Hobiler hakkında kısa bir Rusça metni okuyup dinlerken ana fikri, önemli ayrıntıları ve kişisel tercihleri anlayabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Hobi kelimesi ve konuya giriş
Rusçada hobi kelimesi Хобби (hobbi) şeklinde yazılır. Bu kelime Rusçada da yabancı kökenli bir sözcük olarak kullanılır ve sonundaki iki б (b) harfi belirgin biçimde yazılır. Hobi hakkında konuşurken çoğu zaman boş zamanda yapılan etkinliklerden söz ederiz.
Birinin hobisini sormak için Какое у тебя хобби? (kakoye u tebya hobbi?) veya daha doğal olarak Чем ты увлекаешься? (çem tı uvekayeşsya?) denebilir. Cevap verirken Я люблю читать. (ya lyublyu çitat.) ya da Мне нравится музыка. (mne nravitsya muzıka.) gibi kalıplar kullanılır. İlk cümle “Okumayı seviyorum”, ikinci cümle ise “Müzikten hoşlanıyorum” anlamına gelir.
Örnek
Kısa diyalog: — Какое у тебя хобби? (kakoye u tebya hobbi?) — У меня хобби — рисование. (u menya hobbi — risovaniye.) Türkçesi: “— Hobin nedir? — Benim hobim resim yapmaktır.”
2. Hobi metninde ana fikri bulma
Bir hobi yazısını okurken önce metnin genel olarak kim hakkında olduğunu ve kişinin ne yaptığını anlamaya çalışırız. Her kelimeyi sözlükten aramak yerine başlık, tekrar eden kelimeler ve bildiğimiz fiiller bize yardımcı olur. Örneğin читать (çitat) “okumak”, слушать (sluşat) “dinlemek”, играть (igrat) “oynamak” ve рисовать (risovat) “resim yapmak” demektir.
Dinleme sırasında bütün cümleleri aynı anda anlamamız gerekmez. Önce kişinin adını, hobisini ve olumlu ya da olumsuz görüşünü yakalamak yeterlidir. Мне нравится фотография. (mne nravitsya fotografiya.) cümlesinde kişinin fotoğrafçılıktan hoşlandığını; Я не люблю спорт. (ya ne lyublyu sport.) cümlesinde ise sporu sevmediğini anlarız.
Örnek
Metin: Меня зовут Анна. Я люблю читать книги и слушать музыку. В субботу я рисую. (menya zovut Anna. ya lyublyu çitat knigi i sluşat muzıku. v subbotu ya risuyu.) Türkçesi: “Benim adım Anna. Kitap okumayı ve müzik dinlemeyi seviyorum. Cumartesi günü resim yapıyorum.” Ana fikir: Anna boş zamanında okuyor, müzik dinliyor ve resim yapıyor.
3. Tercih bildiren temel kalıplar
Tercih anlatırken en kullanışlı kalıplardan biri Я люблю + fiilin yalın hâli (mastar). (ya lyublyu + mastar) yapısıdır. Örneğin Я люблю танцевать. (ya lyublyu tantsevat.) “Dans etmeyi seviyorum” demektir. Sevmediğimizi söylemek için Я не люблю + fiilin yalın hâli. (ya ne lyublyu + mastar) kullanılır: Я не люблю готовить. (ya ne lyublyu gotovit.) “Yemek yapmayı sevmiyorum.”
Bir etkinlikten hoşlandığımızı belirtmek için Мне нравится + isim. (mne nravitsya + isim) kalıbı da kullanılır. Мне нравится футбол. (mne nravitsya futbol.) “Futboldan hoşlanıyorum” anlamındadır. Birden fazla şeyden söz edersek Мне нравятся книги. (mne nravyatsya knigi.) diyebiliriz; birden fazla şey olduğunda нравятся biçimi kullanılır.
Örnek
Somut olay: Emir, Rusça konuşan yeni arkadaşına hobilerini anlatır: Я люблю играть в шахматы и слушать музыку. Но я не люблю бегать. (ya lyublyu igrat v şahmatı i sluşat muzıku. no ya ne lyublyu begat.) Türkçesi: “Satranç oynamayı ve müzik dinlemeyi seviyorum. Ama koşmayı sevmiyorum.” Böylece Emir iki olumlu, bir olumsuz tercih bildirir.
4. Kısa bir hobi yazısını dinleme ve okuma
Bir hobi yazısını önce sessizce okumak, sonra dinlemek anlamayı kolaylaştırır. Okuma sırasında kişi, zaman ve etkinlik bilgilerini işaretleyebiliriz. Örneğin Я занимаюсь спортом по вторникам. (ya zanimayus sportom po vtornikam.) cümlesi “Salı günleri spor yapıyorum” demektir. По выходным я фотографирую. (po vıhodnım ya fotografiruyu.) ise “Hafta sonlarında fotoğraf çekiyorum” anlamına gelir.
