Haftalık bir program hazırlamak ve onu İspanyolca anlatmak, gelecek planlarını düzenli, anlaşılır ve gerçek yaşamla bağlantılı biçimde ifade etmeyi sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Haftanın günlerini ve etkinlikleri tanıma
Haftalık program hazırlarken önce günleri ve sık kullanılan etkinlikleri öğreniriz. İspanyolcada hafta günleri küçük harfle yazılır: lunes (pazartesi), martes (salı), miércoles (çarşamba), jueves (perşembe), viernes (cuma), sábado (cumartesi) ve domingo (pazar). Günlerle birlikte el lunes veya los lunes gibi kullanımlar görülebilir; başlangıç düzeyinde tek bir plan için el lunes kullanmak yeterlidir.
Etkinlikleri anlatmak için temel fiillerden yararlanırız: estudiar (ders çalışmak), hacer los deberes (ödev yapmak), jugar al fútbol (futbol oynamak), ver una película (film izlemek), leer (okumak) ve visitar a mis abuelos (büyükannemi ve büyükbabamı ziyaret etmek). Bir planı deftere yazarken gün, saat ve etkinlik sırasını açıkça belirtmek önemlidir.
Örnek
Örnek program: El lunes estudio español. — Pazartesi İspanyolca çalışırım. El martes hago los deberes. — Salı ödevimi yaparım. El sábado juego al fútbol. — Cumartesi futbol oynarım.
2. Gün ve saat bilgilerini birleştirme
Bir etkinliğin ne zaman yapılacağını söylemek için günün yanında saat de kullanılır. Saat belirtirken a la una (saat birde) ve a las cinco (saat beşte) kalıpları kullanılır. Sabah için por la mañana, öğleden sonra için por la tarde, akşam için por la noche denebilir.
Programdaki bilgileri anlaşılır yapmak için önce günü, sonra zamanı ve en son etkinliği söylemek iyi bir yöntemdir. Örneğin El miércoles a las cuatro de la tarde voy a estudiar. cümlesinde gün, saat ve planlanan etkinlik sırasıyla verilir. Saat kesin değilse a las cinco y media gibi ifadeler kullanılabilir; bu, saat beş buçukta anlamına gelir.
Örnek
Çözümlü örnek: Türkçe plan “Cuma günü akşam saat sekizde arkadaşlarımla film izleyeceğim.” olsun. İspanyolca cümle: El viernes a las ocho de la noche voy a ver una película con mis amigos. — Cuma günü akşam saat sekizde arkadaşlarımla film izleyeceğim. Burada con mis amigos “arkadaşlarımla” anlamındadır.
3. Gelecek planlarını anlatma: ir a + fiil
Yakın gelecekte yapılması planlanan etkinlikleri anlatmak için ir a + mastar fiil yapısı çok kullanılır. Bu yapı Türkçedeki “-ecek/-acak” anlamına yaklaşır. Kişiye göre ir fiili değişir: voy a ben yapacağım, vas a sen yapacaksın, va a o yapacak, vamos a biz yapacağız, vais a siz yapacaksınız ve van a onlar veya sizler yapacaksınız.
Bu yapıda ikinci fiil mastar hâlinde kalır: voy a estudiar, vas a descansar ve vamos a salir. İkinci fiili kişiye göre yeniden çekmeyiz. Olumsuz cümlede no yardımcı fiilden önce gelir: No voy a trabajar el domingo. — Pazar günü çalışmayacağım.
Örnek
Çözümlü örnek: “Biz cumartesi arkadaşlarımızla buluşacağız.” cümlesinde özne “biz” olduğu için vamos a kullanılır. Doğru cümle: El sábado vamos a quedar con nuestros amigos. — Cumartesi arkadaşlarımızla buluşacağız. “Ben pazar günü dinleneceğim.” ise El domingo voy a descansar. olur.
4. Dengeli bir haftalık program oluşturma
İyi bir haftalık programda yalnızca dersler değil, dinlenme ve sosyal etkinlikler de bulunur. Örneğin bir öğrenci pazartesi ve çarşamba ders çalışabilir, cuma günü spor yapabilir, cumartesi arkadaşlarıyla buluşabilir ve pazar günü ailesiyle zaman geçirebilir. Böylece program gerçekçi ve dengeli olur.
Programı hazırlarken aynı zamana iki etkinlik koymamaya ve ulaşım ya da dinlenme için boşluk bırakmaya dikkat ederiz. Önce kesin olan okul veya kurs saatleri yazılır, sonra ödev, spor, hobi ve aile etkinlikleri eklenir. Son olarak plan yüksek sesle okunarak gün, saat ve etkinlik bilgilerinin birbiriyle uyumlu olup olmadığı kontrol edilir.
Örnek
Somut örnek: El lunes voy a estudiar matemáticas a las cinco. — Pazartesi saat beşte matematik çalışacağım. El martes voy a hacer los deberes por la tarde. — Salı öğleden sonra ödev yapacağım. El sábado voy a salir con mis amigos. — Cumartesi arkadaşlarımla dışarı çıkacağım. Bu programda ders, ödev ve sosyal etkinlik birlikte yer alır.
