Basit bir film eleştirisini anlayıp kendi fikrini nedenleriyle söylemek ve bir etkinliği net tanıtmak, B1 İngilizcesiyle kültür hayatına katılmanın temel yoludur.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Film eleştirisi nedir ve neden okuruz?
Film eleştirisi, izlediğin bir filmin konusunu fazla ayrıntı vermeden özetleyen, oyunculuk ve atmosfer hakkında kısa yorum yapan bir metin veya konuşmadır. Dil derslerinde ve okul film kulüplerinde bu tür metinler sık seçilir çünkü günlük kelimelerle fikir belirtmeyi öğretir. CEFR B1 can-do hedefi şudur: I can understand the main points of a simple review and give my opinion with reasons. (Ay ken andırstend dı meyn poynts ov ı simpıl rivyú end giv may opinın vid rizınz.) Yani basit bir eleştirinin ana noktalarını anlayabilir ve nedenleriyle fikrimi söyleyebilirim. Dünya genelinde öğrenciler önce birlikte izler, sonra kısa notlarla konuşur.
Eleştiri yalnızca güzel veya kötü demek değildir; kısa bir neden de ister. Gazete sütunlarında uzun yazılar yaygındı; bugün kısa blog, ağızdan ağıza tavsiye ve sınıf sohbeti daha sık görülür. Günlük hayatta bir arkadaşın You should watch this. (Yu şud voç dis.) Bunu izlemelisin. dediğinde aslında mini bir eleştiri yapıyordur. Dinlerken veya okurken üç şeyi yakala: konu nedir, yazar ne hissediyor, tavsiye ediyor mu. Konu, kahramanlar ve senin duygun B1 için yeterli malzemedir.
Sınıfta tartışırken herkesin aynı filmi görmesi gerekmez; kısa bir özet ve bir sıfat bile sohbeti başlatır. Öğretmenler dünyada bu konuyu sıkça gerçek afiş, kısa video ve öğrenci cümleleriyle işler. Amaç süslü eleştirmen olmak değil, anlaşılır cümleyle seçim yapmaktır. Bu yüzden kelime listesini ezberlemekten çok, bir filmi neden beğendiğini iki cümlede söylemek daha işe yarar.
Örnek
Kısa örnek metin: Last night I watched a comedy. The story is simple but the acting is great. I laughed a lot. I recommend it to my friends. (Last nayt ay voçt ı komıdi. Dı stori iz simpıl bat dı ekting iz greyt. Ay laft ı lot. Ay rekımend it tu may frendz.) Dün gece bir komedi izledim. Hikâye basit ama oyunculuk harika. Çok güldüm. Arkadaşlarıma tavsiye ederim. Ana fikir komik ve tavsiye edilen bir filmdir.
Eleştiride işine yarayan kelimeler ve kalıplar
Eleştiride B1 düzeyini aşmayan işe yarar sözcükler şunlardır: plot (plot) hikâye, acting (ekting) oyunculuk, director (direktır) yönetmen, scene (sin) sahne, soundtrack (saundtrek) film müziği. Olumlu sıfatlar: exciting (eksayting) heyecanlı, funny (fani) komik, moving (muving) duygulandırıcı, worth watching (vörf voçing) izlemeye değer. Olumsuzlar: boring (boring) sıkıcı, slow (slov) yavaş, confusing (kınfyuzing) kafa karıştırıcı. the film (dı film) derken th sesi Türkçede yoktur; dil dişlerin arasına hafifçe gelir.
Fikir kalıbı: In my opinion, the acting is excellent. (İn may opinın, dı ekting iz eksılent.) Bence oyunculuk çok iyi. Konu kalıbı: The film is about a young girl and her family. (Dı film iz abaot ı yang gırl end hör femıli.) Film genç bir kız ve ailesi hakkındadır. Tavsiye: I would recommend this film to teenagers. (Ay vud rekımend dis film tu tinaycırz.) Bu filmi gençlere tavsiye ederim. Neden bağlamak için because (bikoz) ve sonuç için so (sov) yeterlidir. although (ol dou) ile küçük bir ters nokta da eklenebilir: film güzeldir although biraz uzundur.
