Japoncada iki seçenek arasında tercih belirtmek için どっちのほうがいいですか (dotchi no hō ga ii desu ka) kalıbını kullanır, cevabımızı ise ～のほうがいいです (～ no hō ga ii desu) yapısıyla veririz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. İki seçenek arasında soru sorma
İki seçenek arasında tercih sormanın temel kalıbı どっちのほうがいいですか (dotchi no hō ga ii desu ka) şeklindedir. Türkçede bu kalıp genellikle “Hangisi daha iyi?” veya “Hangisini tercih edersin?” anlamına gelir. どっち (dotchi) “hangisi”, のほう (no hō) “...tarafı/seçeneği”, が (ga) özne işareti, いいですか (ii desu ka) ise “iyi mi?” anlamını taşır.
İki nesnenin adını söylemek istersek AとBと、どちらのほうがいいですか (A to B to, dochira no hō ga ii desu ka) kalıbını kullanabiliriz. Buradaki と (to), seçenekleri sıralamak için kullanılır. どっち (dotchi) günlük ve samimi konuşmaya uygundur; öğretmenle, mağaza görevlisiyle veya daha resmî bir ortamda どちら (dochira) daha naziktir.
Örnek
お茶とジュースと、どっちのほうがいいですか。 (Ocha to jūsu to, dotchi no hō ga ii desu ka.) — Çay mı, meyve suyu mu daha iyi? ジュースのほうがいいです。 (Jūsu no hō ga ii desu.) — Meyve suyu daha iyi.
2. Tercihi cevapla belirtme
Soruyu cevaplamak için seçtiğimiz seçeneğin ardından のほうがいいです (no hō ga ii desu) getiririz. Örneğin この本のほうがいいです (kono hon no hō ga ii desu) “Bu kitap daha iyi.” demektir. Burada この (kono) “bu”, 本 (hon) “kitap” anlamındadır. Japoncada tercih edilen seçeneği cümlenin başına alıp ardından bu kalıbı kullanmak çok yaygındır.
Bir seçeneği beğenmediğimizi söylemek için ～はよくないです (～ wa yokunai desu) diyebiliriz. Ancak günlük iletişimde doğrudan “kötü” demek yerine, seçtiğimiz seçeneği söylemek daha yumuşak olabilir. Birden fazla kişiye ortak tercih sormak için どっちがいいですか (dotchi ga ii desu ka) da kullanılabilir; のほう (no hō) eklendiğinde iki seçenek arasındaki karşılaştırma daha belirgin olur.
Örnek
この本とあの本と、どちらのほうがいいですか。 (Kono hon to ano hon to, dochira no hō ga ii desu ka.) — Bu kitap mı, şu kitap mı daha iyi? あの本のほうがいいです。 (Ano hon no hō ga ii desu.) — Şu kitap daha iyi. 写真が多いですから。 (Shashin ga ōi desu kara.) — Çünkü çok fotoğraf var.
3. Nitelik ekleyerek karşılaştırma
Tercihimizin nedenini söylemek için sıfatlardan yararlanabiliriz. 大きい (ōkii) “büyük”, 小さい (chiisai) “küçük”, 安い (yasui) “ucuz”, 高い (takai) “pahalı/yüksek”, 新しい (atarashii) “yeni” ve 便利 (benri) “kullanışlı” anlamına gelir. Örneğin 白い靴のほうがいいです (shiroi kutsu no hō ga ii desu) “Beyaz ayakkabı daha iyi.” demektir.
Bir neden eklemek için ～からです (～ kara desu) yapısını kullanabiliriz. Bu yapı “... olduğu için” anlamı verir. Sıfatı, nesneyi ve tercihi basit cümlelerle söylemek A2 düzeyinde yeterlidir. 便利ですから (benri desu kara) “Kullanışlı olduğu için” ve 安いですから (yasui desu kara) “Ucuz olduğu için” şeklinde kullanılabilir.
Örnek
黒い靴と白い靴と、どっちのほうがいいですか。 (Kuroi kutsu to shiroi kutsu to, dotchi no hō ga ii desu ka.) — Siyah ayakkabı mı, beyaz ayakkabı mı daha iyi? 黒い靴のほうがいいです。安いですから。 (Kuroi kutsu no hō ga ii desu. Yasui desu kara.) — Siyah ayakkabı daha iyi. Çünkü ucuz.
4. Kısa tercih diyaloğu kurma
Bir tercih diyaloğu genellikle soru, cevap ve kısa gerekçeden oluşur. Önce seçenekleri tanıtır, sonra どっちのほうがいいですか (dotchi no hō ga ii desu ka) diye sorarız. Karşımızdaki kişi Aのほうがいいです (A no hō ga ii desu) diyerek cevabını verir ve isterse ～からです (～ kara desu) ile nedenini açıklar.
Diyalogda aynı kelimeleri sürekli tekrar etmek yerine こっち (kocchi) ve そっち (socchi) kullanılabilir. こっち (kocchi) “bu taraf/seçenek”, そっち (socchi) ise “o taraf/seçenek” demektir. Bunlar konuşma dilinde kullanılır; daha kibar karşılıkları こちら (kochira) ve そちら (sochira) şeklindedir.
Örnek
A: 電車とバスと、どっちのほうがいいですか。 (Densha to basu to, dotchi no hō ga ii desu ka.) — A: Tren mi, otobüs mü daha iyi? B: 電車のほうがいいです。速いですから。 (Densha no hō ga ii desu. Hayai desu kara.) — B: Tren daha iyi. Çünkü hızlı. A: そうですね。電車にしましょう。 (Sō desu ne. Densha ni shimashō.) — A: Evet, doğru. Trenle gidelim.
