Yakınındaki tek şeyi this, uzağındaki tek şeyi that, yakındaki birçok şeyi these, uzağındaki birçok şeyi those ile göstererek A1 düzeyinde nesneleri adlandırabilir, sorabilir ve yanıtlayabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Göstermek nedir? Yakın, uzak, tekil, çoğul
Parmağınla bir nesneyi gösterdiğinde İngilizcede dört kapı açılır: yakın tekil this (dis), uzak tekil that (det), yakın çoğul these (diz), uzak çoğul those (douz). CEFR A1 can-do hedefi şudur: Sınıftaki bir kalemi, kitabı veya çantayı yakın-uzak ve tekil-çoğul ayrımıyla adlandırabilirsin. What's this? (vats dis) sorusuna It's a book. (its e buk) diye cevap verebilirsin.
Türkçede bu, şu ve o vardır; çoğul için bunlar, şunlar, onlar eklenir. İngilizce ise uzaklık ile sayıyı tek sözcükte birleştirir. Bu yüzden this yalnızca yakındaki bir şey içindir; yakındaki çok şey için these gerekir. Öğretmenler dünyanın pek çok yerinde gerçek nesneleri masaya koyup parmak ve bedenle öğretir, çünkü göz ve el birlikte öğrenir.
Günlük hayatta market, otobüs durağındaki tabela, aile fotoğrafı ve What's that? diye sorulan her an bu dört sözcüğe yaslanır. Emin olunan olgu şudur: işaret sözcükleri bütün dillerde vardır, çünkü insan önce gösterir sonra adlandırır. Bu ünitede kural nettir: konuşana yakınsa this veya these, konuşana uzaksa that veya those.
Örnek
Masada bir kitap vardır. Öğretmen kitaba dokunur: This is a book. (dis iz e buk) Türkçesi: Bu bir kitap. Tahtadaki haritayı uzaktan gösterir: That is a map. (det iz e mep) Türkçesi: O bir harita. Yakın dokunuş this, uzak işaret that demektir.
Yakın ve tekil: this
Yakınındaki tek nesne için temel kalıp This is a ... veya sesli harfle başlayan sözcükte This is an ... şeklindedir. This is a pen. (dis iz e pen) Türkçesi: Bu bir kalem. This is an apple. (dis iz en epıl) Türkçesi: Bu bir elma. a ve an yalnızca tekil ve belirsiz nesne içindir; çoğulda kullanılmaz.
this zamir gibi tek başına da durabilir: This is my desk. (dis iz may desk) Türkçesi: Bu benim sıram. Soru kalıbı What's this? (vats dis), yanıt It's a chair. (its e çeır) Türkçesi: Bu bir sandalye. What's ifadesi What is kısaltmasıdır; A1 dinlemesinde her ikisini de duyarsın.
Telaffuz ipucu: İngilizcedeki th sesi Türkçede yoktur; A1'de this için dis demen anlaşılır. Parmak nesneye neredeyse dokunuyorsa this seçilir. Masa üstündeki silgi, elindeki telefon, önündeki defter hep this alanıdır. Mesafe değişince sözcük de değişir.
Örnek
Kısa diyalog. Ali: What's this? (vats dis) Ece: It's a bag. (its e beg) Ali: This is a pencil. (dis iz e pensıl) Ece: Yes. This is a pencil. Türkçesi: Ali: Bu nedir? Ece: Bu bir çanta. Ali: Bu bir kalem. Ece: Evet. Bu bir kalem.
Uzak ve tekil: that
that (det) konuşandan uzaktaki tek nesne içindir. Kalıp That is a ... veya That's a ... şeklindedir. That is a door. (det iz e dor) Türkçesi: O bir kapı. That's a window. (dets e vindou) Türkçesi: O bir pencere. Tahta, kapı, pencere ve koridordaki dolap genellikle that mesafesindedir.
Soru What's that? (vats det), yanıt It's a board. (its e bord) Türkçesi: O nedir? O bir tahta. this ile that arasındaki fark nesnenin cinsi değil, mesafedir. Aynı kitap elindeyse this, rafta uzaktaysa that olur. Türkçedeki şu ve o bazen karışır; İngilizce A1'de orta mesafe için ayrı bir sözcük öğretilmez, uzak hep that kalır.
Dünyada öğretmenler sınıfa iki kutu koyar: yakın kutu ve uzak kutu. Öğrenci dokunursa this, parmakla uzaktan gösterirse that der. Bu oyun görsel olduğu için birçok ülkede benzerdir. here (hiır) yakın yer, there (der) uzak yer ile birlikte de duyarsın: This is here. That is there. Türkçesi: Bu burada. O orada.
Örnek
Pano uzaktadır. Öğrenci: What's that? Öğretmen: It's a map. That is a map. (its e mep. det iz e mep) Türkçesi: O nedir? O bir harita. O bir harita. Parmak tahtaya değmiyorsa sözcük that kalır.
Çoğullar: these ve those
Çoğulda fiil değişir: is gider, are (ar) gelir. Yakın çoğul: These are books. (diz ar buks) Türkçesi: Bunlar kitaplardır. Uzak çoğul: Those are bags. (douz ar begz) Türkçesi: Onlar çantalardır. Tekil book (buk), çoğul books (buks); A1'de düzenli çoğul sözcüğün sonuna -s ekler.
a ve an çoğulda yoktur. Doğru kalıp These are pens. (diz ar penz) Türkçesi: Bunlar kalemlerdir. Soru What are these? (vat ar diz), yanıt They're apples. (deyr epılz) Türkçesi: Bunlar nedir? Bunlar elmalar. They're ifadesi They are kısaltmasıdır. Rafta duran birçok nesne uzaktaysa those, elindeki iki kalem these olur.
