İspanyolcada birçok sıfat, özellikle boy ve renk bildiren sözcükler, tanımladıkları ismin cinsiyetine ve sayısına uyum sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Sıfat nedir ve isimle nasıl uyum sağlar?
Sıfat, bir varlığın özelliğini anlatan sözcüktür. İspanyolcada sıfat çoğu zaman isimden sonra gelir: una mujer alta “uzun boylu bir kadın” demektir. Burada mujer dişil olduğu için alto sözcüğü alta biçimine dönüşür.
Alto gibi -o ile biten sıfatlarda erkek isimlerle temel biçim kullanılabilir: un hombre alto “uzun boylu bir erkek” anlamındadır. İsim dişil olduğunda alta kullanılır: una chica alta. Bu nedenle öğrenciler bir kişiyi tanımlarken yalnızca kişiye değil, kullanılan isme de bakmalıdır.
Örnek
Çözüm: “Uzun boylu bir kadın” için una mujer alta deriz. mujer dişil olduğu için alto değil, alta kullanılır. “Uzun boylu bir erkek” ise un hombre alto olur. alto yaklaşık “al-to”, alta yaklaşık “al-ta” okunur.
2. Renklerde erkek ve dişil uyumu
Bazı renkler -o ile biter ve ismin cinsiyetine göre değişir. rojo “kırmızı” demektir; erkek isimlerle rojo, dişil isimlerle roja kullanılır. Örneğin un vestido rojo “kırmızı bir elbise”, una camisa roja ise “kırmızı bir gömlek” demektir.
Mavi için temel sözcük azuldür ve tekil durumda erkek ve dişil isimlerle biçimi değişmez. Bu yüzden un pantalón azul ve una falda azul deriz. Burada uyum tamamen yok olmaz; azul aynı kalırken isim ve tanımlık doğru seçilir. Renk sözcüğünün sonuna bakarak her zaman cinsiyet anlaşılmaz.
Örnek
Çözümlü örnek: “Kırmızı ayakkabı” ifadesi için unos zapatos rojos deriz; çünkü zapatos erkek ve çoğuldur. “Kırmızı elbise” ise un vestido rojo olur. “Mavi etek” için una falda azul denir; azul erkek ve dişil isimlerde aynı kalır. rojo yaklaşık “ro-ho”, azul yaklaşık “a-sul” okunur.
3. Yeşil ve değişmeyen renkler
A1 düzeyinde bazı renkleri iki grupta düşünmek yararlıdır. rojo gibi -o ile biten renkler çoğu zaman dişil isimlerle -a biçimine geçer. verde ve azul gibi bazı renkler ise erkek ve dişil tekil isimlerle aynı kalır: un vestido verde ve una camisa verde.
Renkler çoğul olduğunda sayı uyumuna da dikkat ederiz. verde çoğulda verdes, azul çoğulda azules olur. Buna karşılık rojo sözcüğü erkek çoğulda rojos, dişil çoğulda rojas biçimini alır. Bu küçük değişiklikler, bir giysinin tek mi çok mu olduğunu da gösterir.
Örnek
Somut durum: Öğretmen bir öğrenciyi gösteriyor ve “Yeşil gömlek” diyor: un chico con una camisa verde. Bir başka öğrenciyi gösteriyor: una chica con un vestido verde. Her iki cümlede de verde aynı kalır; çünkü renk sözcüğü burada cinsiyete göre değişmez. İki yeşil gömlek için dos camisas verdes deriz.
4. Giysileri tam cümlelerle tanımlama
Giysi ve renk anlatırken tanımlığı, ismi ve sıfatı birlikte kurarız. Örneğin una falda amarilla “sarı bir etek” demektir. amarillo -o ile bittiği için dişil isimle amarilla olur; erkek isimle un jersey amarillo deriz.
Bir kişiyi ve giysisini aynı cümlede tanımlamak için Es ya da Lleva kullanabiliriz. Es alta y lleva un vestido rojo “O uzun boyludur ve kırmızı bir elbise giyiyor” anlamındadır. Lleva sözcüğü “giyiyor, üzerinde taşıyor” anlamında sık kullanılır; renk sıfatının uyumunu giysiyi giyen kişinin değil, giysi adının cinsiyeti belirler.
