Tanışma kalıpları, A1 düzeyinde yeni biriyle nazikçe selamlaşıp adını, geldiği yeri ve kısa bir karşılama cümlesini paylaşarak ilk iletişimi başlatmanı sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Tanışmak: İlk kapıyı açmak
Yabancı dil dersinde tanışma, yalnızca isim ezberlemek değildir. CEFR A1 can-do hedefi şunu söyler: Çok basit sözcüklerle kendini tanıtabilir, başkasını selamlayabilir ve kısa kişisel sorulara yanıt verebilirsin. İngilizcede bu ilk adım neredeyse her zaman Hello veya Hi ile başlar. Telaffuz ipucu: Hello yaklaşık olarak he-lou, Hi ise hay diye okunur.
Dünyanın her dilinde bir ilk selam vardır; İngilizce konuşulan günlük hayatta bu selam okul bahçesinde, serviste, kantinde ve kısa bir mesajın açılışında aynı kısa kalıplarla gelir. Ortaöğretim öğrencisi olarak senin işin uzun bir konuşma yazmak değil; karşıdakinin adını alıp kendi adını vermek ve nazik bir kapanış eklemektir. Resimdeki sınıf tam da bu yüzden önemlidir: Tanışma, tahtadaki kural değil, yüz yüze yapılan küçük bir eylemdir.
Sık görülen bir yanılgı, İngilizce tanışmayı yalnızca resmi tören sanmaktır. A1 düzeyinde resmiyet değil, anlaşılırlık öndedir. Hi arkadaşça, Hello her ortamda güvenle kullanılır. Bir sonraki adımda bu selamı How are you? ile uzatacaksın; şimdilik kısa, net ve yavaş söylemek yeter.
Örnek
Somut olay: Yeni sınıfa giren Ece yanındaki öğrenciye döner. Hi! My name is Ece. Türkçesi: Merhaba! Benim adım Ece. Telaffuz: hay, may neym iz e-ce. Beklenen kısa yanıt: Hello. I am Can. Türkçesi: Merhaba. Ben Can.
Selamlaşma kalıpları: Günün dilini seçmek
A1 can-do hedefi: Günün saatine uygun kısa bir selam verebilir ve How are you? sorusuna tek cümleyle yanıt verebilirsin. Sabah için Good morning (gud mo-rning), öğleden sonra Good afternoon (gud af-tır-nun), akşam karşılaşınca Good evening (gud iv-ning) kullanılır. Arkadaş arasında Hi yeter; öğretmenle ilk karşılaşmada Hello veya Good morning daha güvenlidir.
Selamın ikinci halkası hal hatır sormaktır. Kalıp şudur: How are you? Telaffuz: hau ar yu. Kısa ve A1’e uygun yanıt: I am fine, thank you. veya I'm fine, thanks. Türkçesi: İyiyim, teşekkürler. Karşıya topu geri atmak için And you? (end yu) eklenir. Bu üç parça, günlük konuşmanın iskeletidir: selam, hal hatır, kısa yanıt.
Ayrılırken kullanılan sözler selamla karışmamalıdır. Goodbye (gud-bay) ve Bye (bay) vedadır. See you (si yu) arkadaşça hoşçakal demektir. Good night (gud nayt) gece yatmaya giderken söylenir; sınıfa girerken selam değildir. Samimi bir sınıf ortamında bile bu ayrımı korumak, dinleyenin seni A1 düzeyinde net anlamasını sağlar.
Örnek
Kısa diyalog: Good morning! / Good morning. How are you? / I'm fine, thank you. And you? / I'm fine, thanks. Türkçesi: Günaydın! / Günaydın. Nasılsın? / İyiyim, teşekkürler. Sen? / İyiyim, sağ ol.
Kendini tanıtmak: Adın ve geldiğin yer
A1 can-do hedefi: Adını söyleyebilir ve nereden geldiğini tek kalıpla belirtebilirsin. En güvenli cümle My name is ... (may neym iz) kalıbıdır. Eşit sıklıkta I am ... veya kısaltılmış I'm ... (aym) kullanılır. Üçü de doğrudur; karıştırmamak için önce My name is ile başla, sonra I'm ekle. İsim etiketlerini değiş tokuş etmek, bu cümleyi görünür kılar: etiket üzerindeki yazı, ağzından çıkan cümleyle aynı olmalıdır.
Geldigin yeri söylemek A1’de tek bir kalıptır: I am from ... veya I'm from ... (aym from). Örnek kent ve ülke adları yeter: I'm from Ankara. I am from Turkey. Türkçesi: Ankaralıyım. / Türkiye'denim. Bu cümlede fiil atılmaz; Türkçede Ben Ankaralıyım derken fiil gizlenebilir, İngilizcede am durur. Telaffuzu yavaş tut: aym from an-ka-ra.