Kütüphanede kısa eleştiri okumak, aynı kelimeleri farklı cümlelerde görmeni sağlar. Ezber listesi yerine bir filmi bu kalıplarla üç cümlede anlatmayı dene. Telaffuz ipucu: recommend vurgusu ikinci hecededir, rek-ı-MEND gibi değil re-kı-MEND gibi düşün. opinion (opinın) sözcüğünde o açık değil, kısa ı-ye yakın durur. Bu kalıplar hem yazıda hem kafedeki sohbette aynıdır.
Örnek
Kalıp doldurma: In my opinion, the plot is exciting because the ending is a surprise. I would recommend this film to my class. (İn may opinın, dı plot iz eksayting bikoz dı ending iz ı sırprayz. Ay vud rekımend dis film tu may klas.) Bence konu heyecanlı çünkü sonu sürpriz. Bu filmi sınıfıma tavsiye ederim.
Okuma: kısa bir film eleştirisini anlamak
Aşağıdaki metin B1 düzeyinde kısa bir eleştiridir. Önce tümünü oku; sonra ana fikri, bir olumlu yan ve tavsiyeyi bul. I saw a new adventure film last weekend. The plot is about two friends who travel by train across the country. The director uses simple but beautiful scenes. The acting is good, especially the young actor. Some parts are a bit slow, but the ending is exciting. In my opinion, it is a good film for a rainy afternoon. I would recommend it to people who like quiet stories, not action all the time. (Ay so ı niu ıdvençır film last vikend. Dı plot iz abaot tu frendz hu trevıl bay treyn ıkras dı kantri. Dı direktır yuzız simpıl bat byutiful sinz. Dı ekting iz gud, ispeşıli dı yang ektır. Sam parts ar ı bit slov, bat dı ending iz eksayting. İn may opinın, it iz ı gud film for ı reyni aftırnun. Ay vud rekımend it tu pipıl hu layk kuyıt storız, nat ekşın ol dı taym.)
Türkçesi şöyledir: Geçen hafta sonu yeni bir macera filmi izledim. Konu, trenle ülkeyi gezen iki arkadaş hakkındadır. Yönetmen basit ama güzel sahneler kullanıyor. Oyunculuk iyi, özellikle genç oyuncu. Bazı bölümler biraz yavaş ama sonu heyecanlı. Bence yağmurlu bir öğleden sonra için iyi bir film. Sürekli aksiyon değil, sakin hikâye sevenlere tavsiye ederim. Yazar hem olumlu hem küçük bir olumsuz nokta söyler; B1’de bu denge doğaldır. Spoiler yoktur: yolculuk olduğu anlaşılır, sonun ayrıntısı verilmez. Ana fikir filmin sakin ve izlemeye değer olduğudur.
Okurken her sözcüğü çevirmeye çalışma. Önce recommend, because, but gibi işaretleri gör. Sonra kime tavsiye edildiğini bul. Bu yöntem gazete köşesi, blog veya sınıf kâğıdında da işe yarar. Anlamadığın bir sıfat varsa cümlenin geri kalanı çoğu zaman yeterlidir.
Örnek
Soru: Yazar filmi kime tavsiye ediyor? Cevap: Sakin hikâye sevenlere. Anahtar cümle: I would recommend it to people who like quiet stories. (Ay vud rekımend it tu pipıl hu layk kuyıt storız.) İkinci soru: Yazar hangi küçük sorunu söylüyor? Cevap: Bazı bölümler biraz yavaş.
Dinleme ve konuşma: kafede film sohbeti
Film hakkında konuşmak dinleme ve konuşmayı birleştirir. Aşağıdaki kısa diyalog bir kafede geçer. A: Did you see the new film at the cinema? (Did yu si dı niu film et dı sinıma?) Yeni filmi sinemada gördün mü? B: Yes, I did. It was exciting but a bit long. (Yes, ay did. İt voz eksayting bat ı bit long.) Evet. Heyecanlıydı ama biraz uzundu. A: What is it about? (Vot iz it abaot?) Neyle ilgili? B: It is about a family who moves to a small town. I liked the music. (İt iz abaot ı femıli hu muvz tu ı smol tavn. Ay laykt dı müzik.) Küçük bir kasabaya taşınan bir aile hakkında. Müziği beğendim. A: Would you recommend it? (Vud yu rekımend it?) Tavsiye eder misin? B: Yes, if you like slow stories. (Yes, if yu layk slov storız.) Evet, yavaş hikâyeleri seviyorsan.