5. Günlük hayatta ve mağazada kullanma
Bu kalıp yalnızca yiyecek ve içecekler için değil, günlük kararların çoğu için kullanılabilir. Bir bilgisayar, telefon, ulaşım yolu veya ders materyali seçerken iki seçeneği karşılaştırabiliriz. Örneğin このパソコンとあのパソコンと、どちらのほうがいいですか (kono pasokon to ano pasokon to, dochira no hō ga ii desu ka) “Bu bilgisayar mı, şu bilgisayar mı daha iyi?” demektir.
Mağazada görevliye soru sorarken どちら (dochira) ve ですか (desu ka) kullanmak daha kibar bir izlenim bırakır. Fiyat hakkında konuşurken いくらですか (ikura desu ka) “Ne kadar?” sorusunu da ekleyebiliriz. Bir ürünün daha uygun olduğunu söylemek için こちらのほうがいいです (kochira no hō ga ii desu) kalıbı kullanılabilir.
Örnek
店員: どちらのほうがいいですか。 (Ten'in: Dochira no hō ga ii desu ka.) — Görevli: Hangisi daha iyi? 学生: こちらのほうがいいです。軽いですから。 (Gakusei: Kochira no hō ga ii desu. Karui desu kara.) — Öğrenci: Bu daha iyi. Çünkü hafif. 店員: こちらは五万円です。 (Ten'in: Kochira wa go-man-en desu.) — Görevli: Bu elli bin yen.
6. Telaffuz, nezaket ve uygulama
どっち (dotchi) sözcüğündeki küçük っ (tsu), “t” sesinden önce kısa bir duraklama oluşturur. Bu yüzden sözcüğü “doççi”ye yakın, fakat küçük っ nedeniyle “ç” sesini kısa bir duraklamadan sonra biraz uzatarak söylemek gerekir. ほう (hō) içindeki uzun “o” sesi önemlidir; “ho” değil, yaklaşık “hoo” gibi söylenir. Romajideki uzun ünlü işareti ō, bu uzun sesi gösterir.
Uygulama yaparken önce iki gerçek nesne seçin ve adlarını söyleyin. Sonra arkadaşınıza AとBと、どっちのほうがいいですか (A to B to, dotchi no hō ga ii desu ka) diye sorun; arkadaşınız Aのほうがいいです (A no hō ga ii desu) diyerek cevap versin ve bir neden eklesin. Sonraki adımda どちら (dochira) ile daha kibar bir mağaza diyaloğu kurabilirsiniz.
Örnek
A: 赤い飲み物と青い飲み物と、どっちのほうがいいですか。 (Akai nomimono to aoi nomimono to, dotchi no hō ga ii desu ka.) — A: Kırmızı içecek mi, mavi içecek mi daha iyi? B: 青い飲み物のほうがいいです。冷たいですから。 (Aoi nomimono no hō ga ii desu. Tsumetai desu kara.) — B: Mavi içecek daha iyi. Çünkü soğuk.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: どっちのほうがいいですか (dotchi no hō ga ii desu ka) kalıbındaki ほう (hō) “yön” anlamında olduğu için yalnızca yol tarifi sorarken kullanılır. Doğrusu: ほう (hō) burada iki seçenekten birini belirtir ve “...seçeneği” anlamına gelir. İçecek, kitap, ayakkabı veya bilgisayar karşılaştırırken de kullanılabilir.
- Yanlış: Seçimi söylemek için の (no) kullanılmaz; doğrudan ジュースがいいです (jūsu ga ii desu) demek gerekir. Doğrusu: Bu cümle “Meyve suyu iyi” veya “Meyve suyu olsun” anlamına gelebilir. İki seçenek arasında açık karşılaştırma yapmak için ジュースのほうがいいです (jūsu no hō ga ii desu) demek daha uygundur.
- Yanlış: どっち (dotchi) her ortamda en kibar ifadedir. Doğrusu: どっち (dotchi) günlük ve samimi konuşmada uygundur. Öğretmen, müşteri veya görevliyle konuşurken どちら (dochira) kullanmak daha naziktir.
- Yanlış: いいです (ii desu) her zaman “evet, istiyorum” anlamına gelir. Doğrusu: Bağlama göre いいです (ii desu) “iyi”, “uygun”, “olur” veya “istemiyorum, gerek yok” anlamına gelebilir. Tercih sorusunda hangi seçeneğin ardından geldiğine dikkat etmek gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta karşılaştırmayı yalnızca いい (ii) ile değil, daha geniş sıfatlarla ve neden-sonuç bağlaçlarıyla kuracaksınız. Örneğin ～より (～ yori) “...den daha” ve 一番 (ichiban) “en” yapılarıyla üç veya daha fazla seçeneği karşılaştırabileceksiniz. Ayrıca と思います (to omoimasu) yapısıyla “... olduğunu düşünüyorum” diyerek görüşünüzü daha yumuşak ifade edeceksiniz. Böylece basit tercih cümlelerinden kısa öneri ve karar konuşmalarına geçeceksiniz.
Özet
İki seçenek arasında tercih sormak için どっちのほうがいいですか (dotchi no hō ga ii desu ka) veya daha kibar biçimiyle どちらのほうがいいですか (dochira no hō ga ii desu ka) kullanılır. Seçilen seçenek ～のほうがいいです (～ no hō ga ii desu) kalıbıyla, gerekçe ise ～からです (～ kara desu) ile belirtilir. Günlük konuşmada どっち (dotchi), resmî veya kibar ortamlarda どちら (dochira) tercih edilmelidir.