Günlük hayatta çok sık kullanılan ekmek, su ve çay sözcüklerini tanıyıp doğru söyleyerek basit Arapça ifadelerle istemek ve göstermek mümkündür.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Üç temel sözcüğü tanıyalım
Arapçada ekmek için خُبْز (khubz), su için مَاء (mâʔ), çay için شَاي (şây) sözcükleri kullanılır. Bu sözcükleri öğrenirken önce resmi incelemek, sonra sözcüğü yavaşça dinlemek ve tekrar etmek yararlıdır.
Ekmek bir yiyecektir; su ve çay ise içecektir. İlk aşamada sözcükleri tek başına söylemek yeterlidir: خُبْز (khubz), مَاء (mâʔ), شَاي (şây). Arapçada خ (kh) sesi Türkçedeki h sesinden farklı, boğazın arka bölümünden çıkarılan bir sestir; sesi sertleştirmeden, hafifçe boğazdan söylemeye çalış.
Örnek
خُبْز (khubz) = ekmek; مَاء (mâʔ) = su; شَاي (şây) = çay.
Sözcükleri doğru telaffuz etme
خُبْز (khubz) sözcüğünde خ (kh) boğazın arka bölümünden gelen bir sestir. ب (b) ve ز (z) sesleri Türkçedeki b ve z seslerine yakındır. Sözcüğü iki bölümde çalışabilirsin: خُبْـ (khub) ve ـز (z).
مَاء (mâʔ) sözcüğünde uzun a sesinin ardından kısa bir gırtlak kesilmesiyle çıkarılan hemze sesi vardır. Bu nedenle “mâ”yı söylerken a sesini uzatmak ve sözcüğün sonundaki sesi atlamamak gerekir. شَاي (şây) sözcüğünün ilk sesi Türkçedeki ş sesine benzer; sondaki uzun a sesini ve y sesini belirgin söylemek sözcüğün anlaşılmasını kolaylaştırır.
Örnek
Öğrenci sözcükleri sırayla okur: خُبْز (khubz), مَاء (mâʔ), شَاي (şây). Türkçesi: ekmek, su, çay.
Bir nesneyi gösterme ve adlandırma
Bir nesneyi gösterirken Arapçada “Bu nedir?” anlamında مَا هَذَا؟ (mâ hâdhâ?) denebilir. Eril tekil bir kişi veya eril tekil bir nesne için “Bu...” anlamında هَذَا (hâdhâ) kullanılır. Bu düzeyde öğrencinin amacı, gördüğü nesneyi kısa bir kalıpla tanıtmaktır.
Sorunun cevabında هَذَا (hâdhâ) sözcüğünden sonra yiyecek veya içecek adı gelir. Örneğin bir ekmeği gösterirken هَذَا خُبْزٌ. (hâdhâ khubzun.) denir. Türkçesi “Bu ekmektir.” anlamındadır.
Örnek
مَا هَذَا؟ (mâ hâdhâ?) — Bu nedir?<br>هَذَا خُبْزٌ. (hâdhâ khubzun.) — Bu ekmektir.
Su ve çayı tanıtma
Su ve çayı tanıtırken de aynı temel kalıp kullanılır. Su bardağını göstererek هَذَا مَاءٌ. (hâdhâ mâʔun.), çay bardağını göstererek هَذَا شَايٌ. (hâdhâ şâyun.) denebilir. Bu cümleler sırasıyla “Bu sudur.” ve “Bu çaydır.” anlamına gelir.
Yazıda sözcüklerin sonunda görülen kısa ekler, Arapçada cümlenin yapısına göre değişebilir. A1 düzeyinde bu ekleri hemen ezberlemek yerine cümleyi bir bütün olarak söylemek daha uygundur. Öğrenci önce anlamı, sonra doğru ritmi ve telaffuzu güvenle kullanmalıdır.
Örnek
مَا هَذَا؟ (mâ hâdhâ?) — Bu nedir?<br>هَذَا مَاءٌ. (hâdhâ mâʔun.) — Bu sudur.<br>هَذَا شَايٌ. (hâdhâ şâyun.) — Bu çaydır.
Kısa diyalogla isteme
Günlük hayatta bir yiyecek veya içecek istemek için أُرِيدُ (urîdu) sözcüğü kullanılabilir. Bu sözcük “istiyorum” anlamındadır. أُرِيدُ مَاءً. (urîdu mâʔan.) cümlesi “Su istiyorum.”, أُرِيدُ شَايًا. (urîdu şâyan.) cümlesi ise “Çay istiyorum.” demektir.
