Almanca A1'de ad, yaş, memleket ve telefon gibi kişisel bilgileri sorup vermek ve isimleri harf harf hecelemek, tanışmanın temel can-do becerisidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Ad sormak: Wie heißt du?
CEFR A1 can-do hedefine göre öğrenci kendini tanıtabilir, adını sorabilir ve söyleyebilir. Almancanın en sık tanışma sorusu Wie heißt du? kalıbıdır; telaffuzu Türkçe harflerle yaklaşık vi haysst du şeklindedir. heißt içindeki ei sesi ay gibi okunur, ß ise keskin s verir. Cevap kalıbı Ich heiße ... yani ih haysse ile başlar. Resmi veya yaşça büyük birine Wie heißen Sie? denir; telaffuzu vi haysseN zii yaklaşıktır.
Bu kalıp dünyada neredeyse tüm A1 kitaplarında ilk ünitelerde yer alır; Goethe-Institut, telc ve okul programları tanışmayı isim sorusuyla açar. Modern dil öğretimi ezber listesinden can-do görevine yönelmiştir: öğrenci gerçek bir isim kartı ile rol yapar. Günlük hayatta uçak bileti, otel kaydı, okul yoklaması ve yeni arkadaşlık hep bu soruyla başlar. Türkçe kaynaklı sık bir eğilim cümleyi adın ne diye kelime kelime çevirmektir; oysa Almanca nasıl adlandırılıyorsun mantığını taşır.
Sınıfta öğretmen tahtaya soruyu yazar, öğrenci ad kartını gösterir. Böylece okuma ve konuşma aynı anda çalışır. Üçüncü kişi için Wie heißt er? veya Wie heißt sie? kullanılır. Kısa ek bilgi: Mein Name ist ... kalıbı da A1'de geçerlidir ve biraz daha resmi durur. Telaffuz ipucu: Name naame, ist ist.
Örnek
Örnek diyalog: Öğretmen: Wie heißt du? (Adın ne?) Öğrenci: Ich heiße Elif Yılmaz. (Benim adım Elif Yılmaz.) Öğretmen: Und wie heißt dein Freund? (Peki arkadaşının adı ne?) Öğrenci: Er heißt Can. (Onun adı Can.) İpucu: Freund yaklaşık froynt; und unt.
Yaş sormak ve sayılarla cevap vermek
A1 öğrencisi yaşı sorabilir ve basit sayılarla cevap verebilir. Soru kalıbı Wie alt bist du? telaffuzu vi alt bist du şeklindedir. Cevap Ich bin vierzehn Jahre alt. gibi kurulur; on dört-yirmi arası sayılar bu diyalogda yeterlidir. Jahre alt ifadesini atlamak A1'de sık hatadır; tam kalıp yaş artı Jahre alt ister. Resmi soru Wie alt sind Sie? olur. Telaffuz: Jahre yaare, alt alt.
Sayılar ve Türkçe harflerle okunuş: eins ayns, zwei tsvay, drei dray, vier fiir, fünf fünf, sechs zeks, sieben ziiben, acht aht, neun noyn, zehn tseen, elf elf, zwölf tsvolf, dreizehn draytseen, vierzehn fiirtseen, fünfzehn fünftseen, sechzehn zehtseen, siebzehn ziibtseen, achtzehn ahttseen, neunzehn noyntseen, zwanzig tsvantsih. sechs ve sechzehn içindeki ch, k'ya yakın sert bir sestir.
Dünyada yaş sormak bazı kültürlerde erken tanışmada kaba sayılabilir; Alman A1 sınıfında ise alıştırmadır. Günlük hayatta bilet, havuz veya genç tarife için yaş sorulur. Türkçe kaç yaşındasın yapısını Wie viel Jahre hast du? diye kurmak yanlıştır; Almanca olmak fiili sein kullanır: Ich bin ... Jahre alt. Dönüş sorusu kısadır: Und du?
Örnek
Somut diyalog: Wie alt bist du? (Kaç yaşındasın?) Ich bin fünfzehn Jahre alt. Und du? (Ben on beş yaşındayım. Ya sen?) Ich bin sechzehn Jahre alt. (Ben on altı yaşındayım.) İpucu: Und du? unt du; sayıyı İngilizce fifteen diye okumayın.
İsimleri harf harf hecelemek
CEFR A1 can-do: adımı ve basit sözcükleri harf harf heceleyebilirim. Almanca fiil buchstabieren buhştabiiren hecelemek demektir. Soru kalıpları: Kannst du das buchstabieren? veya Wie schreibt man das? Cevapta her harf Alman alfabesindeki adıyla söylenir. Harf adları İngilizceden farklıdır; bu yüzden Türk öğrencilerin en çok karıştırdığı yer burasıdır. Telaffuz: schreibt şraybt, man man.
