazı fiiller kişinin kendi üzerinde yaptığı işi gösterir. Bunlara dönüşlü fiiller denir. A2 düzeyinde şu kalıplar çok kullanılır: mi sveglio (uyanırım), mi alzo (kalkarım), mi lavo (yıkanırım), mi vesto (giyinirim) ve mi rilasso (rahatlarım). Bu küçük mi sözcüğü fiilden önce gelir: Mi vesto alle otto. Türkçesi: Saat sekizde giyinirim.
Başka temel eylemler de günün farklı bölümlerini anlatır: studio (ders çalışırım), mangio (yerim), bevo (içerim), torno a casa (eve dönerim), faccio i compiti (ödev yaparım) ve guardo la televisione (televizyon izlerim). Eylemleri poi (sonra), dopo (daha sonra) ve infine (son olarak) ile bağlayabiliriz. Poi torno a casa e faccio i compiti. Türkçesi: Sonra eve dönerim ve ödevimi yaparım.
Örnek
Mi alzo alle sette. Poi mi vesto e faccio colazione. Dopo vado a scuola. La sera faccio i compiti e mi rilasso. Türkçesi: Saat yedide kalkarım. Sonra giyinirim ve kahvaltı yaparım. Daha sonra okula giderim. Akşam ödevimi yaparım ve rahatlarım. Dönüşlü fiillerde mi sözcüğünün unutulmamasına dikkat edilir.
3. Günün nasıl geçtiğini sorma
Birinin gününü sormanın en doğal yollarından biri Com'è andata la giornata? cümlesidir. Türkçesi: Günün nasıl geçti? Daha kısa ve günlük bir soru olan Com'è andata? da kullanılabilir. Telaffuz yaklaşık olarak “kome andata la jornata” şeklindedir; giornata sözcüğündeki gi sesi Türkçedeki “co” sesine yakındır.
Cevap verirken olumlu veya olumsuz kısa ifadeler seçebiliriz: È andata bene. (İyi geçti.), È andata molto bene. (Çok iyi geçti.), È andata così così. (Öyle böyle geçti.) ve È andata male. (Kötü geçti.) Daha sonra nedenimizi ekleyebiliriz: Ho avuto molte lezioni. Türkçesi: Çok dersim vardı. Ho incontrato i miei amici. Türkçesi: Arkadaşlarımla buluştum.
Örnek
Insegnante: Com'è andata la giornata? Türkçesi: Öğretmen: Günün nasıl geçti? Studente: È andata bene. Ho studiato italiano e ho giocato a calcio. Türkçesi: Öğrenci: İyi geçti. İtalyanca çalıştım ve futbol oynadım. Bu kısa cevap hem genel değerlendirme hem de iki somut eylem içerir.
4. Soru sorma: ne zaman, ne, nerede ve kiminle?
Karşımızdaki kişinin gününü daha iyi anlamak için temel soru sözcüklerini kullanırız. A che ora ti svegli? “Saat kaçta uyanırsın?” demektir. Che cosa fai la mattina? “Sabah ne yaparsın?”; Dove vai dopo la scuola? “Okuldan sonra nereye gidersin?”; Con chi pranzi? ise “Kiminle öğle yemeği yersin?” anlamına gelir.
Soruyu duyduktan sonra aynı yapıyı kullanarak cevap vermek kolaydır. A che ora ti svegli? sorusuna Mi sveglio alle sette e mezza. diye cevap verebiliriz. Con chi studi? sorusuna Studio con mia sorella. Türkçesi: Kız kardeşimle çalışırım. Konuşmayı sürdürmek için E tu? (Ya sen?) ve Tu invece? (Peki sen?) kalıplarını kullanabiliriz.
Örnek
A: A che ora inizi le lezioni? Türkçesi: A: Derslere saat kaçta başlarsın? B: Inizio alle otto. E tu? Türkçesi: B: Sekizde başlarım. Ya sen? A: Inizio alle otto e mezza. Türkçesi: A: Sekiz buçukta başlarım. Bu diyalogda soru, saat cevabı ve karşı soru birlikte kullanılmıştır.
5. Alışkanlık ile bugün olanı ayırma
Her gün tekrarlanan alışkanlıkları anlatırken İtalyancada geniş zaman kullanılır: Ogni giorno vado a scuola. Türkçesi: Her gün okula giderim. Belirli bir günü veya tamamlanmış bir olayı anlatırken ise geçmişte tamamlanmış olayları anlatmak için kullanılan temel geçmiş zamanlardan biri olan passato prossimo kullanılabilir: Oggi sono andato/a al parco. Türkçesi: Bugün parka gittim. A2 düzeyinde önce zaman ifadesini söylemek, anlamı açıklaştırır.
