Japonca A1 düzeyinde aile üyelerini tanıtan kısa bir metni okuyup dinleyerek temel bilgileri anlayabilir ve kendi aileni basit cümlelerle tanıtabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Aile tanıtımında temel kelimeleri fark etme
Bu derste ilk hedef, kısa bir aile tanıtımında kimden söz edildiğini anlayabilmektir. Japoncada temel aile kelimeleri şunlardır: かぞく (kazoku) aile, ちち (chichi) baba, はは (haha) anne, あに (ani) ağabey, あね (ane) abla, おとうと (otouto) erkek kardeş ve いもうと (imouto) kız kardeş.
A1 düzeyinde önce hiragana okumaya odaklanılır. Henüz kanji öğrenmeden de bu kelimeleri okuyabilir, dinleyebilir ve resimlerle eşleştirebilirsin. Aile ağacı etkinliğinde kelimeyi görseldeki kişiyle eşleştirmek, anlamı ezberlemekten daha kalıcıdır.
Örnek
Tahtada bir anne, bir baba ve bir kız kardeş resmi varsa öğretmen şöyle diyebilir: はは、ちち、いもうとです。 (Haha, chichi, imouto desu.) Türkçesi: Anne, baba ve kız kardeştir. Burada amaç cümleyi kelime kelime çevirmekten önce üç aile üyesini doğru resimlerle eşleştirmektir.
2. Aile üyelerini ve kişisel bilgileri söyleme
Bir aileyi tanıtırken en temel kalıp, これは わたしの かぞくです。 (Kore wa watashi no kazoku desu.) cümlesidir. Anlamı “Bu benim ailem.” demektir. わたしの (watashi no) ifadesi “benim” anlamına gelir; の (no) burada aitlik bildirir.
Bir kişinin kim olduğunu söylemek için これは わたしの ははです。 (Kore wa watashi no haha desu.) kalıbı kullanılabilir. Bu cümle “Bu benim annem.” demektir. Aynı yapıda はは (haha) yerine ちち (chichi), あに (ani) veya いもうと (imouto) getirilebilir.
Örnek
Fotoğrafta bir erkek kardeşi gösterirken öğrenci şöyle söyler: これは わたしの おとうとです。 (Kore wa watashi no otouto desu.) Türkçesi: Bu benim erkek kardeşim. Cümlenin iskeleti “Bu benim + kişi + dir” biçimindedir; yeni kelimeyi bu iskelete yerleştirmek kolaylık sağlar.
3. Meslek ve öğrenci durumunu kısa cümlelerle anlatma
Aile tanıtımında yalnızca akrabalık ilişkisi değil, kişinin ne yaptığı da söylenebilir. ちちは せんせいです。 (Chichi wa sensei desu.) “Babam öğretmendir.”, ははは かいしゃいんです。 (Haha wa kaishain desu.) “Annem şirket çalışanıdır.” anlamına gelir. がくせい (gakusei) öğrenci, せんせい (sensei) öğretmen ve かいしゃいん (kaishain) şirket çalışanı demektir.
Bu cümlelerde は (wa) konu belirten parçacıktır ve çoğunlukla Türkçedeki “-e gelince” anlamına yaklaşır. Yazılışı は olsa da parçacık olarak “va” diye okunur. です (desu) ise kibar bir bildirme yapısıdır; başlangıç düzeyinde cümlenin sonunda sık görülür.
Örnek
Bir öğrenci babasının öğretmen, annesinin şirket çalışanı olduğunu söylemek istiyor. Uygun tanıtım şöyledir: ちちは せんせいです。ははは かいしゃいんです。 (Chichi wa sensei desu. Haha wa kaishain desu.) Türkçesi: Babam öğretmendir. Annem şirket çalışanıdır. Dinlerken özellikle ちち (chichi) ve はは (haha) kelimelerinin başındaki seslere dikkat edilir.
4. Kısa aile metnini okuma
Okuma sırasında her kelimeyi tek tek Türkçeye çevirmek yerine önce metnin genel konusunu bulmalısın. Önce かぞく (kazoku) kelimesini ve aile üyelerini işaretle, sonra meslek veya öğrenci durumunu belirten kelimeleri ara. Japoncada cümle sonundaki です (desu) yapısı, kısa ve kibar bilgi cümlelerini tanımana yardım eder.
