Japoncada iki şeyi より (yori) ve のほうが (no hō ga) ile, üç veya daha çoğunu いちばん (ichiban) ile karşılaştırarak hangisinin daha büyük, daha ucuz veya daha çok sevildiğini A2 düzeyinde açık ve kibar cümlelerle söyleyebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Karşılaştırma nedir ve A2’de ne yapabilirsin
Karşılaştırma, iki veya daha çok şeyin bir özelliğini yan yana koyup farkı söylemektir. CEFR A2 can-do şöyle özetlenir: basit sıfatlarla iki şeyi karşılaştırabilir, üç şey arasından en olanı seçebilir ve kısa bir tercih cümlesi kurabilirsin. Japoncada bu iş için üç temel parça vardır: より (yori) yani Türkçedeki -den / -dan daha, のほうが (no hō ga) yani o taraf daha, ve いちばん (ichiban) yani en / bir numara. Türkçe harflerle yaklaşık okunuşları yori, no hoo ga ve içiban biçimindedir; ほう (hō) uzun ünlüdür, tek o gibi kısaltılmaz.
Dünyada birçok başlangıç kitabı bu üç kalıbı sıfatlar ve です (desu) cümlelerinden hemen sonra verir; çünkü önce 大きいです (ōkii desu) büyük, 小さいです (chiisai desu) küçük, 高いです (takai desu) pahalı veya yüksek demeyi bilmek gerekir. より (yori) eski ve hâlâ canlı bir edattır; modern konuşma dilinde karşılaştırmanın omurgası olmayı sürdürür. Sınıfta içecek kutularının boyuna bakmak tam da bu yüzden işe yarar: gözün gördüğü fark, ağızdan çıkan kalıpla birleşir. A2’de uzun gerekçe cümleleri beklenmez; kısa, doğru ve kibar cümle yeter.
Örnek
Somut olay: rafta kısa bir çay kutusu ile uzun bir portakal suyu kutusu durur. Cümle: オレンジジュースはおちゃよりながいです (orenji jūsu wa ocha yori nagai desu) Portakal suyu, çaydan daha uzundur. Türkçe harflerle yaklaşık okunuş: orenji cuusu va oça yori nagai desu. Burada konu portakal suyu, より (yori) ise çayın yanındadır.
より ile iki şeyi karşılaştırma
En sık kalıp şudur: A は (wa) B より (yori) sıfat です (desu). Anlamı: A, B’den daha o sıfattır. より (yori) daima -den / -dan diyeceğin şeyin, yani ölçüt alınan ikinci öğenin arkasına gelir; sıfat cümlenin sonunda durur. Örnek: あかいりんごはみどりのりんごより大きいです (akai ringo wa midori no ringo yori ōkii desu) Kırmızı elma, yeşil elmadan daha büyüktür. Türkçe harflerle: akai ringo va midori no ringo yori ookii desu. Resimdeki büyük kırmızı elma ile küçük yeşil elma tam bu cümlenin görüntüsüdür.
Aynı kalıpla fiyat, lezzet ve zorluk da söylenir. このほんはあのほんよりやすいです (kono hon wa ano hon yori yasui desu) Bu kitap, o kitaptan daha ucuzdur. すしはパンよりおいしいです (sushi wa pan yori oishii desu) Suşi, ekmekten daha lezzetlidir. Olumsuz da A2 içindedir: このほんはあのほんよりおおきくないです (kono hon wa ano hon yori ōkikunai desu) Bu kitap o kitaptan daha büyük değildir. い (i) sıfatının olumsuzunda い (i) düşer, yerine くない (kunai) gelir; bu, A1’deki olumsuz sıfat kuralının aynısıdır, yeni bir kural değildir.
Örnek
Görev: Yeşil elma, kırmızı elmadan daha küçük desin. Adım 1: konu yeşil elmadır. Adım 2: -den diyeceğin şey kırmızı elmadır, yanına より (yori) konur. Adım 3: sıfat 小さい (chiisai) seçilir. Cümle: みどりのりんごはあかいりんごより小さいです (midori no ringo wa akai ringo yori chiisai desu) Yeşil elma, kırmızı elmadan daha küçüktür. Okunuş: midori no ringo va akai ringo yori çiisai desu.
のほうが ile vurgu ve tercih
のほうが (no hō ga) kelime kelime o taraf daha demektir. Kalıp: B より (yori) A のほうが (no hō ga) sıfat です (desu). Dinleyen, vurgunun A’da olduğunu duyar. ほう (hō) uzun ünlüdür; Türkçe harflerle hoo. Fiyatı aynı üç Japonca kitabına bakarken önce eşitlik söylenir: ねだんはおなじです (nedan wa onaji desu) Fiyat aynıdır. Sonra değer konuşulur: このほんのほうがいいです (kono hon no hō ga ii desu) Bu kitap daha iyidir. Böylece para değil, yarar ve ilgi öne çıkar; öğretmenin sınıfta のほうが (no hō ga) yi fiyat-değer ayrımı için seçmesi bundandır.
Tercih cümlesi A2 can-do listesinde ayrı durur: AよりBのほうがすきです (A yori B no hō ga suki desu) A’dan çok B’yi severim. すき (suki) Türkçe harflerle suki okunur; kişiye göre değişen bir duygudur, bu yüzden özne çoğu kez わたしは (watashi wa) ile başlar. Kısa diyalog: どちらがすきですか (dochira ga suki desu ka) Hangisini daha çok seversin? Yanıt: にほんごのほんのほうがすきです (nihongo no hon no hō ga suki desu) Japonca kitabı daha çok severim. どちら (dochira) iki şeyden hangisi sorusudur; Türkçe harflerle doçira. İki sayfa yan yana duran elma resminde tercih yönü görünüyorsa aynı kalıp elma için de işler.
Örnek
Somut olay: üç kitabın fiyatı aynıdır, öğrenci kendi kitabı daha ilginç bulur. Cümle: あのほんよりこのほんのほうがおもしろいです (ano hon yori kono hon no hō ga omoshiroi desu) O kitaptan bu kitap daha ilginçtir. Okunuş: ano hon yori kono hon no hoo ga omoşiroi desu. Vurgu bu kitaptadır; より (yori) öteki kitabın yanındadır.
いちばん ile en olanı söyleme
İki şeyde より (yori) yeter; üç veya daha çok şeyde いちばん (ichiban) kullanılır. Anlamı en ve bir numaradır. Kanji biçimi 一番 (ichiban) A2’de kademeli girer; önce hiragana いちばん (ichiban) yeter. Türkçe harflerle içiban. Kalıp: Aがいちばん大きいです (A ga ichiban ōkii desu) A en büyüktür. Grup belirtilirse このなかで (kono naka de) bunların içinde denir. Bento örneği: このべんとうがいちばん大きいです (kono bentō ga ichiban ōkii desu) Bu bento en büyüktür. Öğrencilerin üç bentoyu büyüklük sırasına dizip en büyüğünü işaretlemesi tam bu cümlenin sahnesidir.
Lezzet ve sevgi için de aynıdır. このべんとうがいちばんおいしいです (kono bentō ga ichiban oishii desu) Bu bento en lezzetlidir. すしがいちばんすきです (sushi ga ichiban suki desu) En çok suşiyi severim. Soru kalıbı: どれがいちばん大きいですか (dore ga ichiban ōkii desu ka) Hangisi en büyüktür? どれ (dore) üç ve daha çok şey içindir; iki şeyde どちら (dochira) kalır. Bu ayrım Türkçede yok diye unutulur; oysa Japoncada nettir ve A2’de bilinçli seçilir.
Örnek
Üç bento vardır: küçük, orta, büyük. Öğrenci büyük olanı gösterir: それがいちばん大きいです (sore ga ichiban ōkii desu) O en büyüktür. Arkadaşı sorar: どれがいちばんおいしいですか (dore ga ichiban oishii desu ka) Hangisi en lezzetlidir? Yanıt: さかなのべんとうがいちばんおいしいです (sakana no bentō ga ichiban oishii desu) Balıklı bento en lezzetlidir. Okunuş: sakana no bentoo ga içiban oişii desu.
Boy, kitap ve sınıf diyaloğu
İnsan boyunda 高い (takai) tek başına yetmez; karışıklık olmasın diye A2’de せがたかい (se ga takai) boyu uzun denir. Türkçe harflerle se ga takai. Üç öğrenci yan yana durunca sağdaki en uzunsa cümle şöyledir: みぎのせいとがいちばんせがたかいです (migi no seito ga ichiban se ga takai desu) Sağdaki öğrenci en uzun boyludur. İkili karşılaştırma: ひだりのせいとはまんなかのせいとよりせがひくいです (hidari no seito wa man'naka no seito yori se ga hikui desu) Soldaki öğrenci, ortadakinden daha kısadır. せがひくい (se ga hikui) boyu kısa demektir; okunuşu se ga hikui. Soldaki en kısa, ortadaki orta, sağdaki en uzun sahnesi bu iki kalıbı bir arada gösterir.
Her öğrenci farklı ders kitabı tutuyorsa kitap da karşılaştırılır. Kısa diyalog: どのほんが大きいですか (dono hon ga ōkii desu ka) Hangi kitap büyüktür? みぎのほんのほうが大きいです (migi no hon no hō ga ōkii desu) Sağdaki kitap daha büyüktür. だれのほんがいちばんおもしろいですか (dare no hon ga ichiban omoshiroi desu ka) Kimin kitabı en ilginçtir? わたしのほんがいちばんおもしろいです (watashi no hon ga ichiban omoshiroi desu) Benim kitabım en ilginçtir. Bu diyalog CEFR A2 can-do ile örtüşür: sınıfta gördüğün üç kişiyi ve üç nesneyi kısa cümlelerle sıralayabilirsin.
