İtalyancada günlük programı anlatmak için saatleri, zaman ifadelerini ve temel günlük eylemleri sıraya koyarak kullanabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Sabah başlamak: kalkma ve hazırlanma
Günlük program anlatırken önce eylemleri sıraya koyarız. Sabah için la mattina, kalkmak için alzarsi sözcüğü kullanılır. A1 düzeyinde şu kalıbı öğrenebiliriz: Mi alzo alle sette. Bunun Türkçe karşılığı “Saat yedide kalkıyorum.” demektir.
Bir eylemin saatini söylerken saatlerin önünde genellikle alle kullanılır. alle sette saat yedide, alle otto saat sekizde anlamına gelir. Telaffuz ipucu: Mi alzo alle sette. yaklaşık olarak mi altso alle sette diye okunur; z sesi burada ts sesine yakındır.
Örnek
Çözümlü örnek: Resimde öğrenci yataktan saat 7.00’de kalkıyor. İtalyanca cümle Lo studente si alza alle sette. olur. Burada si alza kalkıyor, alle sette ise saat yedide demektir.
2. Okula gitmek ve ulaşım
Bir kişinin nereye gittiğini anlatmak için andare fiilinden yararlanırız. Okula gitmek andare a scuola şeklindedir. Üçüncü tekil kişi için Va a scuola., yani “Okula gidiyor.” diyebiliriz. Kendi programımızı anlatırken Vado a scuola. ifadesi kullanılır.
Ulaşım biçimini söylemek için in bicicletta bisikletle, a piedi yürüyerek anlamına gelir. Örneğin Vado a scuola in bicicletta. cümlesi “Okula bisikletle gidiyorum.” demektir. Saat için alle otto e un quarto ifadesi saat sekizi çeyrek geçe anlamına gelir. Telaffuzda bicicletta yaklaşık biçiklet-ta, scuola ise skuola diye okunur.
Günlük programda olayların sırasını göstermek için prima önce, poi sonra ve dopo daha sonra kelimeleri kullanılabilir. Böylece kısa ve anlaşılır bir anlatım kurarız. A1 düzeyinde her cümlede tek bir ana eylem kullanmak, anlamayı kolaylaştırır.
Örnek
Resme göre örnek: Alle otto e un quarto vado a scuola in bicicletta. Türkçesi “Saat sekiz çeyrek geçe okula bisikletle gidiyorum.” Cümlenin başındaki saat, eylemin ne zaman olduğunu; in bicicletta ise nasıl gidildiğini gösterir.
3. Öğle yemeği ve günün ortası
Öğle yemeği yemek için pranzare fiili kullanılır. Pranzo alle tredici. cümlesi “Saat 13.00’te öğle yemeği yiyorum.” demektir. İtalyancada 13.00 için programlarda veya resmî anlatımlarda le tredici denebilir; başlangıç düzeyinde bu saati “öğleden sonra saat bir” olarak da düşünebiliriz.
Öğle anlamındaki mezzogiorno sözcüğü tam 12.00’yi ifade eder. Öğle yemeği mutfakta yeniyorsa in cucina denir. Pranzo in cucina. ifadesi “Mutfakta öğle yemeği yiyorum.” anlamındadır. Telaffuz ipucu: pranzo yaklaşık prantso, cucina ise kuçina diye okunur.
Örnek
Çözümlü örnek: Resimde saat 13.00 ve öğrenci mutfakta yemek yiyor. Uygun cümle Lo studente pranza in cucina alle tredici. olur. pranza öğle yemeği yiyor, in cucina mutfakta, alle tredici saat 13.00’te anlamındadır.
4. Okul sonrası ödev
Ödev yapmak için fare i compiti kalıbı kullanılır. Faccio i compiti. “Ben ödev yapıyorum”; Fa i compiti. “O ödev yapıyor.” demektir. Buradaki fare yapmak fiilidir, ancak günlük programda kişi ve zamana göre biçimi değişir.
Saat 16.30 için alle quattro e mezza denebilir. Bu ifade saat dört buçukta anlamındadır. Okuldan sonra demek için dopo la scuola kullanılır. Örneğin Dopo la scuola faccio i compiti. cümlesi “Okuldan sonra ödev yapıyorum.” demektir. compiti kelimesindeki c sesi burada k sesiyle okunur.
Örnek
Somut olay: Öğrenci okuldan sonra sınıfta saat 16.30’da ödev yapıyor. Bu durumu Alle quattro e mezza fa i compiti in classe. şeklinde anlatabiliriz. Türkçesi “Saat dört buçukta sınıfta ödev yapıyor.” in classe sınıfta anlamındadır.