Aşağıdaki metin A1 düzeyindedir ve kanji kullanılmadan yazılmıştır: これは わたしの かぞくです。ちちは せんせいです。ははは かいしゃいんです。あには がくせいです。いもうとは こどもです。わたしは がくせいです。かぞくは ごにんです。 (Kore wa watashi no kazoku desu. Chichi wa sensei desu. Haha wa kaishain desu. Ani wa gakusei desu. Imouto wa kodomo desu. Watashi wa gakusei desu. Kazoku wa gonin desu.)
Örnek
Metne göre soruların cevapları şöyledir: Baba için せんせい (sensei), anne için かいしゃいん (kaishain), ağabey için がくせい (gakusei) bilgisi verilir. かぞくは ごにんです。 (Kazoku wa gonin desu.) cümlesi “Aile beş kişidir.” demektir. Metin beş kişiyi sayarken anlatıcının kendisini de aileye dahil eder.
5. Metni dinleme ve kısa tanıtım yapma
Dinleme etkinliğinde metni önce genel anlam için, ikinci kez ayrıntılar için dinlemek yararlıdır. İlk dinlemede konuşanın ailesinden söz ettiğini ve yaklaşık kaç kişi olduğunu anlamaya çalış. İkinci dinlemede ちち (chichi), はは (haha), あに (ani) veya いもうと (imouto) kelimelerini duyduğunda ilgili kutucuğu işaretle.
Telaffuzda し (shi) sesi Türkçedeki “şi” sesine, ち (chi) “çi” sesine yakındır. つ (tsu) sesi “tsu” biçiminde söylenir. こんにちは (konnichiwa) selamlaşmasında son bölüm “va”ya yakın duyulur; yazıdaki は burada da parçacık görevindedir.
Örnek
İki öğrenci arasında kısa bir konuşma: これは だれですか。 (Kore wa dare desu ka.) “Bu kim?” わたしの ははです。 (Watashi no haha desu.) “Benim annem.” おかあさんは せんせいですか。 (Okaasan wa sensei desu ka.) “Annen öğretmen mi?” はい、せんせいです。 (Hai, sensei desu.) “Evet, öğretmen.” Dinleme sırasında soru eki olan か (ka) ve cevapta geçen はい (hai) kelimesini ayırt etmeye çalış.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: は (ha) her zaman “ha” diye okunur. Doğrusu: Parçacık görevindeki は (wa) “va” diye okunur. Ancak bir kelimenin içindeki normal hece olarak kullanıldığında yazıdaki değerine göre “ha” sesi verebilir.
- Yanlış: ちち (chichi) ve おとうさん (otousan) her durumda tamamen aynı kullanılır. Doğrusu: İkisi de baba ile ilgilidir; ancak temel tanıtımda kendi babandan söz ederken ちち (chichi) kullanılır. Başkasının babasına saygılı biçimde seslenirken veya ondan söz ederken おとうさん (otousan) daha uygundur.
- Yanlış: Japoncada aile kelimeleri Türkçedeki sırayla yazılır ve her cümlede “benim” mutlaka bulunur. Doğrusu: Japoncada aitlik の (no) ile kurulur: わたしの はは (watashi no haha). Konuşmanın bağlamı açıksa “benim” anlamı ayrıca söylenmeyebilir.
- Yanlış: です (desu) kelimesi Türkçedeki “dır” ekinin her durumda birebir karşılığıdır. Doğrusu: です (desu) kibar bir bildirme yapısıdır. Başlangıç cümlelerinde “-dır”, “-dir” veya doğal Türkçede ek kullanılmadan çevrilebilir; anlamı cümlenin tamamından anlaşılır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta aile tanıtımı daha uzun metinlere ve temel kanjilere doğru ilerler. Öğrenciler aile üyelerinin yaşını, yaşadığı yeri ve günlük uğraşlarını basit cümlelerle anlatmaya başlayabilir. Ayrıca kendi ailesi ile başka bir ailenin aile adlandırmalarını karşılaştırabilir ve daha kibar söyleyişleri tanıyabilir. Sonraki adım, fotoğraf veya aile ağacı olmadan kısa bir konuşmayı dinleyip ana bilgileri not etmektir.
Özet
Bu derste aile üyelerini belirten temel Japonca kelimeleri okuyup dinledin. これは わたしの かぞくです。 (Kore wa watashi no kazoku desu.) kalıbıyla aileni tanıtmaya, ちちは せんせいです。 (Chichi wa sensei desu.) gibi cümlelerle aile üyeleri hakkında bilgi vermeye başladın. Hiragana okuma, は (wa) telaffuzu ve の (no) aitlik yapısı, bir sonraki tanıtım etkinliği için temel oluşturur.