Örnek
Çözümlü örnek: Resimde uzun boylu bir kadın sarı elbise giyiyor. Cümle La mujer es alta y lleva un vestido amarillo olabilir. mujer dişil olduğu için alta, vestido erkek olduğu için amarillo kullanılır. Kısa boylu bir erkek için El hombre es bajo deriz; bajo “kısa boylu” anlamındadır ve erkek isimle kullanılır.
5. Soru sorma, cevap verme ve telaffuz
Günlük konuşmada bir kişinin görünüşünü sormak için ¿Cómo es? “Nasıl biridir?” ve giysisini sormak için ¿Qué lleva? “Ne giyiyor?” diyebiliriz. Renk sormak için ¿De qué color es? kalıbı kullanılır. Kısa cevaplarda isimle sıfat arasındaki uyumu korumak gerekir.
Telaffuzda j harfi çoğu zaman Türkçedeki sert “h” sesine yakındır: rojo yaklaşık “ro-ho” okunur. h harfi ise genellikle okunmaz; ancak bu derste kullanılan renklerde böyle bir örnek yoktur. c harfinin telaffuzu bölgeye göre değişebilir; A1 düzeyinde kelimeyi dinleyerek öğrenmek ve açıkça tekrar etmek en güvenli yoldur.
Örnek
Kısa diyalog: ¿Qué lleva la chica? — “Kız ne giyiyor?” Lleva una falda roja y una camisa verde. — “Kırmızı bir etek ve yeşil bir gömlek giyiyor.” ¿Es alta? — “Uzun boylu mu?” Sí, es alta. — “Evet, uzun boylu.” Burada roja falda ile, verde camisa ile uyumludur.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her sıfat, isim erkek ya da dişil olduğunda mutlaka biçim değiştirir. Doğrusu: azul ve verde gibi bazı renkler tekil erkek ve dişil isimlerle aynı kalır: un pantalón azul, una falda azul. Bu renklerde sayı değişince çoğul eki eklenir.
- Yanlış: Rengin uyumu, giysiyi giyen kişinin cinsiyetine göre yapılır. Doğrusu: Renk sıfatının uyumu, rengi alan isme göre yapılır. Bir erkek una camisa roja giyebilir; roja biçimini belirleyen erkek değil, dişil olan camisa ismidir.
- Yanlış: İspanyolcada sıfat her zaman isimden önce gelir. Doğrusu: A1 düzeyinde birçok temel sıfat isimden sonra kullanılır: una mujer alta, un vestido rojo. Bazı özel sıfatların yeri farklı olabilir; şimdilik temel ve sık kullanılan kalıplara odaklanmak yeterlidir.
- Yanlış: Türkçedeki gibi renk sözcüğü hiç değişmez. Doğrusu: İspanyolcada rojo, roja, rojos ve rojas biçimleri kullanılabilir. Bu değişiklikler ismin cinsiyetini ve tekil-çoğul oluşunu gösterir.
- Yanlış: alto yalnızca fiziksel boyu, bajo ise yalnızca giysi uzunluğunu anlatır. Doğrusu: Bu derste alto ve bajo kişilerin boyunu anlatmak için kullanılır: El chico es alto, La chica es baja. Başka bağlamlarda farklı anlamlar bulunabilir; anlamı cümle ve konu belirler.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta sıfat uyumu, daha fazla görünüş ve kişilik sıfatıyla genişler. Öğrenciler çoğul isimleri, los ve las tanımlıklarını ve daha uzun betimleme cümlelerini kullanabilir. Ayrıca hava durumunu anlatırken hace frío ve hace calor gibi kalıplarla giysi seçimi arasında bağlantı kurarlar. Sonraki adım, kısa bir kişiyi veya kıyafet kataloğunu birkaç cümleyle tanımlamaktır.
Özet
İspanyolcada alto ve rojo gibi -o ile biten sıfatlar dişil isimlerle genellikle -a biçimine geçer. verde ve azul gibi renkler tekil erkek ve dişil isimlerle aynı kalabilir, ancak çoğul eki alır. Doğru cümle kurmak için önce ismi, sonra onun cinsiyetini ve sayısını belirleyip sıfatı buna göre seçmeliyiz.