Görevleri açık ve sıralı biçimde yazmak, sorumlulukları doğru ifade etmek ve yapılan işleri kontrol etmek günlük yaşamı kolaylaştırır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Görev listesinin temel yapısı
Görev listesi, yapılacak işleri kısa ve anlaşılır biçimde gösteren bir plandır. İspanyolcada görevleri belirtmek için çoğu zaman mastar biçimi kullanılır; Türkçedeki “-mek, -mak” anlamına gelen bu yapı, listenin daha kısa olmasını sağlar. Örneğin estudiar (estudyár: ders çalışmak), leer (leer: okumak) ve preparar la presentación (preparár la presentasyón: sunumu hazırlamak) birer görev olarak yazılabilir.
Listeyi hazırlarken önce yapılacak işleri düşünmek, sonra onları önem veya zamana göre sıralamak gerekir. Her maddeye bir numara vermek ve görevi tek bir eylemle ifade etmek listeyi anlaşılır yapar. Uzun ve karmaşık cümleler yerine kısa görevler kullanmak A2 düzeyinde daha uygundur.
Örnek
Örnek görev listesi: 1. Leer el texto. 2. Escribir las respuestas. 3. Preparar la presentación. — 1. Metni okumak. 2. Cevapları yazmak. 3. Sunumu hazırlamak.
Zorunluluk ve sorumluluk bildirme
Bir kişinin yapması gereken işi anlatmak için en kullanışlı yapılardan biri tener que (tener ke: zorunda olmak) yapısıdır. Bu yapıdan sonra fiilin mastar biçimi gelir ve kişi öznesine göre tener fiili değişir: tengo que (tengo ke: yapmak zorundayım), tienes que (tyenes ke: yapmak zorundasın) ve tiene que (tyene ke: yapmak zorunda).
Daha genel bir sorumluluk anlatmak için hay que (ay ke: yapmak gerekir) kullanılabilir. Kimin yapacağı belli değilse veya görev herkes için geçerliyse bu yapı uygundur. Kişisel sorumluluk için debo (debo: yapmalıyım) da kullanılabilir; ancak günlük görev listelerinde tengo que yapısı çok yaygındır.
Örnek
Somut durum: Bir grup ödevi için Ana şöyle der: Tengo que buscar información. — Bilgi aramak zorundayım. Luis şöyle der: Tienes que escribir el título. — Başlığı yazmak zorundasın. Öğretmen genel kuralı belirtir: Hay que entregar el trabajo el viernes. — Çalışmayı cuma günü teslim etmek gerekir.
Görevleri zamana ve sıraya koyma
Görevlerin sırasını anlatmak için basit zaman ve sıra ifadeleri kullanılır. Primero (primero: önce, ilk olarak), después (despues: sonra), luego (luego: daha sonra) ve al final (al final: sonunda) ifadeleri bir planın akışını açıkça gösterir. Bu kelimeler, görev listesini yalnızca bir kelime topluluğu olmaktan çıkarıp uygulanabilir bir plana dönüştürür.
Zaman belirtirken hoy (oy: bugün), mañana (manyana: yarın), por la mañana (por la manyana: sabahleyin) ve por la tarde (por la tarde: öğleden sonra) ifadelerinden yararlanılabilir. Bir görevin ne zaman yapılacağını söylemek için El lunes tengo que estudiar. (El lunes tengo ke studyar: Pazartesi ders çalışmam gerekiyor.) gibi bir cümle kurulabilir.
Örnek
Plan örneği: Primero, leo el texto. Después, escribo las respuestas. Al final, reviso el trabajo. — Önce metni okuyorum. Sonra cevapları yazıyorum. Sonunda çalışmayı kontrol ediyorum. Burada reviso (reviso: kontrol ediyorum) birinci tekil kişi biçimindedir.
Sorumluluğu paylaşma ve açıklama
Bir grup çalışmasında herkesin görevini açıkça söylemesi önemlidir. Kendi sorumluluğunu anlatmak için Mi responsabilidad es... (Mi responsabilidad es: Benim sorumluluğum ...) veya Me encargo de... (Me enkargo de: ... ile ilgileniyorum) kalıpları kullanılabilir. Bu kalıplardan sonra genellikle isim veya mastar biçimindeki fiil gelir.
Başkasının sorumluluğunu sormak için ¿Qué tienes que hacer? (Ke tyenes ke aser: Ne yapman gerekiyor?) denebilir. Cevap verirken görev kısa ve doğrudan söylenmelidir. Bir şeyi anlamadığımızda ¿Puedes repetir, por favor? (Puedes repetir, por favor: Tekrar edebilir misin, lütfen?) diyerek açıklama isteyebiliriz.
Örnek
Kısa diyalog: —¿Qué tienes que hacer? —Ne yapman gerekiyor? —Tengo que preparar las imágenes. Mi responsabilidad es buscar las fotos. —Görselleri hazırlamam gerekiyor. Benim sorumluluğum fotoğrafları bulmak. —Yo me encargo del texto. —Ben metinle ilgileniyorum.