Dinlemede kelimelerin yazılışından çok ses akışına dikkat ederiz. Что ты делаешь в свободное время? (şto tı delayeş v svobodnoye vremya?) sorusunda “Boş zamanında ne yapıyorsun?” anlamı vardır. Cevapta В свободное время я читаю и смотрю фильмы. (v svobodnoye vremya ya çitayu i smotryu filmı.) cümlesini duyarsak kişinin okuduğunu ve film izlediğini anlarız.
Örnek
Dinleme-okuma metni: Меня зовут Максим. Моё хобби — фотография. Я фотографирую природу и животных. Я занимаюсь этим в воскресенье. (menya zovut Maksim. moyo hobbi — fotografiya. ya fotografiruyu prirodu i jivotnıh. ya zanimayus etim v voskresenye.) Türkçesi: “Benim adım Maksim. Hobim fotoğrafçılık. Doğayı ve hayvanları fotoğraflıyorum. Bunu pazar günü yapıyorum.” Soruların cevapları: Kişi Maksim’dir; hobisi fotoğrafçılıktır; pazar günü fotoğraf çeker.
5. Kendi hobi yazımızı oluşturma
Kısa bir hobi yazısı yazarken dört bilgiyi sırayla vermek kolaydır: adımız, hobimiz, bu hobiyi ne zaman yaptığımız ve neden sevdiğimiz. Başlangıç için Меня зовут... (menya zovut...) kalıbı kullanılır. Daha sonra Моё хобби — ... (moyo hobbi — ...) veya Я люблю ... (ya lyublyu ...) denebilir.
Neden bildirmek için A2 düzeyinde потому что (potomu şto) bağlacını kullanabiliriz. Örneğin Я люблю рисовать, потому что это интересно. (ya lyublyu risovat, potomu şto eto interesno.) cümlesi “Resim yapmayı seviyorum, çünkü bu ilginç” demektir. Yazımızı bitirirken А какое у тебя хобби? (a kakoye u tebya hobbi?) sorusuyla okuyucuya soru yöneltebiliriz.
Örnek
Örnek öğrenci yazısı: Меня зовут Лена. Моё хобби — чтение. Я люблю читать книги вечером. Мне нравятся приключения, потому что они интересные. А какое у тебя хобби? (menya zovut Lena. moyo hobbi — çteniye. ya lyublyu çitat knigi veçerom. mne nravyatsya priklyuçeniya, potomu şto oni interesnıye. a kakoye u tebya hobbi?) Türkçesi: “Benim adım Lena. Hobim kitap okumaktır. Akşamları kitap okumayı seviyorum. Maceraları seviyorum, çünkü onlar ilginç. Peki senin hobin nedir?”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Rusçada “Benim hobim kitap okumak” cümlesi her zaman Моя хобби (maya hobbi) şeklindedir. Doğrusu: Doğrusu Моё хобби (moyo hobbi) ifadesidir. Хобби (hobbi) kelimesi Rusçada orta cins kabul edildiği için моё (moyo) kullanılır.
- Yanlış: Я люблю (ya lyublyu) kalıbından sonra Türkçedeki gibi fiil çekimli hâlde gelir. Doğrusu: Bu kalıptan sonra fiilin yalın hâli, yani mastar, kullanılır: Я люблю читать. (ya lyublyu çitat.) “Okumayı seviyorum.” Я люблю читаю (ya lyublyu çitayu) doğru değildir.
- Yanlış: Мне нравится (mne nravitsya) “Ben seviyorum” demektir ve her durumda aynı biçimde kullanılır. Doğrusu: Bu yapı kelimesi kelimesine “Bana hoş geliyor” anlamındadır. Tekil bir isimle Мне нравится книга. (mne nravitsya kniga.), çoğul isimle Мне нравятся книги. (mne nravyatsya knigi.) denir.
- Yanlış: Читать (çitat) kelimesi “yazmak”, писать (pisat) kelimesi ise “okumak” anlamına gelir. Doğrusu: Bu iki fiil sık karıştırılır. Читать (çitat) “okumak”, писать (pisat) “yazmak” demektir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta hobiler konusu daha uzun kişisel tanıtımlara ve geçmiş deneyimlere bağlanabilir. Öğrenciler Раньше я... (ranşe ya...) “Eskiden ben...” ve Сейчас я... (seychas ya...) “Şimdi ben...” kalıplarıyla değişen tercihlerini anlatabilir. Ayrıca bir kulüp, kurs veya etkinlik hakkında bilgi isteyip kısa bir konuşma yapabilirler. Dinleme çalışmalarında ana fikrin yanında konuşmacının nedeni, zamanı ve görüşü de daha ayrıntılı biçimde ayırt edilir.
Özet
Hobiler hakkında konuşurken Хобби (hobbi), Я люблю... (ya lyublyu...) ve Мне нравится... (mne nravitsya...) kalıplarından yararlanırız. Bir metni okurken kişi, hobi, zaman ve tercih bilgilerini bulur; dinlerken önce ana fikri yakalarız. Kısa bir yazıda adımızı, hobimizi, ne zaman yaptığımızı ve neden sevdiğimizi açıkça belirtebiliriz.