Arapçada yemek ve içecek isterken أُرِيدُ (ürîdü), bir yiyecek veya içeceği sevdiğimizi söylerken أُحِبُّ (ühibbü) kalıbını kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. İstemek: أُرِيدُ (ürîdü)
Arapçada bir şeyi istediğimizi söylemek için أُرِيدُ (ürîdü) deriz. Bu kelime “istiyorum” anlamına gelir. Ardından istediğimiz yiyecek veya içeceği söyleriz: أُرِيدُ تُفَّاحًا (ürîdü tüffâhan) “Elma istiyorum.”
Bu kalıp, konuşanın kendisi için kullanılır. Cümlenin başında genellikle أُرِيدُ (ürîdü) bulunur ve istenen şey hemen sonra gelir. İlk aşamada uzun cümle kurmak yerine bu iki parçayı doğru sırayla söylemek yeterlidir.
Örnek
Resimdeki öğrenci meyve tabağını göstererek şöyle der: أُرِيدُ مَوْزًا (ürîdü mavzan). Anlamı: “Muz istiyorum.” Burada أُرِيدُ (ürîdü) istemeyi, مَوْزًا (mavzan) ise istenen yiyeceği bildirir.
2. İstenen yiyecek ve içecekleri söylemek
İstediğimiz nesnenin adını أُرِيدُ (ürîdü) kelimesinden sonra söyleriz. A1 düzeyinde مَاءً (mâen) “su”, عَصِيرًا (asîran) “meyve suyu”, خُبْزًا (hubzan) “ekmek” ve حَلْوًى (halvan) “tatlı” gibi kelimeler kullanılabilir.
Arapçada bazı belirsiz nesneler cümlede özel bir ses alabilir. Bu derste bu ayrıntıyı ezberlemekten önce kalıbın anlamına ve telaffuzuna odaklanmak uygundur. أُرِيدُ مَاءً (ürîdü mâen) derken iki kelimeyi birbirinden ayırmadan, ancak açık ve yavaş söylemek gerekir.
Örnek
Öğrenci tatlı tabağını gösterir ve şöyle söyler: أُرِيدُ حَلْوًى (ürîdü halvan). Türkçesi “Tatlı istiyorum.” Bir içecek için de أُرِيدُ عَصِيرًا (ürîdü asîran) denebilir: “Meyve suyu istiyorum.”
3. Beğenmek: أُحِبُّ (ühibbü)
Bir yiyeceği veya içeceği sevdiğimizi, beğendiğimizi söylemek için أُحِبُّ (ühibbü) kullanırız. Bu kelime “seviyorum” ya da bağlama göre “beğeniyorum” anlamına gelir. Örneğin أُحِبُّ التَّمْرَ (ühibbüt-temra) “Hurma seviyorum.” demektir.
İstek bildiren أُرِيدُ (ürîdü) ile beğeni bildiren أُحِبُّ (ühibbü) aynı değildir. Bir yiyeceği sevdiğimiz hâlde o anda istemeyebiliriz. Örneğin أُحِبُّ الشُّورْبَةَ (ühibbüş-şûrbe) “Çorbayı seviyorum”, أُرِيدُ مَاءً (ürîdü mâen) ise “Su istiyorum” anlamındadır.
Örnek
Öğrenciler hurma ve içecekleri beğendiklerini söyler: أُحِبُّ التَّمْرَ وَالْعَصِيرَ (ühibbüt-temra vel-asîra). Türkçesi “Hurma ve meyve suyunu seviyorum.” Buradaki وَ (ve) bağlacı iki adı birleştirir.
4. İstemek ile beğenmeyi ayırmak
Menüye bakarken önce beğendiğimiz yiyecekleri söyleyebilir, sonra ne istediğimizi belirtebiliriz. Beğeni için أُحِبُّ (ühibbü), anlık istek için أُرِيدُ (ürîdü) kullanılır. Bu iki kelimenin başındaki أُ (ü) sesi benzerdir; fakat ikinci bölümdeki sesler farklıdır.
Olumsuz bir cevap vermek için bu ünitede لا (lâ) kelimesini kullanabiliriz. لا أُرِيدُ (lâ ürîdü) “İstemiyorum”, لا أُحِبُّ (lâ ühibbü) ise “Sevmiyorum” anlamına gelir. Kibar konuşmada sesimizi yumuşatmak ve karşıdaki kişinin sözünü kesmemek önemlidir.
Örnek
Öğretmen sorar: هَلْ تُرِيدُ شُورْبَةً؟ (hel türîdü şûrbeten?) “Çorba istiyor musun?” Öğrenci cevap verir: نَعَمْ، أُرِيدُ شُورْبَةً (neam, ürîdü şûrbeten) “Evet, çorba istiyorum.” İstemiyorsa لا، شُكْرًا (lâ, şükran) “Hayır, teşekkürler.” diyebilir.
