Görev dağılımını açıkça yapmak, işin ne kadar süreceğini söylemek ve gerektiğinde kibarca ek süre istemek, İspanyolca günlük iletişimde sorumlulukları düzenlemeyi sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Görevi söyleme ve sorumluluk alma
İspanyolcada bir görevi üstlenmek için hacer fiili sık kullanılır. Yo hago la presentación “Sunumu ben yapıyorum”, tú haces la lista ise “Listeyi sen yapıyorsun” demektir. Hacer fiilinin yo biçimi hago, tú biçimi ise haces olur.
Görev paylaşırken cümleye görev adını eklemek yeterlidir: Yo preparo los materiales (Malzemeleri ben hazırlıyorum), Lucía escribe el informe (Lucía raporu yazıyor). Bir işi birlikte yapmayı belirtmek için Nosotros hacemos el trabajo juntos denir. Buradaki juntos “birlikte” anlamındadır; kızlardan oluşan bir grup için juntas kullanılabilir.
Örnek
Grup projesinde öğrenciler şöyle konuşur: Yo busco las fotos y tú escribes el texto. (Fotoğrafları ben ararım, metni sen yazarsın.) De acuerdo. Ana prepara la presentación. (Tamam. Ana sunumu hazırlar.) Bu örnekte görevler açıkça paylaşılmıştır; kimin ne yapacağı belirsiz değildir.
Görev dağılımı için öneri ve soru sorma
Bir görev önermek için Podemos... yapısı kullanılır. Podemos dividir el trabajo “İşi bölebiliriz”, Podemos trabajar en parejas ise “İkili çalışabiliriz” demektir. Karşımızdaki kişinin kabul edip etmediğini sormak için cümlenin sonuna ¿Qué piensas? (Ne düşünüyorsun?) eklenebilir.
Bir görev dağılımını anlamadığımızda ¿Qué tengo que hacer? (Ne yapmam gerekiyor?) veya ¿Quién hace esta parte? (Bu bölümü kim yapıyor?) diyebiliriz. Tener que yapısı “-mek zorunda olmak” ya da “gerekmek” anlamı taşır. Örneğin Tengo que terminar el ejercicio “Alıştırmayı bitirmem gerekiyor” demektir.
Örnek
Öğrenci ve arkadaşı arasında kısa bir konuşma: ¿Qué tenemos que hacer? (Ne yapmamız gerekiyor?) Tenemos que preparar un cartel. (Bir afiş hazırlamamız gerekiyor.) Yo dibujo y tú escribes el título. (Ben resim çizerim, sen başlığı yazarsın.) Perfecto, así dividimos el trabajo. (Harika, böylece işi bölüştürüyoruz.)
Sürenin ne kadar olduğunu sorma
Bir görevin süresini sormak için ¿Cuánto tiempo necesitamos? veya ¿Cuánto tiempo tenemos? denir. İlk cümle “Ne kadar zamana ihtiyacımız var?”, ikincisi “Ne kadar zamanımız var?” anlamındadır. Cevap verirken Necesitamos treinta minutos (Otuz dakikaya ihtiyacımız var) ya da Tenemos una hora (Bir saatimiz var) kullanılabilir.
Sürenin yaklaşık olduğunu belirtmek için unos ve unas kullanılabilir: Necesito unos veinte minutos (Yaklaşık yirmi dakikaya ihtiyacım var). Bir işin ne kadar sürdüğünü anlatırken tardar fiili de kullanılır: La actividad tarda una hora (Etkinlik bir saat sürer). A2 düzeyinde en önemli amaç, süreyi anlaşılır biçimde sormak ve cevaplamaktır.
Örnek
Öğretmen sorar: ¿Cuánto tiempo necesitáis para terminar? (Bitirmek için ne kadar zamana ihtiyacınız var?) Öğrenciler cevaplar: Necesitamos cuarenta minutos. (Kırk dakikaya ihtiyacımız var.) Bir öğrenci daha kesin konuşur: Creo que terminamos a las cuatro. (Sanırım saat dörtte bitiririz.)
Son teslim zamanı ve zaman ifadeleri
Bir işin son teslim zamanını söylemek için a las, antes de ve özellikle para kullanılır. Tenemos que terminar a las cinco “Saat beşte bitirmemiz gerekiyor”, Tenemos que terminar para las cinco “Saat beşe kadar bitirmemiz gerekiyor” ve Tenemos que terminar antes de las cinco “Saat beşten önce bitirmemiz gerekiyor” anlamına gelir. A las cinco belirli bir saati, para las cinco son teslim zamanını, antes de las cinco ise beşten önceki zamanı belirtir.
Bir işin cuma gününe kadar sürmesini veya o zamana kadar tamamlanmasını anlatmak için hasta el viernes (cumaya kadar) denebilir; son teslim tarihi vurgulanıyorsa para el viernes daha uygundur. Bir işin ne kadar sürede tamamlanacağını belirtmek için en dos días (iki gün içinde) kullanılır. Örneğin Termino el proyecto en dos días “Projeyi iki gün içinde bitiririm” anlamına gelir. Durante ise bir etkinliğin sürdüğü zaman aralığını anlatır: Trabajo durante una hora (Bir saat boyunca çalışırım).
Örnek
Bir öğrenci planını açıklar: Hoy hago la primera parte y mañana hago la segunda. (Bugün ilk bölümü, yarın ikinci bölümü yaparım.) Arkadaşı sorar: ¿Tenemos que entregar el trabajo el viernes? (Çalışmayı cuma günü teslim etmemiz gerekiyor mu?) Öğrenci cevaplar: Sí, tenemos que entregarlo antes de las cinco. (Evet, onu saat beşten önce teslim etmemiz gerekiyor.)