Alfabe adları: A a, B be, C tse, D de, E e, F ef, G ge, H ha, I i, J yot, K ka, L el, M em, N en, O o, P pe, Q ku, R er, S es, T te, U u, V fau, W ve, X iks, Y üpsilon, Z tset. Umlautlar: Ä a-umlaut veya e, Ö ö, Ü ü. ß es-tset diye okunur. J yot, V fau, W ve ve Y üpsilon özellikle İngilizce alışkanlığıyla karışır.
Günlük hayatta telefonla otel rezervasyonu, kargo adresi veya kayıt sırasında görevli Bitte buchstabieren Sie Ihren Namen. der. Türk adlarındaki ş, ğ, ı, ç Alman alfabesinde yoktur; pratikte ş için S-C-H veya S, ğ çoğu kez düşer, ı için I kullanılır. Kartvizit ile çiftler halinde çalışmak dünyada yaygın A1 tekniğidir: biri söyler, diğeri yazar, sonra kart açılır.
Örnek
Diyalog: Wie heißt du? (Adın ne?) Ich heiße Gökşen Yılmaz. (Adım Gökşen Yılmaz.) Kannst du das buchstabieren? (Bunu heceleyebilir misin?) Ja. G-Ö-K-S-C-H-E-N, Y-I-L-M-A-Z. (Evet. ge-ö-ka-es-tse-ha-e-en, üpsilon-i-el-em-a-tset.) Öğrenci ş harfini S-C-H ile yaklaştırır çünkü Alman alfabesinde ş yoktur.
Memleket ve oturulan yer
A1 can-do: nereden geldiğimi ve nerede oturduğumu söyleyebilirim. Köken sorusu Woher kommst du? telaffuzu voher komst du şeklindedir; woher nereden demektir. Cevap Ich komme aus ... ih komme aus ile kurulur. Şehir için genelde artikelsiz: Ich komme aus Ankara. Ülke adlarında A1 ezber kalıpları vardır: Ich komme aus der Türkei. Ich komme aus Deutschland. Telaffuz: komme komme, aus aus.
Wo wohnst du? vo vonst du nerede oturuyorsun demektir ve Ich wohne in ... ile cevaplanır: Ich wohne in Istanbul. kommen aus köken, wohnen in şu anki evdir; ikisini karıştırmamak gerekir. Resmi biçim: Woher kommen Sie? ve Wo wohnen Sie? wohnen vonen, in in.
Dünyada bu diyalog bilgi boşluğu etkinliğiyle öğretilir: her öğrencinin kartında farklı bir şehir yazar, eşler sorup not alır. Günlük hayatta yeni komşu, kurs kaydı ve tanışma bu iki soruyu peş peşe getirir. Türkçe kaynaklı hata Wo kommst du? demektir; wo nerede, woher nereden ayrımını unutmamak gerekir. Başka bir hata Ich komme aus Türkei deyip der artikeli atlamaktır.
Örnek
Diyalog: Woher kommst du? (Nereden geliyorsun?) Ich komme aus der Türkei. Und du? (Türkiye'den geliyorum. Ya sen?) Ich komme aus Deutschland. Wo wohnst du? (Almanya'dan geliyorum. Sen nerede oturuyorsun?) Ich wohne in Izmir. (İzmir'de oturuyorum.)
Telefon numarası sormak ve rakamları tek tek söylemek
A1 can-do: telefon numaramı sorabilir ve rakam rakam söyleyebilirim. Soru: Wie ist deine Telefonnummer? vi ist dayne telefonnummeR. Cevap: Meine Telefonnummer ist ... Sıfır Almancada null nul denir; İngilizce oh veya Türkçe sıfır kullanılmaz. Rakamlar yavaş ve net okunur; sıkça ikişer grup yapılır: null eins sieben sechs, zwei drei, vier fünf sechs sieben. Telaffuz: deine dayne, meine mayne.
Numarayı yanlış anlamamak için karşı taraf Kannst du das bitte wiederholen? veya Langsamer bitte. diyebilir. Burada heceleme harf değil rakam hecelemesidir: her basamak ayrı söylenir. zwei ile drei telefonda karışmasın diye bazı konuşmacılar zwo tsvo der; A1'de bilmek yeter, kullanmak zorunlu değildir. wiederholen viiderholen, bitte bitte.
Günlük hayatta kargo, kurs kaydı ve kayıp ilanı hep numara alışverişidir. Dünyada A1 derslerinde öğrenciler karta numara yazar, dikte eder, diğeri yazar, sonra karşılaştırır. Türkçe kaynaklı hata sıfıra zero veya oh demek ve sayıları İngilizce okumaktır. Başka hata: Mein Nummer ist demek; doğru meine Telefonnummer çünkü Nummer dişil kalır.