Bu diyalogda geçmiş zaman Did you see, I liked ve tavsiye kalıbı bir aradadır. Dinlerken soru sözcüklerini yakala: what, would you. Cevap verirken önce kısa cevap, sonra bir neden ekle. Türkçede uzun cümle kurma alışkanlığın varsa İngilizcede iki kısa cümle daha net durur. Telaffuz: watched (voçt) sonundaki -ed çoğu zaman t gibi; liked (laykt) da öyle. Sınıfta aynı iskeleti başka bir film adı koyarak tekrarla.
Günlük hayatta bu sohbet sinema çıkışı, servis durağında veya mesajda da olur. B1’de her sahneyi anlatmak zorunda değilsin. Bir sıfat, bir neden ve bir tavsiye yeter. Karşı taraf anlamazsa I mean the story is simple. (Ay min dı stori iz simpıl.) Hikâye basit demek istiyorum. diyerek kendini toparlayabilirsin.
Örnek
Kendi kısa tur: I saw a comedy yesterday. It was funny, so I recommend it. Would you like to watch it with me? (Ay so ı komıdi yestırdey. İt voz fani, sov ay rekımend it. Vud yu layk tu voç it vid mi?) Dün bir komedi izledim. Komikti, bu yüzden tavsiye ederim. Benimle izlemek ister misin?
Etkinlik tanıtımı: film gecesi, afiş ve davet
Etkinlik tanıtımı bir afiş, duyuru veya kısa konuşma olabilir. B1’de şu bilgileri anlaman beklenir: ne, nerede, ne zaman, kimler için, ücret var mı. Örnek duyuru: Film Night at the Community Centre. Friday 7 p.m. We will watch a family film and then talk about it. Free tickets for students. Don’t miss it! Bring a friend. (Film nayt et dı komyuniti sentır. Fraydey sevın pi em. Vi vil voç ı femıli film end den tok abaot it. Fri tikits for stüdınts. Dont mis it! Bring ı frend.) Toplum merkezinde film gecesi. Cuma saat 19.00. Bir aile filmi izleyeceğiz, sonra konuşacağız. Öğrencilere ücretsiz bilet. Kaçırma! Bir arkadaşını getir. Bu metin dünyada okul panosu ve mahalle merkezlerinde benzer biçimde yazılır.
Davet kalıpları günlük ve kısadır. Would you like to come? (Vud yu layk tu kam?) Gelmek ister misin? Let’s meet at the door. (Lets mit et dı dor.) Kapıda buluşalım. It starts at seven. (İt starts et sevın.) Yedide başlıyor. İngilizcede gün ve saat net söylenir; on Friday, at 7 p.m. Kalıp Don’t miss it (dont mis it) sık bir çağrıdır. Amaç süslemek değil, insanı doğru yerde doğru saatte buluşturmaktır. Ücret yoksa free (fri) sözcüğü mutlaka görünür.
Tanıtımı dinlerken sayıları ve yer adını kaçırma. Yazarken üç satır yeter: etkinliğin adı, zaman-yer, kim gelebilir. Okul kulübü veya toplum merkezi gerçek hayatta tam bu dili kullanır. Bir sonraki cümlede kişisel davet eklemek sohbeti doğal kılar.
Örnek
Kısa mesaj: Hi! There is a film night on Friday at 7. It’s free. Would you like to come with me? (Hay! Der iz ı film nayt on fraydey et sevın. İts fri. Vud yu layk tu kam vid mi?) Selam! Cuma 7’de film gecesi var. Ücretsiz. Benimle gelir misin?
