Japoncada aile üyelerini tanıtarak yakınlarımız hakkında basit ve anlaşılır cümleler kurabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Anne ve babayı tanıyalım
Anne için おかあさん (okaasan), baba için おとうさん (otousan) sözcüklerini kullanırız. Türkçe telaffuz ipucu olarak おかあさん (okaasan) sözcüğünü “okaasan”, おとうさん (otousan) sözcüğünü “otoosan” gibi düşünebiliriz. Buradaki uzun “a” ve “o” sesleri biraz uzatılarak söylenir.
Bir kişinin kim olduğunu söylemek için これは〜です (kore wa ... desu) kalıbını kullanabiliriz. Bu kalıp “Bu ...dır.” anlamına gelir. Örneğin これはおかあさんです。 (Kore wa okaasan desu.) “Bu annedir.”, これはおとうさんです。 (Kore wa otousan desu.) ise “Bu babadır.” demektir.
Örnek
Öğretmen anne ve babanın bulunduğu resmi gösterir. Öğrenci şöyle söyler: これはおかあさんです。 (Kore wa okaasan desu.) “Bu annedir.” Ardından: これはおとうさんです。 (Kore wa otousan desu.) “Bu babadır.”
Kendi ailemizden söz etmek
Kendi ailemiz hakkında basit bir bilgi vermek için わたしのおかあさんです。 (Watashi no okaasan desu.) diyebiliriz. Bu cümle “Bu benim annemdir.” anlamına gelir. Buradaki の (no) parçacığı iki isim arasında sahiplik veya ilişki kurar; Türkçedeki “-ın, -in” anlamına yaklaşır.
Bir soru sormak için これはだれですか。 (Kore wa dare desu ka.) kalıbını kullanırız. Anlamı “Bu kimdir?” şeklindedir. Cevap olarak おとうさんです。 (Otousan desu.) “Babamdır.” veya おかあさんです。 (Okaasan desu.) “Annemdir.” denebilir. A1 düzeyinde bu kısa cevaplar yeterlidir. Daha ileri düzeyde, kendi ailesinden başkalarına söz ederken ちち (chichi) ve はは (haha) gibi sözcükler de öğrenilir.
Örnek
Bir öğrenci ailesinin fotoğrafını gösterir. Arkadaşı sorar: これはだれですか。 (Kore wa dare desu ka.) “Bu kim?” Öğrenci cevap verir: わたしのおとうさんです。 (Watashi no otousan desu.) “Bu benim babam.”
Kardeşler
Küçük erkek kardeş için おとうと (otouto), küçük kız kardeş için いもうと (imouto) sözcükleri kullanılır. Büyük erkek kardeşe hitap ederken veya başkasının büyük erkek kardeşinden söz ederken おにいさん (oniisan), büyük kız kardeşe hitap ederken veya başkasının büyük kız kardeşinden söz ederken おねえさん (oneesan) sözcüklerini kullanabiliriz. Kendi büyük kardeşimizden başkasına söz ederken daha ileri düzeyde あに (ani) ve あね (ane) sözcükleri de kullanılır. Türkçe telaffuzda uzun sesleri fark etmek önemlidir: “oniisan”, “oneesan”, “otouto” ve “imouto”.
Bir fotoğraftaki kardeşi tanıtırken これはわたしのおとうとです。 (Kore wa watashi no otouto desu.) “Bu benim erkek kardeşim.” diyebiliriz. Kız kardeş için これはわたしのいもうとです。 (Kore wa watashi no imouto desu.) cümlesi kullanılır. Japoncada bazı aile sözcükleri ailedeki yaşça büyük-küçük ilişkisi hakkında bilgi taşır; ancak başlangıç düzeyinde önce temel anlamı doğru kullanmak önemlidir.
Örnek
Bir öğrenci küçük erkek kardeşinin resmini gösterir: これはわたしのおとうとです。 (Kore wa watashi no otouto desu.) “Bu benim erkek kardeşim.” Arkadaşı kız kardeşi sorarsa öğrenci いもうとです。 (Imouto desu.) “Kız kardeşimdir.” diyebilir.
Dede ve nine
Dede veya yaşlı bir erkek için おじいさん (ojiisan), nine veya yaşlı bir kadın için おばあさん (obaasan) sözcükleri kullanılır. Türkçe telaffuz ipucu olarak おじいさん (ojiisan) sözcüğündeki “ii” sesini uzatarak, おばあさん (obaasan) sözcüğündeki “aa” sesini de uzun söyleyebiliriz.
Bir aile fotoğrafında büyüklerimizi tanıtırken これはわたしのおじいさんです。 (Kore wa watashi no ojiisan desu.) “Bu benim dedem.” diyebiliriz. Nine için これはわたしのおばあさんです。 (Kore wa watashi no obaasan desu.) cümlesi kullanılır. Bu sözcükler günlük konuşmada yaygın ve saygılı kullanımlardır.
Örnek
Öğretmen resimdeki kişiyi gösterir ve sorar: これはだれですか。 (Kore wa dare desu ka.) “Bu kim?” Öğrenci cevaplar: わたしのおじいさんです。 (Watashi no ojiisan desu.) “Benim dedem.”