Alışkanlık için ogni giorno (her gün), di solito (genellikle) ve il lunedì (pazartesileri) kullanılabilir. Belirli gün ve zamanlar için ieri (dün), oggi (bugün) ve stamattina (bu sabah) kullanılabilir. Ieri ho studiato a casa. Türkçesi: Dün evde ders çalıştım. Konuşmada kişi, her gün yaptığı işi anlatırken başka; dün veya bugün yaptığı işi anlatırken başka zaman seçmelidir.
Örnek
A: Che cosa fai di solito il pomeriggio? Türkçesi: A: Genellikle öğleden sonra ne yaparsın? B: Di solito studio, ma ieri ho giocato al parco con i miei amici. Türkçesi: B: Genellikle ders çalışırım ama dün arkadaşlarımla parkta oynadım. Di solito studio alışkanlığı, ieri ho giocato ise tamamlanmış geçmiş olayı gösterir.
6. Konuşma görevi: dinle, anlat ve karşılık ver
İyi bir konuşmada yalnızca kendi günümüzü anlatmayız; karşımızdaki kişiyi dinler ve uygun bir soru sorarız. İki öğrenci ikili çalışabilir: Bir öğrenci kendi gününü dört cümleyle anlatır, diğeri en az iki soru sorar. Daha sonra roller değişir. Konuşmayı başlatmak için Ti racconto la mia giornata. (Sana günümü anlatayım.) ve bitirmek için Questa è la mia giornata. (Benim günüm böyle.) denebilir.
Görev sırasında öğrenciler küçük notlar alabilir: uyanma saati, okul zamanı, öğle yemeği, akşam etkinliği ve günün değerlendirmesi. Sonra notlara bakmadan anlatmayı denemek akıcılığı geliştirir. Örneğin Mi sveglio alle sette. Vado a scuola alle otto. Dopo la scuola incontro i miei amici. La giornata è stata bella. Türkçesi: Saat yedide uyanırım. Saat sekizde okula giderim. Okuldan sonra arkadaşlarımla buluşurum. Gün güzeldi.
Örnek
A: Raccontami la tua giornata. Türkçesi: A: Bana gününü anlat. B: Mi sveglio alle sette e vado a scuola. Nel pomeriggio faccio i compiti. La sera guardo un film. Türkçesi: B: Saat yedide uyanırım ve okula giderim. Öğleden sonra ödev yaparım. Akşam bir film izlerim. A: A che ora fai i compiti? Türkçesi: A: Ödevini saat kaçta yaparsın? B: Alle cinque. Türkçesi: B: Saat beşte. Bu etkinlikte anlatma, dinleme ve soru sorma birlikte uygulanır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki “uyanıyorum” mantığıyla Sveglio mi alle sette. denir. Doğrusu: Doğru sıra Mi sveglio alle sette. biçimindedir. Dönüşlü zamir olan mi çekimli fiilden önce gelir.
- Yanlış: Com'è la tua giornata? ile Com'è andata la giornata? aynı anlamdadır. Doğrusu: Com'è la tua giornata? “Günün nasıl?” veya gününün genel olarak nasıl olduğunu sorar. Com'è andata la giornata? ise “Günün nasıl geçti?” anlamındadır ve tamamlanmış bir günü sorar.
- Yanlış: İtalyancada saat söylerken Türkçedeki gibi yalnızca sayı kullanılır: Mi sveglio sette. Doğrusu: Saatten önce alle kullanılır: Mi sveglio alle sette. “Saat yedide uyanırım.”
- Yanlış: Ogni giorno ho studiato. cümlesi her gün yapılan alışkanlık için en uygun biçimdir. Doğrusu: Düzenli alışkanlık için Ogni giorno studio. denir. Ho studiato geçmişte tamamlanmış bir çalışma anlamı verir; örneğin Ieri ho studiato.
- Yanlış: E tu? sorusu yalnızca “Sen kimsin?” demektir. Doğrusu: E tu? konuşmada “Ya sen?” anlamına gelir. Karşımızdaki kişiye aynı soruyu yöneltmek ve diyaloğu sürdürmek için kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta gün anlatımı daha uzun metinlere ve geçmişte yaşanan olayları ayrıntılı biçimde karşılaştırmaya ilerler. Öğrenciler prima (önce), mentre (iken) ve dopo (sonra) gibi bağlayıcılarla daha akıcı anlatımlar kurar. Ayrıca hafta sonu planı, tatil günü ve geçmişteki özel bir gün hakkında kısa sunumlar yapabilirler. Zaman ifadelerini doğru seçme ve dönüşlü fiilleri kullanma becerisi, bu yeni anlatımların temelini oluşturur.
Özet
Gününü anlatırken eylemleri zaman sırasına koyar, günlük alışkanlıkları ve tamamlanmış olayları uygun zaman ifadeleriyle belirtiriz. Mi sveglio, vado a scuola ve faccio i compiti gibi kalıplar günlük anlatımın temelidir. Com'è andata la giornata?, A che ora...? ve E tu? kalıplarıyla soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürürüz.