Japoncada selamlaşma ve vedalaşma sözcüklerini doğru zamanda, uygun sesletimle ve nazik beden diliyle kullanmak iletişimin ilk adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Japoncada merhaba: こんにちは
Japoncada gün içinde kullanılan temel selamlaşma sözcüklerinden biri こんにちは (konnichiwa) ifadesidir. Türkçede bağlama göre merhaba veya iyi günler anlamına gelebilir. A1 düzeyinde bu ifadeyi öğretmene, sınıf arkadaşına, komşuya veya tanıdığın başka bir kişiye kibarca seslenmek için öğreniriz.
Bu ifade hiragana ile yazılır; başlangıç düzeyinde yazılışını bütün olarak ezberlemek yararlıdır. Yazıda sondaki は (ha) işareti bulunsa da bu selamlaşma ifadesinde わ (wa) gibi okunur. Bu nedenle telaffuz yaklaşık olarak kon-ni-çi-va şeklindedir; sesleri birbirine çok sert biçimde ayırmadan söylemek daha doğaldır.
Örnek
こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. Öğrenci sınıfa girer, öğretmenine hafifçe eğilir ve bu ifadeyi söyler.
2. Vedalaşma sözcüğü: さようなら
Bir yerden ayrılırken veya bir kişiyle vedalaşırken さようなら (sayounara) denebilir. Türkçedeki hoşça kalın veya güle güle ifadelerine yakın bir anlam taşır ve özellikle kibar ya da ayrılığın daha belirgin olduğu durumlarda kullanılır. Okul dersinin sonunda öğretmen ile öğrenciler arasında bu sözcüğü duymak mümkündür.
İfadeyi hecelere ayırarak sa-yo-u-na-ra biçiminde çalışabiliriz. Buradaki よう (you) bölümünde ses biraz uzar; ancak başlangıçta en önemli amaç, sözcüğü anlaşılır ve sakin söylemektir. Günlük konuşmada kişiler bazen daha kısa ve samimi vedalaşma ifadeleri de kullanır; bu derste önce temel ve kibar biçim olan さようなら (sayounara) üzerinde duruyoruz.
Örnek
Ders bitiminde öğretmen kapıya yönelir. Öğrenci hafifçe eğilerek さようなら (sayounara) der; Türkçesi: Hoşça kalın.
3. Selamlaşma ve beden dili
Japonya'da selamlaşma sırasında hafifçe eğilmek yaygın bir nezaket davranışıdır. Eğilmenin biçimi ve süresi kişilerin yaşına, görevine, yakınlığına ve ortama göre değişebilir; başlangıç düzeyinde doğal ve kısa bir eğilme yeterlidir. El sallamak da bazı ortamlarda anlaşılabilir, fakat Japon selamlaşmasını öğrenirken bedenin dik, hareketin sakin ve yüz ifadesinin dostça olmasına dikkat ederiz.
Sözcük ile beden dili birlikte kullanıldığında iletişim daha anlaşılır olur. Bir öğretmeni gördüğümüzde göz teması kurup hafifçe eğilerek こんにちは (konnichiwa) diyebiliriz. Ayrılırken yine hafifçe eğilip さようなら (sayounara) demek, konuşmayı kibar bir biçimde tamamlar.
Örnek
Öğrenci: こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. Öğretmen: こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. Ders sonunda öğrenci hafifçe eğilir: さようなら (sayounara) — Hoşça kalın.
4. Gerçek hayatta kullanım zamanı
こんにちは (konnichiwa) gün içinde bir kişiyi görürken veya yeniden karşılaşırken kullanılabilir. Özellikle geç sabah ve öğleden sonra bu ifadeyi duymak yaygındır. Sabah için farklı bir selamlaşma, akşam için de başka bir ifade öğrenilecektir; bu yüzden こんにちは (konnichiwa) sözcüğünü her saatte kullanmak yerine günün zamanını göz önünde bulundurmak gerekir.
さようなら (sayounara) her kısa ayrılıkta zorunlu değildir. Aynı gün içinde biraz sonra yeniden görüşülecekse konuşmanın bağlamına göre daha kısa bir vedalaşma seçilebilir; ancak A1 düzeyinde bu ayrıntıyı bilmek ve temel ifadeyi doğru yerde kullanmak yeterlidir. Resmî bir tanışmada selamlaşma, isim söyleme ve karşılıklı hafif eğilme birlikte görülebilir.
Örnek
İki öğrenci gün içinde karşılaşır. Bir öğrenci hafifçe eğilip こんにちは (konnichiwa) der. Ders bitip okuldan ayrılırken さようなら (sayounara) diyerek vedalaşırlar.
5. Yazılış, dinleme ve kısa konuşma
İlk Japonca ünitelerinde amaç, önce hiragana işaretlerini tanımak ve sözcükleri doğru sırayla okumaktır. こんにちは (konnichiwa) ve さようなら (sayounara) bu nedenle kanji kullanılmadan hiragana ile gösterilebilir. Romaji, yani Latin harfli okuma desteği, başlangıçta yardımcıdır; zamanla ifadeleri yalnızca romajiye bakmadan okuyabilmek hedeflenir.
Dinleme çalışmasında önce ifadenin tamamını duymak, sonra heceleri ayırmak ve son olarak anlamını söylemek yararlıdır. Kısa bir konuşmada ses tonunu sakin tutmak ve ifadenin sonunda acele etmemek gerekir. Telefon ekranında, sınıf tahtasında veya bir videoda yazılı ifadeyi gördüğümüzde onu gerçek iletişim durumuyla ilişkilendirebiliriz.
Örnek
Kısa diyalog: Öğrenci: こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. Öğretmen: こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. Öğrenci ayrılırken: さようなら (sayounara) — Hoşça kalın.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: こんにちは (konnichiwa) ifadesi her zaman ve her saatte kullanılabilir. Doğrusu: Bu ifade özellikle gün içinde, geç sabah veya öğleden sonra kullanılan kibar bir selamlaşmadır. Sabah ve akşam için ileride farklı ifadeler öğrenilecektir.
- Yanlış: こんにちは (konnichiwa) içindeki son は (ha) kesinlikle ha diye okunur. Doğrusu: Bu özel selamlaşma ifadesinde son işaret わ (wa) gibi okunur. Bu yüzden yaklaşık telaffuz kon-ni-çi-va şeklindedir.
- Yanlış: さようなら (sayounara) yalnızca çok resmî toplantılarda söylenir. Doğrusu: İfade kibar bir vedalaşmadır ve okul ya da ders gibi ortamlarda kullanılabilir. Ancak her kısa ayrılıkta zorunlu değildir.
- Yanlış: Japon selamlaşmasında mutlaka el sıkışmak gerekir. Doğrusu: Japonya'da hafifçe eğilmek yaygın bir selamlaşma biçimidir. Ortama göre el sallama veya başka bir davranış görülebilir; önemli olan duruma uygun ve saygılı olmaktır.
- Yanlış: Romaji yazılışı, Japonca yazılışın kendisidir. Doğrusu: Romaji, Latin harfleriyle verilen bir okuma desteğidir. Japonca ifadelerin temel yazı biçimi burada hiraganadır: こんにちは ve さようなら.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta selamlaşmalar günün farklı zamanlarına göre genişletilecek ve kişiye göre daha samimi ya da daha kibar ifadeler karşılaştırılacaktır. Öğrenciler isim söyleme, nereli olduğunu belirtme ve kısa tanışma konuşmaları kuracaktır. Hiragana okuma hızlanacak, katakana ile yabancı kökenli bazı sözcükler öğrenilecektir. Daha sonraki düzeylerde kanji yavaş yavaş eklenerek kısa günlük metinler okunacaktır.
Özet
こんにちは (konnichiwa) gün içinde kullanılan temel ve kibar bir selamlaşmadır. さようなら (sayounara) ayrılırken kullanılan vedalaşma ifadesidir. Bu sözcükleri doğru zamanda, anlaşılır telaffuzla ve gerektiğinde hafifçe eğilerek kullanmak Japonca iletişime iyi bir başlangıç sağlar.