Kendi gününü A1 İtalyancasındaki şimdiki zaman, refleksif fiiller ve saat kalıplarıyla anlatmak, kendini günlük hayata bağlamanın ilk somut adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Sabah uyanmak ve kişisel bakım
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Basit cümlelerle sabah rutinini anlatabilirsin; saat söyleyerek ne zaman kalktığını belirtebilirsin; kısa bir soruya tek cümleyle cevap verebilirsin. Dünya dil sınıflarında 'benim günüm' ünitesi neredeyse her A1 kitabında erken gelir çünkü konu hazırdır: herkesin bir sabahı vardır. Öğretmen böylece şimdiki zamanı, refleksif fiilleri ve alle sette (yedide) gibi saat kalıplarını aynı anda çalıştırır. İtalyancada uyanmak ve kalkmak refleksiftir: svegliarsi (uyanmak), alzarsi (yataktan kalkmak). Telaffuz: svegliarsi yaklaşık 'svel-yar-si', alzarsi 'al-tsar-si'.
Birinci tekil şahısta kalıp şöyledir: Mi sveglio alle sette. (Yedide uyanırım.) Mi alzo. (Kalkarım.) Mi lavo i denti. (Dişlerimi fırçalarım.) Mi lavo la faccia. (Yüzümü yıkarım.) Özneyi her cümlede söylemek zorunda değilsin; io ancak vurgu için gelir. Diş sahnesi A1'de neredeyse evrensel bir örnektir çünkü eylem tek, görsel ve tekrara uygundur. Sıra bağlamak için e (ve) ile poi (sonra) yeter: Mi sveglio alle sette e poi mi lavo i denti. (Yedide uyanırım ve sonra dişlerimi fırçalarım.) poi 'poy' gibi okunur.
Örnek
Kısa diyalog: A che ora ti svegli? (Saat kaçta uyanırsın?) Mi sveglio alle sette. (Yedide uyanırım.) E poi? (Ya sonra?) Mi lavo i denti e mi vesto. (Dişlerimi fırçalarım ve giyinirim.) vestirsi (giyinmek) de refleksiftir: mi vesto 'mi ves-to'.
Kahvaltı hazırlamak ve evden çıkmak
Kahvaltı İtalyancada çoğu zaman fiil değil, kalıptır: fare colazione (kahvaltı yapmak). Faccio colazione alle otto. (Sekizde kahvaltı yaparım.) Telaffuz: faccio 'faç-ço', colazione 'kola-tsyo-ne'. İçecek ve yiyecek A1 sözcükleriyle eklenir: Bevo un caffè. (Bir kahve içerim.) Mangio il pane. (Ekmek yerim.) Bevo il tè. (Çay içerim.) Mutfakta hazırlık cümlesi de aynı zamandadır: Preparo il caffè in cucina. (Mutfakta kahve hazırlarım.) cucina 'ku-çi-na' gibi okunur. Türkçedeki 'kahvaltı yapıyorum' kalıbını sözcüğü sözcüğüne dizme; İtalyanca sıra Faccio colazione şeklindedir.
Günlük hayatta İtalya'da sabah çoğu kişide kısadır: kahve, bir dilim ekmek veya kruvasan. Ders kitabı olarak abartılı menü ezberletmek A1'i aşar; üç eylem yeter. Evden çıkış da yüksek sıklıklı bir fiildir: Esco di casa alle otto e mezza. (Sekiz buçukta evden çıkarım.) e mezza (buçuk) saatler için temel A1 parçasıdır. Bağlayıcı örnek: Faccio colazione, poi esco di casa. (Kahvaltı yaparım, sonra evden çıkarım.) Can-do: Kahvaltıda ne içip yediğini ve evden kaçta çıktığını iki-üç cümleyle söyleyebilirsin.
Örnek
Somut sabah metni: Alle otto faccio colazione in cucina. Bevo un caffè e mangio il pane. Poi esco di casa. (Sekizde mutfakta kahvaltı yaparım. Bir kahve içerim ve ekmek yerim. Sonra evden çıkarım.) Bu metin A1 sınırındadır: şimdiki zaman, bildik fiiller, tek bağlaç.
Okula veya işe yolda olmak
Yol sahnesi, andare (gitmek) fiilini ve yer tamlayıcılarını çalıştırır. A1 kalıplar: Vado a scuola. (Okula giderim.) Vado a lavoro. (İşe giderim.) Vado a scuola a piedi. (Okula yürüyerek giderim.) a piedi 'a pye-di' (yürüyerek). Saat ve varış: Esco alle otto e mezza e arrivo alle nove. (Sekiz buçukta çıkarım ve dokuzda varırım.) arrivare (varmak) düzenli bir -are fiilidir: arrivo 'ar-ri-vo'. Türkçede 'okula gidiyorum' içinde bulunan -a hali İtalyancada da a scuola ile karşılanır; in scuola demek bu anlamda yanlıştır.
