Kısa ve doğru İngilizce cümlelerle ailemizi tanıtmak, A1 düzeyinde hem okuduğumuzu hem duyduğumuzu anlamanın kapısını açar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Aile tanıtım metni nedir ve neden ilk sıradadır?
Dünyanın hemen her dil kursunda ilk ünitelerden biri ev ve ailedir. Bunun nedeni basittir: her öğrencinin bir ailesi veya yakın çevresi vardır ve konu somuttur. CEFR A1 can-do hedefine göre sen şunları yapabilirsin: kısa bir aile metnini okuyup kimlerin geçtiğini anlayabilirsin; yavaş konuşulan bir tanıtımda mother (madır), father (fadır) ve sister (sistır) gibi sözcükleri yakalayabilirsin. Bir aile tanıtım metni genelde dört ile altı cümledir ve çoğu zaman bir resimle birlikte gelir.
Tarihçe açısından bakıldığında dil kitapları uzun zamandır aileyi yakın çevre ünitesinin kalbi yapmıştır; çünkü bu konu hem kelime hem de This is (dis iz) ve I have (ay hev) kalıplarını doğal yolla taşır. Günlük hayatta aynı metin bir ödev, bir kartpostal alt yazısı veya kısa bir sesli mesaj olabilir. Resimdeki samimi oturma odası anlamı taşır: koltukta kim var, kim gülüyor, kim birlikte oturuyor? Okurken her sözcüğü tek tek çevirmek yerine üç soru sor: Kim var? Kaç kişi var? Adı ne?
Örnek
Mini metin: This is my family. (Dis iz may femıli.) Bu benim ailem. We are at home. (Vi ar et hom.) Evdeyiz. I love my family. (Ay lav may femıli.) Ailemi seviyorum. Bu üç cümle bir fotoğrafın altına yazılacak kadar kısadır ve A1 sınırındadır.
A1 aile sözcükleri, telaffuz ve çeşitlilik
A1 söz varlığı dardır ve bilinçli seçilir. Temel sözcükler şunlardır: family (femıli) aile; mother (madır) anne, günlük dilde mum (mam); father (fadır) baba, günlük dilde dad (ded); sister (sistır) kız kardeş; brother (bradır) erkek kardeş. Büyükanne grandmother (grendmadır) veya kısa grandma (grendma); büyükbaba grandfather (grendfadır) veya grandpa (grendpa) şeklindedir. parents (peırents) anne baba, friend (frend) arkadaş, baby (beybi) bebek demektir.
Kültürel çeşitlilik bu konuda önemlidir. Dünyada bazı aileler büyükanne ve büyükbabayla aynı evde yaşar; bazıları tek ebeveynli olabilir; bazılarının çok kardeşi vardır. Resimde farklı aileleri görmek, tek bir doğru aile resmi olmadığını hatırlatır. Telaffuzda Türkçe konuşanlar th sesini t gibi söyleme eğilimindedir. mother sözcüğünde dil dişlerin arasına hafifçe değerek madır’a yakın bir ses çıkar; brother içinde de aynı ses vardır: bradır. Sözcükleri önce yavaş, sonra cümle içinde tekrarla.
Örnek
Kart gibi oku: my mother (may madır) benim annem; my father (may fadı) benim babam; my sister (may sistır) benim kız kardeşim; my brother (may bradır) benim erkek kardeşim; my friend (may frend) benim arkadaşım; my parents (may peırents) benim annem ve babam.
İşine yarayan üç A1 kalıbı
A1’de üç iskelet kalıp yeter. Birincisi tanıtma kalıbı: This is my mother. (Dis iz may madır.) Bu benim annem. İkincisi sahip olma kalıbı: I have a sister. (Ay hev ı sistır.) Bir kız kardeşim var. Çoğulda s unutulmaz: I have two brothers. (Ay hev tu bradırz.) İki erkek kardeşim var. Üçüncüsü ad ve meslek kalıbı: Her name is Elif. (Hör neym iz Elif.) Onun adı Elif. He is a teacher. (Hi iz ı tiçır.) O bir öğretmendir. Yemek masası resmi bu kalıpları hayata bağlar: kim masada, kimin adı ne, kim ne iş yapar?
Kısa soru-cevap da ezberlenir. Who is this? (Hu iz dis?) Bu kim? Cevap: This is my father. (Dis iz may fadı.) Bu benim babam. Is she your sister? (İz şi yor sistır?) O senin kız kardeşin mi? Yes, she is. (Yes, şi iz.) Evet, o. No, she isn’t. (No, şi izınt.) Hayır, değil. Olumsuzda I don’t have a brother. (Ay dont hev ı bradır.) Erkek kardeşim yok. Sayı için doğal A1 cümlesi şudur: There are four people in my family. (Der ar for pipıl in may femıli.) Ailemde dört kişi var.