Kibarca ek süre isteme
Bir görevi zamanında bitiremeyeceğimizi düşünüyorsak doğrudan emir vermek yerine kibar bir rica kullanmalıyız. En temel kalıp ¿Puedo tener más tiempo, por favor? cümlesidir ve “Lütfen biraz daha süre alabilir miyim?” anlamına gelir. Necesito un poco más de tiempo (Biraz daha zamana ihtiyacım var) ifadesi de açık ve naziktir.
Sebep eklemek için porque kullanılır. Necesito más tiempo porque el trabajo es difícil “Çalışma zor olduğu için daha fazla zamana ihtiyacım var” demektir. Karşı taraf kabul ederse Sí, puedes entregarlo mañana (Evet, onu yarın teslim edebilirsin) diyebilir. Kabul etmezse Lo siento, la fecha de entrega es hoy (Üzgünüm, teslim tarihi bugün) ifadesini kullanabilir.
Örnek
Öğrenci: Perdón, no puedo terminar hoy. ¿Puedo entregarlo mañana? (Üzgünüm, bugün bitiremiyorum. Yarın teslim edebilir miyim?) Öğretmen: Sí, pero necesito el trabajo por la mañana. (Evet, ama çalışmaya sabah ihtiyacım var.) Öğrenci: De acuerdo. Muchas gracias. (Tamam. Çok teşekkür ederim.) Bu diyalogda öğrenci mazeretini kısa söylemiş, açık bir zaman önermiş ve teşekkür etmiştir.
Bütün ifadeleri bir konuşmada kullanma
Görev dağılımı konuşmasında genellikle dört adım bulunur: görevleri belirleme, işleri paylaşma, süreyi sorma ve gerekirse yeni bir tarih isteme. Önce ¿Qué tenemos que hacer? sorusuyla başlanabilir. Daha sonra Yo hago la introducción y tú haces las conclusiones gibi net bir paylaşım yapılır.
Konuşmayı sürdüren kısa ifadeler iletişimi daha doğal hâle getirir. De acuerdo (Tamam), Buena idea (İyi fikir), Espera un momento (Bir dakika bekle) ve ¿Puedes repetir, por favor? (Lütfen tekrar edebilir misin?) A2 düzeyinde çok kullanışlıdır. Telaffuzda tiempo yaklaşık “tiyempo”, trabajo “trabaho”, jueves ise “hueves” gibi söylenir; jueves kelimesindeki ilk ses, Türkçedeki “h” sesine yaklaşık olarak benzer.
Örnek
Tam konuşma: ¿Qué tenemos que hacer para el proyecto? (Proje için ne yapmamız gerekiyor?) Yo preparo las imágenes y tú escribes el texto. (Görselleri ben hazırlarım, metni sen yazarsın.) ¿Cuánto tiempo necesitamos? (Ne kadar zamana ihtiyacımız var?) Una hora. Pero necesito más tiempo para el texto. (Bir saat. Ama metin için daha fazla zamana ihtiyacım var.) ¿Puedes entregarlo mañana por la mañana? (Onu yarın sabah teslim edebilir misin?) Sí, claro. Muchas gracias. (Evet, tabii. Çok teşekkürler.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Necesito más tiempo ifadesinin “Daha çok zamanım var” anlamına geldiğini düşünmek. Doğrusu: Bu ifade “Daha fazla zamana ihtiyacım var” demektir. “Daha çok zamanım var” için Tengo más tiempo denir.
- Yanlış: Yo tengo que hago la tarea demek. Doğrusu: Tener que yapısından sonra fiilin mastar biçimi gelir: Tengo que hacer la tarea. Burada hago değil, hacer kullanılmalıdır.
- Yanlış: Türkçedeki “beş dakikaya bitiririm” düşüncesiyle Termino por cinco minutos demek. Doğrusu: Bir işi beş dakika içinde bitirmeyi anlatmak için Termino en cinco minutos denir. En burada “içinde” anlamındadır.
- Yanlış: ¿Puedes darme más tiempo? ifadesini her durumda sert veya yanlış kabul etmek. Doğrusu: Bu cümle dilbilgisel olarak doğrudur; ancak daha kibar olmak için ¿Podrías darme más tiempo, por favor? denebilir. A2 düzeyinde ¿Puedo tener más tiempo, por favor? da uygun ve kolay bir seçenektir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca görev ve süre istemekten çıkıp daha ayrıntılı plan yapmaya ilerler. Öğrenciler neden-sonuç açıklamalarını, koşul bildiren cümleleri ve daha resmî e-posta ifadelerini öğrenebilir. Örneğin bir toplantı tarihi değiştirme, teslim tarihini gerekçeyle erteleme veya görev listesini yazılı olarak paylaşma çalışmaları yapılabilir. Ayrıca farklı ülkelerdeki okul ve iş kültürlerinde kibar rica biçimlerinin nasıl değiştiği karşılaştırılabilir.
Özet
Görev paylaşırken hacer, gereklilik bildirirken tener que ve süre istemek için necesitar ile poder yapıları kullanılır. ¿Cuánto tiempo necesitamos?, Tenemos que terminar el viernes ve ¿Puedo tener más tiempo, por favor? günlük iletişimde temel cümlelerdir. Açık görev dağılımı, doğru zaman ifadesi ve kibar rica, anlaşılır bir İspanyolca konuşmanın temelini oluşturur.