5. Programı sözlü olarak sunma
Sözlü sunuma başlarken kısa bir giriş yapmak dinleyicinin konuyu anlamasını sağlar. Esta es mi semana. — Bu benim haftam. veya Voy a hablar de mis planes. — Planlarımdan bahsedeceğim. denebilir. Daha sonra günleri sırayla anlatmak için primero (önce), después (sonra) ve finalmente (son olarak) gibi basit bağlayıcılar kullanılabilir.
Konuşurken bütün programı ezberlemek zorunda değiliz; kısa notlar veya tablo kullanabiliriz. Her cümlede bir gün ve bir etkinlik söylemek, konuşmayı düzenli tutar. Dinleyici anlamadığında ¿Puedes repetir, por favor? — Tekrar edebilir misin, lütfen? denebilir. Sunum sonunda Gracias por escucharme. — Beni dinlediğiniz için teşekkürler. ifadesi kullanılabilir.
Örnek
Kısa sunum: Esta es mi semana. El lunes voy a estudiar español. El miércoles voy a hacer deporte. El viernes voy a ver una película con mi familia. Finalmente, el domingo voy a descansar. Gracias por escucharme. — Bu benim haftam. Pazartesi İspanyolca çalışacağım. Çarşamba spor yapacağım. Cuma ailemle film izleyeceğim. Son olarak pazar günü dinleneceğim. Beni dinlediğiniz için teşekkürler.
6. Uygulama, kontrol ve öz değerlendirme
Önce kendi haftalık programınızı bir tabloya yazın. En az dört farklı gün, üç farklı etkinlik ve iki farklı saat kullanın. Ardından her etkinlik için gelecek planı yapısı kurun: gün + saat + voy a veya vamos a + mastar fiil. Programınızda ders, dinlenme ve sosyal etkinliklerden en az birer tane bulunmasına dikkat edin.
Sözlü anlatımdan önce kendinize üç soru sorun: Günleri doğru söyledim mi? Saatleri doğru kullandım mı? Gelecek planında fiili mastar hâlinde bıraktım mı? Daha sonra bir arkadaşınızdan programını dinleyip bir bilgi sorusu sorun: ¿Qué vas a hacer el sábado? — Cumartesi ne yapacaksın? Böylece hem anlatma hem de anlama becerisi gelişir.
Örnek
Uygulama metni: El martes a las seis voy a estudiar. El jueves por la tarde voy a jugar al baloncesto. El sábado voy a visitar a mi abuela. El domingo no voy a salir; voy a descansar. — Salı saat altıda ders çalışacağım. Perşembe öğleden sonra basketbol oynayacağım. Cumartesi büyükannemi ziyaret edeceğim. Pazar günü dışarı çıkmayacağım; dinleneceğim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Gün adları İspanyolcada mutlaka büyük harfle yazılır. Doğrusu: İspanyolcada hafta günleri genellikle küçük harfle yazılır: lunes, martes ve domingo. Cümlenin başında bulunursa ilk harf cümle kuralı gereği büyük olabilir.
- Yanlış: Voy estudiar denir; çünkü voy zaten gelecek zamanı gösterir. Doğrusu: Gelecek planı yapısında a edatı mutlaka bulunur: Voy a estudiar. — Ders çalışacağım. a kullanılmazsa yapı eksik kalır.
- Yanlış: İkinci fiil de kişiye göre çekilir: Voy a estudio. Doğrusu: İlk fiil kişiye göre çekilir, ikinci fiil mastar kalır: Voy a estudiar. — Ders çalışacağım. Doğru biçim vamos a jugar olur; vamos a jugamos olmaz.
- Yanlış: Saat söylerken her zaman a la kullanılır. Doğrusu: Saat bir için a la una, diğer saatler için a las dos, a las cinco gibi ifadeler kullanılır. Türkçedeki “saat beşte” anlamı için a las cinco denir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta haftalık program anlatımı, yalnızca kesin planları değil, önerileri, davetleri ve plan değişikliklerini de kapsar. Öğrenciler ¿Quieres ir al cine? — Sinemaya gitmek ister misin? ve Lo siento, no puedo. — Üzgünüm, yapamam. gibi ifadelerle karşılıklı konuşma kurar. Ayrıca gelecek zamanın başka kullanımları ve daha uzun bağlaçlı cümleler öğrenilir. Böylece öğrenci programını anlatmanın yanında başkasının planına cevap vermeyi de başarır.
Özet
Haftalık program hazırlarken gün, saat ve etkinlik bilgileri düzenli biçimde birleştirilir. Yakın gelecek planları için ir a + mastar fiil yapısı kullanılır; yardımcı fiil kişiye göre çekilir, ana fiil mastar kalır. Yazılı programı yüksek sesle ve sırayla anlatmak, hem zaman yönetimini hem de İspanyolca iletişim becerisini geliştirir.