Görev listesini dijital ortamda hazırlama
Görev listesi kâğıda yazılabileceği gibi bilgisayarda da hazırlanabilir. Dijital listede görev, sorumlu kişi, tarih ve durum bilgisi bulunabilir. A2 düzeyinde bu bilgileri kısa başlıklarla göstermek yeterlidir: tarea (tarea: görev), persona (persona: kişi), fecha (fecha: tarih) ve estado (estado: durum).
Bir görevin tamamlandığını belirtmek için He terminado la tarea. (E terminado la tarea: Görevi bitirdim.) veya daha kısa olarak Está terminada. (Esta terminada: Tamamlandı.) denebilir. Henüz yapılmadıysa No está terminada. (No esta terminada: Tamamlanmadı.) ifadesi kullanılır. Dijital ortamda listeyi kaydetmeden önce yazım, kişi ve tarih bilgilerini kontrol etmek gerekir.
Örnek
Bilgisayar listesinden bir bölüm: Tarea: Escribir el texto. Persona: Marta. Fecha: martes. Estado: completo. — Görev: Metni yazmak. Kişi: Marta. Tarih: salı. Durum: tamamlandı.
Kontrol etme, yardım isteme ve telaffuz
Liste tamamlandıktan sonra her madde kontrol edilmelidir. Kontrol sırasında ¿Está todo? (Esta todo: Her şey tamam mı?), ¿Quién hace esta tarea? (Kyen ase esta tarea: Bu görevi kim yapıyor?) ve ¿Cuándo tenemos que entregarlo? (Kuando tenemos ke entregarlo: Onu ne zaman teslim etmemiz gerekiyor?) soruları kullanılabilir. Cevap verirken kısa ve olumlu ya da olumsuz cümleler yeterlidir: Sí, está todo. (Si, esta todo: Evet, her şey tamam.) veya No, falta una tarea. (No, falta una tarea: Hayır, bir görev eksik.)
Telaffuzda bazı noktalara dikkat etmek gerekir. İspanyolcadaki h harfi çoğunlukla okunmaz; bu yüzden hacer (aser: yapmak) yaklaşık “aser” diye söylenir. ll harfi birçok bölgede “y” sesine yakın okunur; llamar (yamar: aramak veya çağırmak) buna örnektir. que hecesi genellikle “ke” diye söylenir; tengo que yaklaşık “tengo ke” biçimindedir. Bölgelere göre telaffuz değişebilir, bu nedenle dinleme örneklerini de takip etmek yararlıdır.
Örnek
Kontrol diyaloğu: —¿Está todo? —Her şey tamam mı? —Casi. Falta revisar la fecha. —Neredeyse. Tarihi kontrol etmek gerekiyor. —De acuerdo. La reviso ahora. —Tamam. Onu şimdi kontrol ediyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Kişisel görev anlatırken her zaman hay que kullanmak gerekir. Doğrusu: Kimin sorumlu olduğu belliyse tengo que, tienes que veya tiene que kullanılır. Hay que daha genel bir gereklilik anlatır: Hay que estudiar. — Ders çalışmak gerekir.
- Yanlış: Tengo que estudio. cümlesi doğrudur. Doğrusu: Tener que yapısından sonra fiilin mastar biçimi gelir: Tengo que estudiar. — Ders çalışmak zorundayım. İkinci fiil kişi eki almaz.
- Yanlış: Görev listesinde bütün maddeler uzun cümleler olmalıdır. Doğrusu: Liste maddeleri kısa olabilir: Leer el texto. — Metni okumak. Sorumluluğu açıklarken ise tam cümle kullanılabilir: Tengo que leer el texto. — Metni okumam gerekiyor.
- Yanlış: Después ve despacio aynı anlama gelir. Doğrusu: Después — sonra demektir. Despacio — yavaşça anlamına gelir. Örneğin Después, escribo. — Sonra yazıyorum; Escribo despacio. — Yavaşça yazıyorum.
- Yanlış: İspanyolcada h harfi Türkçedeki gibi okunur. Doğrusu: Çoğu durumda h okunmaz. Bu nedenle hacer yaklaşık “aser” diye telaffuz edilir; yazılış ile ses arasındaki farkı dinleyerek öğrenmek gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta görev listeleri daha ayrıntılı planlara dönüşebilir. Öğrenciler gelecek zamanla görevleri önceden anlatabilir, koşul ifadeleriyle olası durumları açıklayabilir ve daha uzun e-postalar yazabilir. Ayrıca toplantı notu, iş başvurusu ve proje takvimi gibi gerçek yaşam metinleri üzerinde çalışabilirler. Bu aşamada yalnızca görevi söylemek değil, görevin nedenini ve sonucunu da açıklamak önem kazanır.
Özet
İspanyolca görev listelerinde kısa mastar biçimleri, sıra ifadeleri ve tarih bilgileri kullanılır. Kişisel sorumluluklar için tener que, genel zorunluluklar için hay que yapısı temel araçlardır. Listeyi hazırlamak, sözlü olarak açıklamak ve sonunda kontrol etmek etkili iletişim sağlar.