Aile sözcüklerini bağlam içinde ayırt etmek
おばあさん (obaasan) sözcüğü bir ailenin yaşlı kadın üyesi olan nineyi anlatabilir. Aynı sözcük, aile dışındaki yaşlı bir kadından söz ederken veya ona seslenirken de kullanılabilir; ancak bu kullanım her durumda uygun olmayabilir. Bu nedenle anlamı yalnızca tek tek kelimeden değil, resimden ve cümlenin bağlamından da anlamaya çalışırız.
Kısa bir konuşmada おばあさんですか。 (Obaasan desu ka.) “Nine mi?” diye sorabiliriz. Olumlu cevap はい、おばあさんです。 (Hai, obaasan desu.) “Evet, ninem.” şeklindedir. Olumsuz cevap vermek için いいえ、おばあさんではありません。 (Iie, obaasan dewa arimasen.) “Hayır, nine değil.” denebilir; bu olumsuz yapı A1 düzeyinde tanımak için yeterlidir.
Örnek
Resimde bir nine torunuyla vakit geçirmektedir. Öğretmen sorar: これはだれですか。 (Kore wa dare desu ka.) Öğrenci: おばあさんです。 (Obaasan desu.) der. Türkçesi: “Bu kim? Nine.”
Baba ve oğul ilişkisini pekiştirme
Bir babayı çocuğuyla birlikte gördüğümüzde おとうさん (otousan) sözcüğünü tekrar edebiliriz. Kısa ve açık cümleler kurmak, kelimeyi yalnızca ezberlemekten daha etkilidir. Örneğin おとうさんです。 (Otousan desu.) “Babamdır.” veya “Babadır.” anlamına gelebilir; kesin anlamı konuşma bağlamı belirler.
Japoncada soru cümlesinin sonunda sıkça か (ka) bulunur. Bu parçacık, cümleyi soruya dönüştürür. Örneğin おとうさんですか。 (Otousan desu ka.) “Baba mı?” demektir. Buna はい。 (Hai.) “Evet.” veya いいえ。 (Iie.) “Hayır.” diye cevap verebiliriz.
Örnek
Öğretmen baba ve oğul resmini gösterir. Diyalog: これはおとうさんですか。 (Kore wa otousan desu ka.) “Bu baba mı?” Öğrenci: はい、おとうさんです。 (Hai, otousan desu.) “Evet, baba.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: おかあさん (okaasan) ve おとうさん (otousan) sözcüklerindeki uzun sesler kısa okunur. Doğrusu: Uzun sesleri mümkün olduğunca uzatmak gerekir: おかあさん (okaasan) “okaasan”, おとうさん (otousan) “otoosan” gibi söylenir. Ses uzunluğu anlamın ve doğal telaffuzun önemli bir parçasıdır.
- Yanlış: おばあさん (obaasan) yalnızca öz nine anlamına gelir. Doğrusu: おばあさん (obaasan) bir nineyi anlatabilir; bağlama göre yaşlı bir kadını da ifade edebilir. Ancak yaşlı bir kadına seslenirken bu kullanım her durumda uygun olmayabilir. Resim ve cümle, hangi anlamın uygun olduğunu gösterir.
- Yanlış: おとうと (otouto) her erkek kardeş için kullanılır. Doğrusu: おとうと (otouto) küçük erkek kardeş için kullanılan temel sözcüktür; büyük erkek kardeşe hitap ederken veya başkasının büyük erkek kardeşinden söz ederken おにいさん (oniisan) kullanılır.
- Yanlış: わたしのおかあさん (watashi no okaasan) ifadesinde の (no) kullanılmaz. Doğrusu: İlişki kurmak için の (no) gerekir: わたしのおかあさん (watashi no okaasan) “benim annem” demektir. わたし (watashi) ile aile sözcüğü doğrudan birleştirilmez.
- Yanlış: か (ka) yalnızca bir kelimedir ve soru anlamı vermez. Doğrusu: Cümle sonunda kullanılan か (ka) parçacığı soru anlamı oluşturur. おとうさんですか。 (Otousan desu ka.) “Baba mı?” demektir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta aile bireylerini yalnızca tanıtmakla kalmayıp yaş, meslek ve sahip olunan kardeş sayısı hakkında da basit cümleler kurmaya başlayacaksınız. Kendi ailenizden söz ederken kullanılan ifadeler ile başka birinin ailesinden söz ederken kullanılan daha saygılı ifadeler arasındaki farkı yavaş yavaş öğreneceksiniz. Ayrıca aile fotoğraflarını birkaç cümleyle betimleyebilecek ve kısa tanışma konuşmaları yapabileceksiniz. Hiragana okuma hızınız arttıkça yeni aile ve günlük yaşam sözcükleri eklemeniz kolaylaşacaktır.
Özet
Anne için おかあさん (okaasan), baba için おとうさん (otousan) sözcüklerini kullanırız. の (no) ile “benim annem” veya “benim babam” gibi ifadeler kurabilir, ですか (desu ka) ile basit sorular sorabiliriz. Kardeş, dede ve nine sözcüklerini resimlerden ve kısa cümlelerden yararlanarak tanıtabiliriz.