Kibar bir istek için cümlenin sonuna مِنْ فَضْلِكَ. (min faḍlika.) denebilir. Bu ifade erkek bir kişiye söylenirken “Lütfen.” anlamındadır. Basit bir konuşmada önce selamlaşabilir, sonra ne istediğimizi söyleyebilir ve teşekkür edebiliriz.
Örnek
مَرْحَبًا. (marhaban.) — Merhaba.<br>أُرِيدُ مَاءً، مِنْ فَضْلِكَ. (urîdu mâʔan, min faḍlika.) — Su istiyorum, lütfen.<br>شُكْرًا. (şukran.) — Teşekkürler.
Dinleme, eşleştirme ve tekrar
Öğrenmeyi güçlendirmek için öğretmen bir sözcüğü söyler, öğrenci doğru resmi veya nesneyi gösterir. Daha sonra öğretmen nesneyi gösterir, öğrenci sözcüğü söyler. Bu iki yönlü çalışma, yalnızca ezber yapmayı değil, sözcüğü anlamıyla birlikte tanımayı sağlar.
Bir tekrar etkinliğinde üç kart kullanılabilir: ekmek, su ve çay. Öğrenci her kart için önce tek sözcüğü, sonra kısa cümleyi söyler: خُبْز (khubz) ve هَذَا خُبْزٌ. (hâdhâ khubzun.). Çalışma sırasında sözcükleri Türkçe seslerle değil, mümkün olduğunca Arapçanın boğaz ve uzun ses özelliklerine dikkat ederek söylemek gerekir.
Örnek
Öğretmen شَاي (şây) der. Öğrenci çay görselini seçer ve هَذَا شَايٌ. (hâdhâ şâyun.) der. Türkçesi: “Bu çaydır.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Öğrenci خُبْز (khubz) sözcüğündeki خ (kh) sesini Türkçedeki k sesi gibi söyler. Doğrusu: خ (kh) boğazın arka bölümünden çıkarılan bir sestir; k değildir. Türkçedeki h sesine tam olarak eşit değildir ve daha boğazdan söylenir.
- Yanlış: Öğrenci مَاء (mâʔ) sözcüğünü kısa “ma” diye okur. Doğrusu: Bu sözcükte uzun a sesinden sonra hemze sesi vardır. “Mâʔ” derken a sesini uzatmak ve sondaki kısa gırtlak kesilmesini belirtmek gerekir.
- Yanlış: Öğrenci شَاي (şây) sözcüğünü “çay” diye okur. Doğrusu: Arapçada başlangıç sesi ş sesidir. Bu nedenle doğru okunuş شَاي (şây) biçimindedir; Türkçedeki ç sesi kullanılmaz.
- Yanlış: Öğrenci her “bu” ifadesi için yalnızca Türkçedeki düşünceyle hareket eder ve Arapça kalıbı kullanmaz. Doğrusu: Eril tekil bir nesneyi basitçe tanıtırken هَذَا (hâdhâ) kullanılır. Örneğin هَذَا مَاءٌ. (hâdhâ mâʔun.) “Bu sudur.” demektir.
Bir adım ileri
Bir üst aşamada bu sözcüklerle miktar sorma ve isteme çalışmaları yapılır. Öğrenci “Ne istiyorsun?” anlamındaki مَاذَا تُرِيدُ؟ (mâdhâ turîdu?) sorusunu ve buna verilen kısa cevapları öğrenebilir. Daha sonra “bir bardak su” veya “bir fincan çay” gibi miktar bildiren kalıplara geçilir. Yiyecek ve içecek konusu, sevdiğini veya sevmediğini söyleme çalışmalarına da bağlanır.
Özet
Ekmek خُبْز (khubz), su مَاء (mâʔ), çay ise شَاي (şây) demektir. هَذَا (hâdhâ) kalıbıyla eril tekil bir nesne tanıtılabilir ve أُرِيدُ (urîdu) ile basit bir istek söylenebilir. Doğru telaffuz için özellikle boğazdan gelen خ (kh) sesine, uzun a sesine ve مَاء sözcüğünün sonundaki hemze sesine dikkat edilmelidir.