Örnek
Masa için örnek zincir: This is my family. (Dis iz may femıli.) Bu benim ailem. We have dinner together. (Vi hev dinır tugedır.) Birlikte akşam yemeği yeriz. My mother is a cook. (May madır iz ı kuk.) Annem aşçıdır. dinner (dinır) akşam yemeği, together (tugedır) birlikte, cook (kuk) aşçı demektir.
Okuma: kısa aile metninden bilgi çıkarmak
Okuma A1’de her sözcüğü bilmek değil, ana bilgiyi çıkarmaktır. Metne bakmadan önce başlığa ve varsa resme bak. Sonra üç soru sor: Metinde kaç kişi var? Adları ne? Basit bir özellik söyleniyor mu? Bilmediğin bir sözcük olsa bile family (femıli), have (hev), name (neym) ve is (iz) sana iskeleti verir. Hızlı bir kez oku, sonra yavaş ve sesli oku.
Sık bir okuma yanılgısı, He is five. (Hi iz fayv.) cümlesini o beştir diye yadırgamaktır; İngilizcede yaş be fiiliyle söylenir. Başka bir yanılgı da little brother (litıl bradır) ifadesini atlamaktır; little (litıl) burada küçük anlamındadır. Metni bitirince üç cümleyle Türkçe özetle: kim konuşuyor, ailesinde kimler var, nerede yaşıyorlar? Özet doğruysa okuma amacına ulaşmışsın demektir.
Örnek
Metin: Hi! My name is Deniz. (Hay! May neym iz Deniz.) Merhaba! Benim adım Deniz. This is my family. (Dis iz may femıli.) Bu benim ailem. I have a mother, a father and a little brother. (Ay hev ı madır, ı fadı end ı litıl bradır.) Bir annem, bir babam ve küçük bir erkek kardeşim var. My mother’s name is Ayşe. She is a teacher. (May madırz neym iz Ayşe. Şi iz ı tiçır.) Annemin adı Ayşe. O bir öğretmen. My father’s name is Mehmet. He is a doctor. (May fadız neym iz Mehmet. Hi iz ı doktır.) Babamın adı Mehmet. O bir doktor. My brother’s name is Efe. He is five. (May bradız neym iz Efe. Hi iz fayv.) Erkek kardeşimin adı Efe. O beş yaşında. We live in Ankara. I love my family. (Vi liv in Ankara. Ay lav may femıli.) Ankara’da yaşarız. Ailemi seviyorum. Soru: Who is Ayşe? (Hu iz Ayşe?) Cevap: She is Deniz’s mother. (Şi iz Deniziz madır.) How old is Efe? (Hav old iz Efe?) He is five. (Hi iz fayv.) Where do they live? (Ver du dey liv?) They live in Ankara. (Dey liv in Ankara.)
Dinleme ve kısa tanışma diyaloğu
Dinleme A1’de yavaş, net ve tekrarlı olmalıdır. Öğretmen önce resmi gösterir, sonra kısa diyaloğu iki kez okur. İlk dinlemede yalnızca isimleri yakala; ikinci dinlemede have (hev) ve this is (dis iz) kalıplarını işaretle. Oyun oynayan bir aile resmi dinlemeyi somutlaştırır: kim küçük kardeş, kim gülüyor, birlikte ne yapıyorlar? Dinlerken her sözcüğü Türkçeye çevirmeye çalışma; bildiğin sözcüklerin etrafındaki boşluğu resimle doldur.
Dinledikten sonra üç kapatma sorusu sor: Fotoğrafta kimler var? Anne ne iş yapar? Kardeşle ne yaparlar? Cevaplar metnin içindedir. Sık bir dinleme yanılgısı, yalnızca mother (madır) bekleyip mum (mam) sözcüğünü tanıyamamaktır; ikisi de A1’dir ve aynı kişiyi gösterir. Diyalogu bir arkadaşınla rol yaparak tekrarla; sen anlatan ol, arkadaşın soru soran olsun. Sesli tekrar, sonraki dinleme metninde kulağını hızlandırır.
Örnek
Elif: Look! This is a photo of my family. (Luk! Dis iz ı foto ov may femıli.) Bak! Bu ailemin bir fotoğrafı. Can: Who is this? (Hu iz dis?) Bu kim? Elif: This is my mum. She is a nurse. (Dis iz may mam. Şi iz ı nörs.) Bu benim annem. O bir hemşire. Can: And this boy? (End dis boy?) Ya bu erkek çocuk? Elif: He is my little brother. We play games together. (Hi iz may litıl bradır. Vi pley geymz tugedır.) O benim küçük erkek kardeşim. Birlikte oyun oynarız. Can: I like your family. (Ay layk yor femıli.) Aileni beğendim. nurse (nörs) hemşire, play games (pley geymz) oyun oynamak, photo (foto) fotoğraf, boy (boy) erkek çocuk demektir.