Sınıfta bu sahne sık sık harita veya okul yolu çizimiyle öğretilir çünkü hareket fiili somutlaşır. Kısa ekler A1'de kalabilir: Prendo l'autobus. (Otobüse binerim.) Bu kalıp yararlıdır ama zorunlu değildir; yürümek yeter. Can-do: Nereye, nasıl ve yaklaşık saat kaçta gittiğini söyleyebilirsin. Örnek zincir: Esco di casa, vado a scuola a piedi e arrivo alle nove. (Evden çıkarım, okula yürüyerek giderim ve dokuzda varırım.) Öğlen için ayrı bir fiil vardır: Pranzo a mezzogiorno. (Öğleyin öğle yemeği yerim.) pranzo hem 'öğle yemeği' hem 'öğle yemeği yerim' anlamında kullanılır; telaffuz 'pran-dzo'.
Örnek
Yol diyaloğu: Come vai a scuola? (Okula nasıl gidersin?) Vado a scuola a piedi. (Okula yürüyerek giderim.) A che ora arrivi? (Saat kaçta varırsın?) Arrivo alle nove. (Dokuzda varırım.) Come 'ko-me' (nasıl) soru sözcüğüdür.
Akşam masasında günü planlamak
A1'de plan da şimdiki zamanla söylenir; henüz gelecek zaman gerekmez. Il pomeriggio studio italiano. (Öğleden sonra İtalyanca çalışırım.) La sera faccio i compiti. (Akşam ödev yaparım.) Gün dilimleri ezber listesidir: la mattina (sabah), il pomeriggio (öğleden sonra), la sera (akşam), la notte (gece). Telaffuz: pomeriggio 'po-me-riç-ço', sera 'se-ra'. Görev listesini işaretlemek günlük hayatta ajanda, telefon notu veya defterle olur; dil sınıfında bu, 'bugün ne yaparım' cümlelerini tekrar ettirmek için kullanılır.
Tamamlama cümleleri yine basittir: Studio e poi ceno. (Çalışırım ve sonra akşam yemeği yerim.) Cenare / ceno (akşam yemeği yerim) 'çe-no'. Aileyle yemek A1'de sık geçer: Ceno con la famiglia alle otto. (Sekizde ailemle akşam yemeği yerim.) Liste dili abartılmamalıdır; 'görev 1, görev 2' diye numara ezberlemek yerine üç gerçek eylem yeter. Can-do: Öğleden sonra ve akşam ne yaptığını gün dilimi ve saatle sıralayabilirsin. Sık bağlaç üçlüsü: prima (önce), poi (sonra), dopo (ondan sonra). Prima studio, poi ceno. (Önce çalışırım, sonra akşam yemeği yerim.)
Örnek
Plan metni: Il pomeriggio studio. Alle otto ceno. Poi guardo la TV. (Öğleden sonra çalışırım. Sekizde akşam yemeği yerim. Sonra televizyon izlerim.) guardare la TV A1 kalıbıdır; guardo 'gwar-do'.
Günü günlüğe yazarak kapatmak
A1 günlüğü geçmiş zaman istemez; alışkanlık ve bugünün planı şimdiki zamanla yazılır. Ogni sera scrivo nel diario. (Her akşam günlüğe yazarım.) diario 'di-a-ri-o'. Deftere bakarak tüm günü tek paragrafta birleştirmek bu ünitenin bitiş can-do'sudur: sabah, yol, okul veya ders, akşam yemeği, uyku. Uyku kalıpları: Vado a letto alle dieci. (On'da yatarım.) Dormo otto ore. (Sekiz saat uyurum.) letto 'let-to'. a letto (yatağa) sabit bir ifadedir; in letto 'yatakta' anlamına kayar, A1 rutininde vado a letto tercih edilir.
Dünyada bu kapanış sık sık poster, çizelge veya kısa sözlü sunumla yapılır: öğrenci bir dakikada kendi gününü anlatır. Amaç kusursuz edebiyat değil, anlaşılır zincirdir. Örnek iskelet: saat + refleksif bakım + fare colazione + andare a scuola + studiare + cenare + andare a letto. Kısa özet cümlesi: La mattina studio e la sera vado a letto alle dieci. (Sabah çalışırım ve akşam onu yatarım.) Can-do: Kendi gününü altı-yedi kısa cümleyle, dinleyenin saatleri ve eylemleri takip edebileceği bir sırayla anlatabilirsin.