Türkçe kaynaklı sık hatalar ve kendi kısa eleştirin
Türkçe düşünerek kurulan cümleler B1’de sık takılır. I am agree yanlıştır; doğrusu I agree (Ay ıgri) veya I agree with you çünkü agree fiildir, sıfat değildir. The film is fun eğlenceli bir deneyim, The film is funny ise komik ve güldürücüdür; ikisi karışır. I recommend you this film yerine I recommend this film veya I recommend this film to you kullanılır. Actually (ekçueli) her aslında yerine durmaz. Sözcük sırasını Türkçe gibi kurmak, örneğin dün ben bir film izledim kalıbını İngilizceye ters çevirmek, anlaşılmayı bozar. Doğrusu Yesterday I watched a film. (Yestırdey ay voçt ı film.) şeklindedir.
Kendi kısa eleştirini yazarken üç adım yeter: ne izledin, ne hissettin, kime tavsiye edersin. İskelet: I watched ... last week. The plot is about ... The acting is ... In my opinion, ... because ... I would / wouldn’t recommend it to ... Evde birlikte film izledikten sonra bu iskeleti doldurmak hem yazma hem konuşma alıştırmasıdır. Çok süslü kelime arama; B1’de net ve doğru cümle, uzun ama hatalı cümleden daha iyidir. Bir olumsuz nokta eklemek metni daha dürüst ve inandırıcı yapar. Sınıfta metni sesli okumak telaffuzu da düzeltir.
Yanlış anlamaların çoğu çeviri alışkanlığından gelir. Eleştiriyi roman gibi baştan sona özetlemek zorunda değilsin. Resmi akademik dil de gerekmez. Amaç, arkadaşının filmi seçmesine yardım etmektir. Bu yüzden ev oturma odasındaki sohbet ile yazılı kısa paragraf aynı kalıpları paylaşır.
Örnek
Doldurulmuş örnek: I watched a family film last week. The plot is about two sisters. The acting is good. In my opinion, it is moving because the ending is strong. I would recommend it to my classmates. (Ay voçt ı femıli film last vik. Dı plot iz abaot tu sistırz. Dı ekting iz gud. İn may opinın, it iz muving bikoz dı ending iz strong. Ay vud rekımend it tu may klasmeyts.) Geçen hafta bir aile filmi izledim. Konu iki kız kardeş hakkında. Oyunculuk iyi. Bence duygulandırıcı çünkü sonu güçlü. Sınıf arkadaşlarıma tavsiye ederim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Film eleştirisi filmin bütün konusunu baştan sona anlatmalıdır. Doğrusu: Spoiler vermeden ana fikri, atmosferi ve kısa bir yorumu vermek yeterlidir; sonun ayrıntısı gerekmez.
- Yanlış: İngilizcede eleştiri yazmak için akademik ve çok resmi dil gerekir. Doğrusu: B1’de I think, because ve günlük sıfatlar yeterlidir; amaç anlaşılır olmaktır.
- Yanlış: I am agree with the review. doğru bir cümledir. Doğrusu: Doğrusu I agree with the review. çünkü agree bir fiildir, önüne am gelmez.
- Yanlış: funny her zaman eğlenceli demektir. Doğrusu: funny komik ve güldürücü, fun ise eğlenceli bir deneyim için kullanılır.
- Yanlış: Etkinlik tanıtımında yalnız tarihi yazmak yeter. Doğrusu: Ne, nerede, ne zaman, kimler için ve ücret veya free bilgisi net olmalıdır.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde daha uzun eleştiriler okursun; yönetmenin seçimleri ve genel hava hakkında konuşursun. Karşıt görüşleri bağlamak için daha sık although ve however kullanırsın. Başkalarının söylediğini dolaylı aktarmayı öğrenirsin. Etkinlik metinlerinde daha ikna edici çağrılar ve kısa bir program yazıp iki etkinliği karşılaştırarak anlatırsın.
Özet
B1’de film eleştirisi ana fikri, kısa bir yorumu ve tavsiyeyi anlamaktır. Etkinlik tanıtımı ise ne, nerede, ne zaman ve kimler için sorularına net cevap verir. Aynı kalıplar sınıf, kafe, ev ve toplum merkezinde işine yarar; doğru ve kısa cümle, süslü ama hatalı cümleden daha güçlüdür.