5. Menüde ve lokantada kısa diyalog
Lokantada bir yemeği istemek için kısa ve doğrudan bir cümle yeterlidir. Mercimek çorbası için شُورْبَةُ عَدَسٍ (şûrbatü adesin) ifadesi kullanılır. Öğrenci kitabındaki resme işaret ederek أُرِيدُ شُورْبَةَ عَدَسٍ (ürîdü şûrbat adesin) diyebilir.
Sipariş verirken yiyecek ve içecekleri art arda da söyleyebiliriz. Örneğin أُرِيدُ شُورْبَةً وَمَاءً (ürîdü şûrbeten ve mâen) “Çorba ve su istiyorum” demektir. وَ (ve) bağlacı, iki isteği tek cümlede birleştirir.
Örnek
Kısa diyalog: Garson: مَاذَا تُرِيدُ؟ (mâzâ türîdü?) “Ne istiyorsun?” Öğrenci: أُرِيدُ شُورْبَةَ عَدَسٍ وَمَاءً (ürîdü şûrbat adesin ve mâen) “Mercimek çorbası ve su istiyorum.” Garson: حَسَنًا (hasenen) “Peki.”
6. Telaffuz ve konuşma alıştırması
أُرِيدُ (ürîdü) kelimesinde “rî” bölümündeki uzun “î” sesini biraz uzatırız. أُحِبُّ (ühibbü) kelimesinde “h” sesi Türkçedeki “h”ye yakın, sonundaki çift “b” ise belirgin ve biraz uzun söylenir. Şedde işareti, ilgili sesin çift söylenmesine yardım eder.
Çalışırken önce kalıbı tek başına, sonra yiyecek adıyla birlikte söyleyin. Resme bakın, istediğiniz şeyi seçin ve أُرِيدُ (ürîdü) ile cümle kurun; sevdiğiniz bir şeyi anlatırken أُحِبُّ (ühibbü) kullanın. Son adımda bir arkadaşınız soru sorsun: مَاذَا تُرِيدُ؟ (mâzâ türîdü?)
Örnek
Üç adımlı örnek: 1) İçeceği seç: su. 2) İstek cümlesi kur: أُرِيدُ مَاءً (ürîdü mâen). 3) Beğeni cümlesi kur: أُحِبُّ الْمَاءَ (ühibbül-mâe). İlk cümle o anda ne istediğini, ikinci cümle ise suyu sevdiğini anlatır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “İstiyorum” ve “seviyorum” için aynı Arapça kelime kullanılır. Doğrusu: Doğrusu, istemek için أُرِيدُ (ürîdü), sevmek veya beğenmek için أُحِبُّ (ühibbü) kullanılır. Anlamları yakın görünse de iletişimde farklı görevleri vardır.
- Yanlış: أُرِيدُ (ürîdü) kelimesi “istiyorsun” anlamına gelir. Doğrusu: أُرِيدُ (ürîdü) “istiyorum” demektir ve konuşan kişiyi gösterir. “İstiyor musun?” sorusu için هَلْ تُرِيدُ؟ (hel türîdü?) denir.
- Yanlış: أُحِبُّ (ühibbü) kelimesinin sonundaki şedde okunmaz. Doğrusu: Şedde, “b” sesinin belirgin ve çift söylenmesini sağlar. Bu nedenle kelime yaklaşık olarak أُحِبُّ (ühibbü) şeklinde okunur; “ühibü” demek doğru telaffuzu zayıflatır.
- Yanlış: Türkçedeki kelime sırası Arapçada da her zaman aynıdır. Doğrusu: Bu derste temel sıra kalıp + yiyecek veya içecek şeklindedir: أُرِيدُ تُفَّاحًا (ürîdü tüffâhan). Önce “istiyorum”, sonra “elma” söylenir.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde bu kalıplar farklı kişi zamirleriyle genişletilir; örneğin “sen istiyorsun” ve “o istiyor” biçimleri öğrenilir. Öğrenciler menüde fiyat sormayı, miktar belirtmeyi ve daha kibar sipariş cümleleri kurmayı çalışır. Ayrıca yiyeceklerin eril ve dişil oluşu ile cümledeki kelime sonlarının değişmesi daha ayrıntılı ele alınır. Daha uzun restoran diyaloglarında tercih, rica ve teşekkür ifadeleri birlikte kullanılır.
Özet
Bir şeyi istediğimizi söylemek için أُرِيدُ (ürîdü), sevdiğimizi veya beğendiğimizi söylemek için أُحِبُّ (ühibbü) kullanırız. Bu kelimelerden sonra yiyecek ya da içecek adını getirerek kısa cümleler kurabiliriz. لا (lâ) ile olumsuz cevap verebilir, menü ve lokanta konuşmalarında bu kalıpları kullanabiliriz.