Kendini tanıtırken tek nefeste üç bilgi yeter: selam, ad, yer. Fazlası A1’i aşar. Hello. My name is Elif. I'm from Bursa. Türkçesi: Merhaba. Benim adım Elif. Bursa’danım. Bu sıra hem sınıfta hem gerçek hayatta işe yarar. İsim etiketini verirken cümleyi yüksek sesle tekrar etmek, kulağın kalıbı yerleştirmesine yardım eder.
Örnek
Somut örnek: Hi. My name is Yusuf. I'm from Van. Türkçesi: Merhaba. Benim adım Yusuf. Van’danım. Telaffuz: hay, may neym iz yu-suf, aym from van. Yanlış olan kısa kesme şudur: I Yusuf, Van. Doğrusu fiili içerir.
Sormak ve başkasını tanıtmak
A1 can-do hedefi: Başkasının adını ve nereden geldiğini sorabilir, bir kişiyi kısa cümleyle başkasına tanıtabilirsin. Ad sormanın kalıbı What's your name? (vats yor neym) veya açık hali What is your name? şeklindedir. Yer sormak için Where are you from? (ver ar yu from) kullanılır. Yanıtlar bir önceki bölümdeki kalıplardır. Öğretmenin neşeli tanıştırması tam bu iki soruyu sınıfa yayar.
Başkasını tanıtmak için A1’de tek çekirdek yeter: This is ... (dis iz). This is Merve. Türkçesi: Bu Merve. İstersen kısa ek gelir: This is Merve. She is a student. veya This is Ali. He is from Adana. She kız, he erkek için; ikisi de A1 sözcüğüdür. Telaffuz: şi iz, hi iz. Öğretmen This is deyince sınıfın görevi selamla karşılık vermektir, uzun konuşma değil.
Soru cümlesinde sözcük sırası Türkçeden farklıdır. Türkçe Adın ne? der; İngilizce yardımcı fiili öne alır: What is your name? Türkçe Nerelisin? der; İngilizce Where are you from? der. Sırayı ezberlemek, her sözcüğü tek tek çevirmekten daha hızlıdır. Neşeli bir sınıfta öğretmenin tanıştırması bu sırayı defalarca duyurur; senin işin aynı sırayı kendi cümlelerinde kopyalamaktır.
Örnek
Öğretmen diyalogu: Good morning, class. This is Eda. She is a new student. / Hi, Eda. What's your name? Hayır, ad zaten söylendi; doğru devam: Hi, Eda. Where are you from? / I'm from Izmir. Nice to meet you. Türkçesi: Günaydın sınıf. Bu Eda. O yeni öğrenci. / Merhaba Eda. Nerelisin? / İzmirliyim. Tanıştığımıza memnun oldum.
Sınıfta kısa diyaloglar
A1 can-do hedefi: İki veya üç konuşmacılı, dört-altı satırlık bir tanışma diyaloğunu anlayabilir ve benzerini söyleyebilirsin. Diyalog iskeleti sabittir: selam, ad, yer, memnuniyet cümlesi, kısa veda. Memnuniyet kalıbı Nice to meet you (nays tu mit yu) şeklindedir. Yanıtı çoğu zaman aynı cümledir; istersen Nice to meet you too (tu = da/de) eklenir. Kültürel bir nesne, bir rozet veya küçük bir hediye A1’de sözcük yükü değil, konuşmayı başlatan bir nesnedir: This is from Turkey. Türkçesi: Bu Türkiye’den.
Diyaloğu ezber listesi gibi değil, sahne gibi çalış. Bir öğrenci kapıdan girer, selam verir, adını söyler; diğeri soru sorar; üçüncü kişi This is ile araya girer. Tempo yavaş olsun, her kalıbın Türkçesi hemen ardından gelsin. A1’de yeni sıfat yığını eklenmez: güzel, harika, çok özel gibi sözler bu düzeyin hedefi değildir. Hedef, karşı tarafın adını doğru almak ve kendi adını doğru vermektir.
Günlük hayatta aynı diyalog okul dışında da durur: servis durağında, kulüp kaydında, misafir öğrencinin ilk gününde. Nesne değiş tokuşu gerçek hayatta bir kalem, bir rozet veya bir kartvizit olabilir; dil yine aynı kalır. Konuşmayı kapatmak için Goodbye veya See you yeter. Böylece tanışma hem açılır hem kapanır; ortada yarım kalmış bir cümle bırakılmaz.
