İspanyolcada selam vermek ve adını, yaşını, ülkeni kısaca söylemek, yeni bir insanla ilk köprüyü kurmanın A1 düzeyindeki en temel yoludur.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Selamlaşma neden her dilin ilk dersidir?
Dünyanın her yerinde insanlar karşılaşınca önce selam verir. İspanyolca konuşulan ülkelerde de gülümseyerek bakmak ve çoğu resmi veya yarı resmi ortamda el sıkışmak yaygındır. Ortaöğretim yabancı dil dersinin ilk haftalarında bu sahne bilinçli tekrarlanır; çünkü selam konuşmayı başlatan en küçük parçadır. CEFR A1 can-do hedefi açıktır: tanıdığın veya yeni tanıştığın birine basit bir selam verebilirsin.
İspanyolcada en sık duyacağın sözcük Hola sözcüğüdür. Okunuşu Türkçe harflerle o-la şeklindedir; baştaki h hiç okunmaz. Sabahları Buenos días (bu-e-nos di-as: günaydın / iyi günler), öğleden sonra Buenas tardes (bu-e-nas tar-des: tünaydın / iyi akşamlar), akşam ve gece Buenas noches (bu-e-nas no-çes: iyi geceler) kullanılır. Vedalaşırken Adiós (a-dyos: hoşça kal) veya Hasta luego (as-ta lu-e-go: sonra görüşürüz) denir. Birçok Avrupa dilinde olduğu gibi günün saatine göre selam değişir; bu yüzden saati bilmek selamı da seçtirir.
Örnek
Sınıf kapısında iki öğrenci el sıkışır. Biri Hola der. Öteki Buenos días diye yanıtlar. Türkçesi: Merhaba. / Günaydın. Ders bitince Hasta luego (Sonra görüşürüz) yeterlidir.
Nasılsın? Kısa hâl hatırı
Selamdan hemen sonra kısa bir hâl hatırı sorusu gelir. A1 düzeyinde yeterli kalıp ¿Qué tal? (ke tal: nasıl gidiyor / nasılsın) veya ¿Cómo estás? (ko-mo es-tas: nasılsın) şeklindedir. Cevap da kısadır: Bien, gracias (bi-en gra-syas: iyiyim, teşekkürler). İstersen ¿Y tú? (i tu: ya sen?) diye soruyu geri gönderebilirsin. Muy bien (muy bi-en: çok iyiyim) de A1 içindedir.
Dünyada bu konu sık sık rol yapma ile öğretilir: öğrenciler çift olur, selam verir, hâl hatırı sorar, sonra adını söyler. Günlük hayatta bu üç saniye sürer; koridorda, otobüste veya kantinde aynı sıra işler. İspanyolca soruların başında ters soru işareti ¿ vardır; bu işaret sesin soru gibi yükseleceğini önceden gösterir. gracias sözcüğünü A1'de gra-syas diye okumak yeter; İspanya'da c sesi bazen dil-diş arası bir tıslama gibi duyulur, Latin Amerika'da ise s gibi kalır.
Örnek
Kısa diyalog: Hola, ¿qué tal? Merhaba, nasıl gidiyor? Bien, gracias. ¿Y tú? İyiyim, teşekkürler. Ya sen? Muy bien. Çok iyiyim.
Adını söylemek ve sormak
Tanışmanın kalbi isimdir. En doğal A1 kalıbı Me llamo ... (me ya-mo: adım ... / bana ... derler) şeklindedir. ll harfleri Türkçedeki y gibi okunur. Sormak için ¿Cómo te llamas? (ko-mo te ya-mas: adın ne?) kullanılır. Cevap: Me llamo Elif. Adım Elif. Soy Elif. (soy e-lif: ben Elif'im) de A1'de doğrudur ve özellikle isim etiketini gösterirken sık duyulur.
Öğretmenlerin isim etiketi vermesi dünyada çok kullanılan bir sınıfiçi yöntemdir. Etiket hem ismi görünür kılar hem de Me llamo cümlesini defalarca tekrarlatır. Nezaket için erkek konuşursa Encantado (en-kan-ta-do: tanıştığımıza memnun oldum), kız konuşursa Encantada (en-kan-ta-da) der. Cinsiyet uyumu burada başlar. Mucho gusto (mu-ço gus-to: memnun oldum) herkes için geçerlidir. Karşı taraf Igualmente (i-gual-men-te: ben de) diyebilir.
Örnek
Öğretmen: Hola, ¿cómo te llamas? Merhaba, adın ne? Öğrenci: Me llamo Can. Encantado. Adım Can. Tanıştığımıza memnun oldum. Öğretmen: Mucho gusto, Can. Memnun oldum, Can.
Yaşın, ülken, nerelisin?
A1 kişisel bilgiler üçlü bir settir: ad, yaş, ülke. Yaş için kalıp Tengo ... años (ten-go ... a-nyos: ... yaşındayım) şeklindedir. ñ harfi ny gibi okunur; bu harfi unutmak anlamı bozar. Soru: ¿Cuántos años tienes? (ku-an-tos a-nyos ti-e-nes: kaç yaşındasın?). Örnek: Tengo quince años. On beş yaşındayım. A1 sayıları 1-20 yeter: catorce (ka-tor-se) 14, quince (kin-se) 15, dieciséis (di-e-si-seys) 16.