Örnek
Günlük paragrafı: Mi sveglio alle sette. Mi lavo i denti e faccio colazione. Vado a scuola a piedi. Il pomeriggio studio. Alle otto ceno. Vado a letto alle dieci. (Yedide uyanırım. Dişlerimi fırçalarım ve kahvaltı yaparım. Okula yürüyerek giderim. Öğleden sonra çalışırım. Sekizde akşam yemeği yerim. On'da yatarım.) Bu metin A1 tavanını aşmaz.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Birinci grup hata refleksif zamiri unutmaktır. Türkçede 'uyanırım' tek parça görünür; İtalyancada mi olmadan sveglio 'birini uyandırırım' anlamına kayabilir. Doğrusu Mi sveglio alle sette. Aynı şekilde Mi alzo, Mi lavo, Mi vesto. İkinci grup hata saat önündeki alle ekini düşürmektir. Türkçe 'yedide' tek sözcüktür; İtalyanca alle sette ister (saat 1 için all'una). a sette A1'de saat için kullanılmaz. Üçüncü grup hata özneyi her cümleye io diye yapıştırmaktır; İtalyanca fiil zaten kişiyi gösterir.
Dördüncü grup hata Türkçe söz dizimidir: 'Ben kahvaltı yaparım' kalıbını Io colazione faccio diye dizmek yanlıştır. Doğru sıra Faccio colazione. Beşinci grup hata diş fırçalamayı sözcüğü sözcüğüne çevirmektir. A1 derslerinde yerleşik kalıp mi lavo i denti şeklindedir. Altıncı ipucu: yemek fiillerini essere ile kurma. Sono colazione anlamsızdır; Faccio colazione, pranzo, ceno kullanılır. Telaffuzda Türkçeden gelen iki tuzak: colazione içindeki z 'ts' gibidir, 'z' gibi değil; scuola 'sku-o-la' olup baştaki s düşmez. Bu hataları bir listede düzeltmek, yeni kelime ezberlemekten daha çok konuşmanı temizler.
Örnek
Yanlış ve doğru yan yana: Yanlış düşünce 'Io sveglio sette, io colazione faccio.' Doğrusu: Mi sveglio alle sette e faccio colazione. (Yedide uyanırım ve kahvaltı yaparım.) Yanlış 'Vado in scuola.' Doğrusu: Vado a scuola. (Okula giderim.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Io sveglio alle sette. veya refleksifsiz sveglio kullanmak. Doğrusu: Uyanmak refleksiftir: Mi sveglio alle sette. mi / ti / si zamirleri fiilden önce gelir.
- Yanlış: Saat için a sette veya sadece sayı söylemek. Doğrusu: Saat 2'den 24'e kadar alle sette, saat 1 için all'una denir. Buçuk: alle sette e mezza.
- Yanlış: Her cümleye io eklemek ve Türkçe sıra kullanmak: io colazione faccio. Doğrusu: Özne çoğu kez düşer ve fiil başta kalır: Faccio colazione. io yalnızca vurgu içindir.
- Yanlış: Sono colazione veya in scuola demek. Doğrusu: Kahvaltı faccio colazione ile, okul yönelmesi vado a scuola ile kurulur.
- Yanlış: Diş için uydurma bire bir çeviri kullanmak. Doğrusu: A1'de yerleşik kalıp Mi lavo i denti. şeklindedir; bu üç sözcüğü blok olarak ezberle.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de aynı rutin dün ve geçen hafta için geçmiş zamana taşınır: Ieri mi sono svegliato alle sette. gibi refleksif geçmiş biçimler gelir. Hafta içi ile hafta sonu ayrılır, sıklık zarfları (sempre, di solito, mai) netleşir, başkasının günü üçüncü şahısla daha uzun anlatılır. Gerekçe bağlacı perché ile 'neden bu saatte kalkıyorum' açıklanır. Sen şimdi A1 iskeletini sağlam kurarsan A2'de yalnızca zamanı değiştirirsin; yeni bir dünya ezberlemezsin.
Özet
A1'de gününü şimdiki zaman, refleksif bakım fiilleri, fare colazione, andare a scuola, cenare ve andare a letto ile anlatırsın. Saatlerde alle ve gün dilimlerinde la mattina, il pomeriggio, la sera yeter. Türkçeden gelen refleksif, söz dizimi ve saat hatalarını düzelterek altı-yedi kısa cümlelik anlaşılır bir gün zinciri kurmak bu ünitenin hedefidir.