5. Akşam çalışmak ve günlük metni okumak
Akşam için la sera, ders çalışmak için studiare kullanılır. Studio in camera. cümlesi “Odada ders çalışıyorum.” demektir. Saat 19.45 için alle sette e quarantacinque ifadesi kullanılabilir. Günlük programı okurken önce kişi, sonra eylem, ardından zaman bilgisini bulmak iyi bir yöntemdir.
Şimdi kısa bir okuma metni inceleyelim: Marco si alza alle sette. Va a scuola in bicicletta alle otto e un quarto. Pranza in cucina alle tredici. Dopo la scuola fa i compiti alle quattro e mezza. La sera studia in camera alle sette e quarantacinque. Bu metinde Marco’nun bütün günü sabah, okul, öğle, okul sonrası ve akşam sırasıyla anlatılır.
Örnek
Metinden bilgi bulma örneği: Marco’nun okula nasıl gittiği sorulursa cevap Va a scuola in bicicletta. olur. Akşam ne yaptığı sorulursa La sera studia in camera. denir. Saatleri bulmak için metinde alle ile başlayan bölümlere bakabiliriz.
6. Dinleme çalışması ve kendi programını anlatma
Dinleme sırasında her kelimeyi anlamaya çalışmak yerine önce üç bilgiyi yakalayalım: kişi, eylem ve saat. Örneğin şu kısa dinleme metnini öğretmen yavaşça okuyabilir: Mi chiamo Luca. Mi alzo alle sette. Vado a scuola alle otto e un quarto. Pranzo alle tredici. Dopo la scuola faccio i compiti. La sera studio in camera.
Dinleme sonrasında öğrenci metindeki saatleri ve eylemleri sıraya koyar. Sorular şöyle olabilir: A che ora si alza Luca? ve Che cosa fa dopo la scuola? Cevaplar Si alza alle sette. ve Fa i compiti. şeklindedir. Telaffuz ipucu: Mi chiamo yaklaşık mi kiyamo, la sera ise la sera diye okunur.
Kendi programımızı anlatırken önce kişi zamirini seçeriz. Mi alzo ben kalkıyorum, vado gidiyorum, pranzo öğle yemeği yiyorum ve studio ders çalışıyorum demektir. Dört veya beş kısa cümle kurmak, uzun ve karmaşık bir cümle kurmaktan daha uygundur.
Örnek
Kendi programına ait somut örnek: Mi alzo alle sette. Vado a scuola in bicicletta. Pranzo alle tredici. Dopo la scuola faccio i compiti. La sera studio. Türkçesi: “Saat yedide kalkıyorum. Okula bisikletle gidiyorum. Saat 13.00’te öğle yemeği yiyorum. Okuldan sonra ödev yapıyorum. Akşam ders çalışıyorum.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki saat yapısını doğrudan İtalyancaya aktararak alle sette ore denir. Doğrusu: Tam saatlerde genellikle alle sette denir; ayrıca ore sözcüğünü eklemek gerekmez. Doğru örnek Mi alzo alle sette. cümlesidir.
- Yanlış: Vado scuola ifadesinde yön bildiren küçük kelime kullanılmaz. Doğrusu: Okula gitmek için Vado a scuola. denir. Buradaki a yönü gösterir ve kalıbın önemli bir parçasıdır.
- Yanlış: Faccio i compiti ifadesi İngilizcedeki gibi ödevleri yapıyorum anlamında tek tek çevrilerek faccio le mie lezioni biçiminde söylenir. Doğrusu: İtalyancada ödev yapmak için yerleşik kalıp fare i compitidir. Ben öznesiyle doğru kullanım Faccio i compiti. şeklindedir.
- Yanlış: İtalyancada 13.00 yalnızca una olarak söylenir. Doğrusu: Saat 13.00 için le tredici veya l’una del pomeriggio denebilir. Bu derste güvenli A1 kalıbı Pranzo alle tredici. cümlesidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta günlük rutin, yalnızca saatleri sıralamakla kalmayıp sabah, öğleden sonra ve akşam alışkanlıklarını karşılaştırmaya doğru ilerler. Öğrenciler sempre her zaman, spesso sık sık ve mai hiçbir zaman gibi sıklık ifadelerini öğrenebilir. Ayrıca prima di önce ve dopo sonra yapılarıyla daha uzun cümleler kurabilirler. Dinleme çalışmalarında farklı kişilerin programlarını karşılaştırıp benzerlik ve farklılıkları kısa cümlelerle anlatmaları beklenir.
Özet
Günlük program anlatırken eylemleri sıraya koyar, saatleri alle ile söyler ve ulaşım biçimini in bicicletta gibi ifadelerle belirtiriz. Mi alzo, vado a scuola, pranzo, faccio i compiti ve studio A1 düzeyinde temel kalıplardır. Okuma ve dinlemede kişi, eylem, saat ve sıra bilgilerini bulmak ana fikri anlamamızı sağlar.