Örnek
Kısa diyalog: Hello! What's your name? / Hi! My name is Deniz. What's your name? / I'm Mert. Where are you from? / I'm from Trabzon. Nice to meet you. / Nice to meet you too. This is from my city. / Thank you. See you! Türkçesi: Merhaba! Adın ne? / Merhaba! Benim adım Deniz. Senin adın ne? / Ben Mert. Nerelisin? / Trabzonluyum. Tanıştığımıza memnun oldum. / Ben de. Bu benim şehrimden. / Teşekkürler. Görüşürüz!
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçe cümleyi sözcük sözcük İngilizceye dökmek, A1 tanışmasında en sık kırılma noktasıdır. Türkçe Ben Ali der; İngilizcede fiil gerekir: I am Ali. veya My name is Ali. Türkçe Ben Ankaralıyım der; İngilizcede I am from Ankara. denir, I from Ankara denmez. Türkçe Adın ne? der; İngilizcede What is your name? sırası korunur, What your name? eksik kalır. Fiili unutmamak, bu düzeyin birinci kuralıdır.
İkinci grup hata, selam ile vedayı karıştırmaktır. Good night gece yatarken vedadır; sabah sınıfa girerken Good morning denir. How are you? hal hatır sorusudur; ad sormaz. Ad sormak için What's your name? gerekir. Türkçe Nasılsın? kalıbını How do you? diye kesmek de yanlıştır. Telaffuzda th sesini zorlamadan, öğretmenin verdiği yaklaşık okunuşla yavaş söylemek yeter: vats yor neym, nays tu mit yu.
Üçüncü grup hata, nazik kapanışı budamaktır. Nice to meet yarım kalır; doğrusu Nice to meet you şeklindedir. Thank you (tenk yu) A1’de durur; teşekkürü atlamak cümleyi soğuk yapar. Hi kaba değildir, arkadaşça bir selamdır; öğretmenle ilk günde istersen Hello seç. Hataları utanç listesi gibi değil, tamir listesi gibi tut: eksik fiili ekle, sözcük sırasını koru, veda ile selamı ayır.
Örnek
Yanlış: I name Ece. I from Izmir. What your name? Nice to meet. Doğrusu: My name is Ece. I am from Izmir. What's your name? Nice to meet you. Türkçesi: Benim adım Ece. İzmirliyim. Adın ne? Tanıştığımıza memnun oldum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Ben Ali cümlesini I Ali diye çevirmek yeter. Doğrusu: İngilizcede kişi zamirinden sonra fiil durur: I am Ali. veya My name is Ali. Fiilsiz cümle A1’de kırık kabul edilir.
- Yanlış: Sınıfa girerken Good night demek de bir selamdır. Doğrusu: Good night gece yatmaya giderken vedadır. Sabah ve ders başında Good morning veya Hello kullanılır.
- Yanlış: Nasılsın? sorusu What's your name? ile aynı işi görür. Doğrusu: How are you? hal hatır sorar; ad sormaz. Ad için kalıp What's your name? şeklindedir.
- Yanlış: I from Turkey ve Nice to meet kısa ve doğru kalıplardır. Doğrusu: Doğrusu I am from Turkey. ve Nice to meet you. şeklindedir. am ve you atılmaz.
- Yanlış: Hi kaba, yalnızca Hello naziktir. Doğrusu: A1’de Hi arkadaşça ve doğrudur; Hello her ortamda güvenlidir. Kabalık, selamın kısa olmasından değil, fiilin ve you sözcüğünün düşmesinden doğar.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2 can-do hedefleri tanışmayı birkaç cümle uzatır: yaş, okul, aileden bir kişi ve sevdiğin basit bir şey. Alfabe ile ad heceleme, How do you spell that? ve daha çok ülke-milliyet çifti gelir. Resmi ve samimi üslup ayrımı netleşir; telefon ve kısa yazışma açılışları eklenir. Şimdilik A1’de üç omurga yeter: selam, ad, yer. Bunlar sağlamsa sonraki sınıfın cümleleri üzerine eklenecek kat olur, sıfırdan başlanmaz.
Özet
A1 tanışması selam, ad, yer ve Nice to meet you üzerine kurulur; CEFR can-do hedefi bu kısa zinciri yüz yüze sürdürebilmektir. Kalıplar Hello, Hi, My name is, What's your name?, I'm from ve This is ile sınırlı ve yeterlidir. Türkçeden bire bir çeviride düşen fiili ve you sözcüğünü yerine koy; selamı vedayla karıştırma.