Köken için Soy de Turquía. (soy de tur-ki-a: Türkiye'denim) ve soru ¿De dónde eres? (de don-de e-res: nerelisin?) kullanılır. Milliyet sıfatı da A1'dir: Soy turco (soy tur-ko: ben Türküm, erkek) / Soy turca (soy tur-ka, kız). Tahtaya ad, yaş ve ülke yazmak birçok ülkede ilk ünite etkinliğidir; öğrenci hem yazar hem sesli okur. Günlük hayatta yurt kaydında, yeni sınıfta veya bir form doldururken tam bu üç bilgi istenir.
Örnek
Tahta metni: Me llamo Ayşe. Tengo catorce años. Soy de Turquía. Adım Ayşe. On dört yaşındayım. Türkiye'denim. Arkadaş: ¿De dónde eres? Nerelisin? Ayşe: Soy de Ankara. Ankara'danım.
Kısa bir tanışmayı baştan sona kurmak
Gerçek bir tanışma tek cümle değildir; selam, isim, nezaket ve bazen yaş veya ülke peş peşe gelir. A1 öğrencisi şu sırayı ezberleyebilir: selam, isim, memnun oldum, isteğe bağlı kişisel bilgi. Bu sıra İspanya'da da Meksika'da da benzer işler. Resmi olmayan ortamda tú (tu: sen) kullanılır; A1'de çoğunlukla bu yeter. Öğretmenle konuşurken bazı sınıflarda usted (us-ted: siz) de gösterilir ama ilk adım tú kalıplarıdır.
Dünyada bu ünite sıkça bilgi boşluğu oyunuyla pekiştirilir: bir öğrencinin etiketinde isim vardır, diğerinde yaş; birbirlerine sorarak tabloyu doldururlar. Günlük hayatta yeni bir kulübe katılırken veya yaz kampında tam bu diyalog yaşanır. Konuşurken yavaş ve net olmak A1 için başarıdır; her sözcüğü mükemmel söylemek değil. Etiketi göstererek konuşmak hem utancı azaltır hem de dinleyenin ismi kaçırmasını önler.
Örnek
Diyalog: Hola, me llamo Deniz. Merhaba, adım Deniz. ¿Cómo te llamas? Adın ne? Me llamo Lucía. Encantada. Adım Lucia. Tanıştığımıza memnun oldum. Igualmente. Soy de Turquía. ¿Y tú? Ben de. Türkiye'denim. Ya sen? Soy de España. İspanya'danım.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzaklar
Türkçeden İspanyolcaya geçerken en sık hata, yaş cümlesini Türkçe gibi kurmaktır. Türkçe Ben on beş yaşındayım der; yani olmak fiili kullanılır. İspanyolca ise yaş için tener (te-ner: sahip olmak) fiilini seçer: Tengo quince años doğrudur, Soy quince años yanlıştır. İkinci büyük tuzak Hola sözcüğündeki h harfini horoz gibi okumaktır; h sessizdir. Üçüncü tuzak años sözcüğündeki ñ harfini n gibi yazmaktır; n ile yazılan başka bir sözcük kaba bir anlama kayabilir, bu yüzden dalga işaretine dikkat et.
Soru kalıplarında Türkçe söz dizimini bire bir aktarmak da bozar. Nerelisin sorusunun karşılığı ¿De dónde eres? dir; baştaki de düşmez. Adın ne için ¿Cómo te llamas? kullanılır; Qué es tu nombre A1'de doğal değildir. Encantado / Encantada uyumunu unutmak da sıktır: kız öğrenci Encantada der. Son olarak İspanyolca sorunun hem başında ¿ hem sonunda ? vardır; yalnızca sona sormak yazıma uymaz. Bu hatalar utanç kaynağı değil, Türkçenin izidir; fark edince hızla düzelir.
Örnek
Yanlış: Soy 15 años. Doğrusu: Tengo quince años. On beş yaşındayım. Yanlış: Hola sözcüğünü ho-la okumak. Doğrusu: o-la. Yanlış: Dónde eres? Doğrusu: ¿De dónde eres? Nerelisin?
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yaş söylerken Soy quince años demek, çünkü Türkçede Ben on beş yaşındayım denir. Doğrusu: Yaş tener ile söylenir: Tengo quince años. Olmak fiili burada kullanılmaz.
- Yanlış: Hola sözcüğündeki h harfini Türkçedeki h gibi okumak. Doğrusu: İspanyolcada kelime başındaki h okunmaz; Hola o-la diye söylenir.
- Yanlış: Encantado sözcüğünü kız ve erkek herkesin aynı biçimde kullanması. Doğrusu: Erkek konuşursa Encantado, kız konuşursa Encantada denir.
- Yanlış: Nerelisin sorusunu Dónde eres diye sormak. Doğrusu: Doğru kalıp ¿De dónde eres? şeklindedir; baştaki de düşmez.
- Yanlış: Yaş sözcüğünü anos diye n ile yazmak. Doğrusu: Doğru yazım años biçimindedir; ñ harfi ny okunur ve işaret silinmez.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de selamlaşma uzar: telefon numarası, e-posta, meslek ve aile bireyleri eklenir. ser ve estar farkı netleşir; nezaket için usted kalıpları ve Latin Amerika ile İspanya arasındaki küçük selam farkları görülür. Betimleme (saç, göz, karakter) ve Me gusta ile hoşlanma cümleleri gelir. Şimdilik A1'de selam, isim, yaş ve ülke yeter; bunları duraksamadan söyleyebilirsen bir sonraki basamak kolay açılır.
Özet
İspanyolca A1'de selamlaşma Hola, Buenos días ve ¿Qué tal? ile başlar. Kendini tanıtmak için Me llamo, Tengo ... años ve Soy de ... yeterlidir. Bu üç kalıp sınıfta, yolda ve yolculukta yeni bir insanla ilk köprüyü kurmanı sağlar.