Örnek
Sahne: たけし (Takeshi) solda kısa, ゆき (Yuki) ortada, けん (Ken) sağda uzundur. Cümle 1: けんはたけしよりせがたかいです (Ken wa Takeshi yori se ga takai desu) Ken, Takeshi’den daha uzun boyludur. Cümle 2: けんがいちばんせがたかいです (Ken ga ichiban se ga takai desu) Ken en uzun boyludur. Cümle 3: たけしのほんのほうがやすいです (Takeshi no hon no hō ga yasui desu) Takeshi’nin kitabı daha ucuzdur.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçede A, B’den daha büyük derken -den B’nin üzerindedir. Japoncada da より (yori) B’nin, yani ölçüt alınanın yanına gelir: A は (wa) B より (yori) sıfat. Sık hata, より (yori) yi büyük olanın yanına yapıştırmaktır; o zaman cümle ters döner. İkinci hata, iki şey varken いちばん (ichiban) demektir; dinleyen üçüncü bir şey arar. Üçüncü hata, のほうが (no hō ga) içindeki の (no) yu düşürüp yalnızca ほうが (hō ga) demektir; A2’de bu eksik kalır.
Dördüncü hata, どちら (dochira) ile どれ (dore) yi karıştırmaktır; iki seçenekte どちら (dochira), üçte どれ (dore) kullanılır. Beşinci hata, 高い (takai) sözcüğünü hem pahalı hem uzun boylu sanıp cümleyi belirsiz bırakmaktır; insan boyunda せがたかい (se ga takai) de. Altıncı ipucu: Türkçedeki daha sözcüğünü her cümleye もっと (motto) diye eklemeye gerek yoktur; より (yori) zaten karşılaştırmayı taşır. もっと (motto) daha da anlamındadır ve A2’de ayrı, dikkatli kullanılır.
Örnek
Yanlış kullanım: iki elma için このりんごがいちばん大きいです (kono ringo ga ichiban ōkii desu) Bu elma en büyüktür. Dinleyen üçüncü elmayı arar. Doğrusu iki elmada: このりんごのほうが大きいです (kono ringo no hō ga ōkii desu) Bu elma daha büyüktür. Üç elma varsa o zaman いちばん (ichiban) doğru olur.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: より (yori) yi daha büyük, daha iyi olanın yanına koymak. Doğrusu: より (yori) ölçüt alınanın, yani Türkçedeki -den / -dan öğesinin yanına gelir. Büyük olan konu は (wa) ile önde durur: A は (wa) B より (yori) sıfat.
- Yanlış: İki şey varken いちばん (ichiban) demek. Doğrusu: いちばん (ichiban) en az üçlük grup içindir. İkide より (yori) veya のほうが (no hō ga) kullanılır.
- Yanlış: のほうが (no hō ga) derken の (no) yu atmak. Doğrusu: Kalıp tamdır: のほうが (no hō ga). の (no) düşerse A2 düzeyinde cümle eksik ve kulağa yanlış gelir.
- Yanlış: İki seçenekte どれ (dore), üçte どちら (dochira) sormak. Doğrusu: İkide どちら (dochira), üç ve daha çokta どれ (dore) denir. Türkçedeki hangisi bu ayrımı taşımaz; Japoncada taşır.
- Yanlış: İnsan boyu için yalnız 高い (takai) demek. Doğrusu: 高い (takai) hem pahalı hem yüksek olabilir. İnsan boyunda A2’de せがたかい (se ga takai) boyu uzun, せがひくい (se ga hikui) boyu kısa kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst adımda aynı ほう (hō) kökünden ほうがいい (hō ga ii) tavsiye kalıbı gelir: bunu yapsan daha iyi olur. Grup içi sıralama の中で (no naka de) ile netleşir; ずっと (zutto) çok daha vurgusu eklenir. B1’e doğru ほど (hodo) kadar / o derece kalıbı ve gerekçeli tercihler çıkar. Şimdilik üç kalıbı günlük kısa diyalogda hatasız kullanmak yeter; sonraki ünitede sıfatların geçmişiyle dün bu daha ucuzdu türü cümlelere geçebilirsin.
Özet
İki şeyde A は (wa) B より (yori) sıfat veya B より (yori) A のほうが (no hō ga) sıfat dersin; üç ve daha çokta いちばん (ichiban) ile en olanı seçersin. Tercih için のほうがすきです (no hō ga suki desu), boy için せがたかい (se ga takai) kalır; どちら (dochira) iki, どれ (dore) üç içindir. Türkçedeki daha ve hangisi alışkanlığını Japoncanın sırasına çevirirsen A2 can-do hedefine ulaşırsın.