Örnek
Diyalog: Wie ist deine Telefonnummer? (Telefon numaran nedir?) Meine Telefonnummer ist null fünf drei eins, zwei zwei, sieben acht neun null. (Numaram 0531 22 7890.) Langsamer bitte. (Daha yavaş lütfen.) Null, fünf, drei, eins, zwei, zwei, sieben, acht, neun, null. (Tek tek tekrar.)
Tüm bilgileri tek kısa diyalogda birleştirmek
Gerçek hayatta bu sorular tek tek değil peş peşe gelir. A1 öğrencisi kısa bir tanışmada ad, heceleme, yaş, memleket ve telefonu bir araya getirebilir. Bu, CEFR'in çok kısa ve basit bir sohbeti sürdürebilirim can-do'suna gider. İletişimsel yaklaşım ezber liste yerine görev verir: kartını ver, bilgileri doldur, yanlış harfi düzelt. Sıra genellikle merhaba, ad, heceleme, yaş, woher, wohnen, numara şeklindedir.
Sınıfta bilgi boşluğu şöyle işler: herkesin kartında ad, yaş, şehir ve numara vardır; partner duyduğu her harfi ve rakamı yazar. Sonra kartlar açılır, hata sayılır. Bu teknik Avrupa dil sınıflarında uzun süredir kullanılır çünkü dinleme, konuşma ve yazmayı aynı anda dener. Günlük hayatta aynı sıra otel resepsiyonu, doktor kaydı ve okul kaydında görülür. Hata olursa Noch einmal bitte. noh aynmal bitte denir.
Bir sonraki adım aynı konuda A2'ye hazırlıktır: e-posta hecelemek, sokak adı, postakodu ve Sie ile daha uzun resmi diyalog. Şimdilik A1 kuralı nettir: kısa cümle, doğru harf adı, Jahre alt ve null. İngilizce harf adı ve İngilizce sayı A1 diyaloğunu bozar; her Alman sözcüğü Alman sesiyle söylenir.
Örnek
Birleşik diyalog: Hallo! Wie heißt du? (Merhaba! Adın ne?) Ich heiße Deniz Kaya. D-E-N-I-Z, K-A-Y-A. (Adım Deniz Kaya.) Wie alt bist du? (Kaç yaşındasın?) Ich bin vierzehn Jahre alt. (On dört yaşındayım.) Woher kommst du? (Nereden geliyorsun?) Ich komme aus der Türkei. Ich wohne in Bursa. (Türkiye'denim, Bursa'da oturuyorum.) Wie ist deine Telefonnummer? (Numaran nedir?) Null fünf drei zwei, eins eins, vier fünf sechs sieben. (0532 11 4567.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Almanca harfleri İngilizce gibi okumak (A ey, B bi, C si, J cey). Doğrusu: Hecelemede Alman adları kullanılır: A a, B be, C tse, J yot, V fau, W ve, Y üpsilon, Z tset.
- Yanlış: Ich bin 15 demek yeter, sayı da İngilizce okunabilir. Doğrusu: Tam kalıp Ich bin fünfzehn Jahre alt. şeklindedir. Jahre alt düşmez; sayı Almanca söylenir.
- Yanlış: Kökeni Wo kommst du? diye sormak ve Ich komme aus Türkei demek. Doğrusu: Köken için Woher kommst du? ve Ich komme aus der Türkei. kullanılır. Wo wohnst du? şu anki ev içindir.
- Yanlış: Telefon sıfırına sıfır, zero veya oh demek; Mein Nummer demek. Doğrusu: Sıfır null denir. Doğru kalıp Meine Telefonnummer ist ... çünkü Nummer dişil olduğu için meine gelir.
- Yanlış: Türkçe ş, ğ, ı, ç harflerini Alman alfabesinde varmış gibi okumak. Doğrusu: Bu harfler Alman alfabesinde yoktur. Hecelemede ş için sıkça S-C-H veya S, ı için I kullanılır; ğ çoğu kez söylenmez.
Bir adım ileri
Bir üst basamak A2'de kişisel bilgiler genişler: meslek, aile, e-posta ve açık adres heceleme, postakodu ve Wie schreibt man das genau? ile netleştirme gelir. Sie biçimi resmi diyaloglarda asıl biçim olur. Öğrenci kısa bir form metnini dinleyip doldurabilir. Köken cümlelerine Ich bin in Ankara geboren. gibi A2 yapıları eklenir.
Özet
Almanca A1'de tanışma; ad sormak, hecelemek, yaş, memleket ve telefon vermekle somutlaşır. Her Alman sözcük ve cümle doğru harf adları, Jahre alt ve null gibi A1 kalıplarına bağlıdır. Bu kısa diyaloglar otel, okul ve telefon gibi gerçek işlerde hemen işe yarar.