Sayılarla birleştirebilirsin: These are two pencils. (diz ar tu pensılz) Türkçesi: Bunlar iki kalem. Those are three bags. (douz ar tri begz) Türkçesi: Onlar üç çanta. Sayılar A1 sözcükleridir; işaret zamiri sayıyı değil mesafeyi ve çoğulu taşır. Bir tane ise this veya that, birden fazla ise these veya those seçilir.
Örnek
Raf diyalogu. Can: What are those? (vat ar douz) Eda: Those are books. Can: And what are these? Eda: These are pens. Türkçesi: Can: Onlar nedir? Eda: Onlar kitaplar. Can: Peki bunlar nedir? Eda: Bunlar kalemler.
Sınıfta can-do: sor, göster, yanıtla
Sınıf, işaret zamirlerinin doğal sahnesidir. Öğrenci masadaki gerçek nesneleri, tahtadaki resimleri ve penceredeki ağacı sırayla gösterir. Can-do şudur: Kısa bir diyalogda this, that, these ve those ile en az dört nesneyi sorup yanıtlayabilirsin. Öğretmen modeli söyler, öğrenci tekrar eder, sonra eşli konuşma yapılır.
Örnek olay: Ege elindeki silgiyi gösterir ve This is an eraser. (dis iz en ireyzır) der. Arkadaşının sırasındaki iki defteri uzaktan gösterir: Those are books. (douz ar buks). Kapıdaki nesneyi sorar: What's that? Yanıt: It's a door. Bu dört cümle A1 tavanına yeter; uzun cümle kurmana gerek yoktur.
Kısa sınıf diyalogu ezberlenmez, oynanır. Biri sorar, biri nesneyi tutar veya uzaktan işaret eder. Yanlış mesafe seçersen arkadaşın düzeltir: yakınsa this veya these, uzaksa that veya those. Bu geri bildirim, kitaptaki kural listesinden daha hızlı yerleşir. Her İngilizce cümleyi söyledikten hemen sonra Türkçe karşılığını da söyle.
Örnek
Sınıf diyaloğu. Ege: What's this? Mert: It's a pen. This is a pen. Ege: What's that? Mert: It's a board. Ege: What are these? Mert: They're bags. These are bags. Ege: What are those? Mert: Those are chairs. Türkçesi: Bu nedir? Bu bir kalem. O nedir? O bir tahta. Bunlar nedir? Bunlar çantalar. Onlar nedir? Onlar sandalyeler.
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçe kaynaklı birinci hata, bu sözcüğünü her zaman this sanmaktır. Türkçede bu kitaplar denir; İngilizcede this books olmaz, cümle These are books. olmalıdır. İkinci hata fiili düşürmektir: This a book eksiktir, çünkü A1 İngilizcesi is veya are ister. Üçüncü hata What's these? demektir; çoğul soru What are these? olur.
Dördüncü hata this (dis) ile these (diz) sesini aynı duymaktır. this tekildir, these çoğuldur ve ünlüsü biraz daha uzundur. Beşinci hata yakındaki nesneye that demektir; Türkçe o bazen yakındaki üçüncü kişiyi de gösterdiği için mesafe karışır. Altıncı hata çoğula a eklemektir: these are a books yanlıştır.
Düzeltme yolu ezber listesi değil, parmak kuralıdır: dokunuyorsan this veya these, dokunamıyorsan that veya those; bir tane ise is, birden fazla ise are. Her hedef dil cümlesini yüksek sesle, hemen ardından Türkçe karşılığıyla tekrarla. A1'de amaç kusursuz aksan değil, doğru sözcüğü doğru mesafede ve doğru sayıda seçmektir.
Örnek
Yanlış kalıp: This is books. Doğru: These are books. (diz ar buks) Türkçesi: Bunlar kitaplardır. Yanlış kalıp: What's these? Doğru: What are these? Türkçesi: Bunlar nedir? Yanlış kalıp: This a apple. Doğru: This is an apple. Türkçesi: Bu bir elma.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: this books veya This is books. demek Doğrusu: Yakın çoğulda these ve are gerekir: These are books. Tekil this ile çoğul isim yan yana gelmez.
- Yanlış: Yakındaki nesneye her zaman that demek, çünkü Türkçede o da kullanılabilir Doğrusu: Konuşana yakın tekil nesne this, uzak tekil nesne that alır. Mesafe değişince sözcük değişir.
- Yanlış: What's these? veya What's those? diye sormak Doğrusu: Çoğul soru What are these? ve What are those? olur. What's yalnızca What is kısaltmasıdır, tekile aittir.
- Yanlış: These is a pen. veya Those is bags. demek Doğrusu: Tekilde This is / That is, çoğulda These are / Those are kullanılır. is çoğula, are tekile gitmez.
- Yanlış: Çoğulda a veya an bırakmak: These are a books. Doğrusu: a ve an yalnız tekil belirsiz nesne içindir. Doğrusu These are books. veya tekilde This is a book. şeklindedir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de, nesneyi tekrar etmeden seçmek için this one ve that one gelir. Odada varlık bildirmek için There is ve There are işaret zamirlerinin yanına eklenir. Sıfat katılır: this small bag, those old books. Daha sonra Whose book is this? ile sahiplik sorusu açılır. Şimdilik dört sözcük ile is / are yeter; A1'i doldurmadan A2 kalıplarına atlama.
Özet
A1'de this yakın tekil, that uzak tekil, these yakın çoğul, those uzak çoğuldur. Can-do hedefi, sınıftaki ve gündelik hayattaki nesneleri bu dört sözcükle sorup It's a ... veya They're ... diye yanıtlamaktır. Parmak kuralını unutma: dokunuyorsan yakın sözcükler, dokunamıyorsan uzak sözcükler; bir tane ise is, birden fazla ise are.