Türkçeden gelen sık hatalar ve günlük sahne
Türkçeden İngilizceye geçerken sözcük sözcük çeviri en büyük tuzaktır. Türkçe iki kız kardeşim var deriz; öğrenci I have two sister yazar. Doğrusu çoğul ister: I have two sisters. (Ay hev tu sistırz.) Türkçe ailem dört kişi der; öğrenci My family is four der. A1’de doğal olan şudur: There are four people in my family. (Der ar for pipıl in may femıli.) Dışarıda vakit geçiren aile resmi bu cümleyi sahneye bağlar: parkta veya piknikte kimler var, kaç kişidir?
Cinsiyet zamirleri ikinci büyük hatadır. Türkçede o hem erkek hem kadındır; İngilizcede he (hi) erkek, she (şi) kadındır. My sister is a student. She is twelve. (May sistır iz ı student. Şi iz tvelv.) Kız kardeşim öğrenci. O on iki yaşında. Üçüncü hata ad kalıbıdır. My mother name is Ayşe yanlıştır. İki doğru yol vardır: My mother’s name is Ayşe. (May madırz neym iz Ayşe.) veya daha sade A1 yolu: Her name is Ayşe. (Hör neym iz Ayşe.) friend (frend) arkadaş demektir, kardeş demek değildir. Yaş için I am fifteen. (Ay em fiftiın.) denir; I have fifteen years kullanılmaz.
Örnek
Düzelt: Yanlış I have two brother. Doğru I have two brothers. (Ay hev tu bradırz.) Yanlış My father name is Ali. Doğru His name is Ali. (Hiz neym iz Ali.) Yanlış She is my brother. Doğru He is my brother. (Hi iz may bradır.) Yanlış I have fifteen years. Doğru I am fifteen years old. (Ay em fiftiın yirz old.) Her doğruyu sesli oku.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: I have two sister. yazmak Doğrusu: Sayı ikiden fazlaysa çoğul gerekir: I have two sisters. (Ay hev tu sistırz.) Aynı kural brothers (bradırz) ve friends (frendz) için de geçerlidir.
- Yanlış: My family is four. veya My family is four person. demek Doğrusu: A1’de doğal cümle There are four people in my family. (Der ar for pipıl in may femıli.) şeklindedir. İstersen üyeleri tek tek say: I have a mother, a father and a sister.
- Yanlış: Kız kardeş için he, erkek kardeş için she kullanmak Doğrusu: he (hi) erkek, she (şi) kadındır. This is my sister. She is ten. (Dis iz may sistır. Şi iz ten.) Bu benim kız kardeşim. O on yaşında.
- Yanlış: My mother name is Ayşe. yazmak Doğrusu: Ya Her name is Ayşe. (Hör neym iz Ayşe.) de ya da My mother’s name is Ayşe. (May madırz neym iz Ayşe.) de. Ortadaki ’s ait olma bildirir.
- Yanlış: I have fifteen years. veya I am have a brother. demek Doğrusu: Yaş be fiiliyledir: I am fifteen. (Ay em fiftiın.) Sahip olma ayrıdır: I have a brother. (Ay hev ı bradır.) İki fiil yan yana gelmez.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2’de aile metinleri uzar ve yalnızca kim var sorusu yetmez. Kişilik ve görünüş sözcükleri eklenir: kind, funny, tall, short gibi sözcüklerle kardeşini betimlersin. Aile bireylerinin günlük rutini ve geçmiş zamanlı kısa ziyaret cümleleri gelir; örneğin büyükanne ve büyükbabayı ziyaret etme. Yazıda dört beş kopuk cümle yerine kısa bir paragraf bağlarsın. Dinlemede konuşma biraz hızlanır; sen hâlâ A1 kalıplarını iskelet olarak kullanırsın ama etrafına yeni ayrıntı eklersin.
Özet
A1’de aile tanıtımı üç kalıba dayanır: This is my..., I have... ve Her/His name is.... Kısa okuma ve dinleme metinlerinde amaç her sözcüğü çevirmek değil; kim, kaç kişi ve ad bilgisini çıkarmaktır. Türkçeden gelen çoğul, zamir ve yaş hatalarını şimdiden düzeltmek, bir sonraki düzeyde daha uzun aile anlatılarını kolayca taşımanı sağlar.