Mastar ve -ing'li yapı seçimi, çoğunlukla bir eylemin henüz yapılacak bir görev olarak mı yoksa daha önce gerçekleşmiş bir olay olarak mı anlatıldığını belirler.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Temel anlam ayrımı: gelecek görev ve geçmiş anı
Mastar, yani remember to + fiilin yalın hâli, genellikle henüz yapılmamış bir işi yapmayı unutmamak anlamına gelir. Konuşan kişi, yapılacak görevi zihninde tutar ve sonra yerine getirir. Örneğin Remember to submit your assignment. cümlesi, “Ödevini teslim etmeyi unutma.” anlamındadır.
-Ing'li isim-fiil yapısı, yani remember + fiil-ing, daha önce gerçekleşmiş bir eylemi hatırlamak anlamı taşır. Örneğin I remember submitting my assignment. cümlesi, “Ödevimi teslim ettiğimi hatırlıyorum.” demektir. Burada konuşan kişi gelecekteki bir görevden değil, geçmişte yaşanmış bir olaydan söz eder.
Örnek
Karşılaştırma: Remember to lock the door. — Kapıyı kilitlemeyi unutma. I remember locking the door. — Kapıyı kilitlediğimi hatırlıyorum. İlk cümlede kilitleme eylemi henüz yapılmamış olabilir; ikinci cümlede ise eylemin daha önce yapıldığı ve bunun hatırlandığı anlatılır.
Zaman çizgisiyle anlamı çözme
Bu yapıları ayırt etmenin kolay bir yolu, eylemi zaman çizgisine yerleştirmektir. Remember to read the article. ifadesinde okuma, hatırlama anından sonra yapılacak bir görevdir. I remember reading the article. ifadesinde ise okuma daha önce gerçekleşmiştir.
Olumsuz cümlelerde de aynı ayrım korunur. Do not forget to record the results. gelecekte yapılması gereken bir işlemi hatırlatır. Buna karşılık I do not remember recording the results., sonuçları kaydetme eyleminin geçmişte yapılıp yapılmadığını hatırlamadığınızı bildirir.
Soru cümleleri özellikle araştırma görüşmelerinde yararlıdır. Do you remember completing the questionnaire? sorusu, katılımcının anketi daha önce tamamlayıp tamamlamadığını sorar. Did you remember to complete the questionnaire? ise katılımcının anketi tamamlamayı hatırlayıp hatırlamadığını, dolayısıyla görevi yerine getirip getirmediğini sorgular.
Örnek
Somut olay: Bir araştırmacı katılımcıya toplantıdan önce Remember to sign the consent form. der. Toplantıdan sonra katılımcının durumunu sorarken Do you remember signing the consent form? diyebilir. İlk cümle gelecekteki görevi, ikinci cümle geçmişteki anıyı anlatır.
Akademik üslupta ve araştırma yönteminde kullanım
Araştırma yönteminde açık yönergeler vermek için remember to yapısı kullanılabilir. Örneğin katılımcılara Remember to answer all the questions. denebilir. Bu ifade, veri toplama sürecinde eksik yanıtları azaltmaya yardımcı olan doğrudan bir yönergedir.
Araştırmacı geçmişteki bir süreci incelerken remember -ing yapısından yararlanabilir. The participants remembered completing the first task. cümlesi, katılımcıların ilk görevi tamamladıklarını hatırladıklarını bildirir. Akademik yazıda bu tür bir cümle, katılımcıların öznel anılarına dayandığını açıkça gösterir; kesin ve gözlenebilir bir sonuç gibi sunulmamalıdır.
Akademik üslup, iddianın kapsamını doğru sınırlamayı gerektirir. The students reported remembering using the new strategy. cümlesi, öğrencilerin yeni stratejiyi kullandıklarını hatırladıklarını söyler; bu, stratejiyi gerçekten ne kadar etkili kullandıklarını tek başına kanıtlamaz. Bu nedenle araştırmacı, öz-bildirim ile doğrudan gözlemi birbirinden ayırmalıdır.
Örnek
Kısa araştırma metni: Before the interview, the researcher reminded participants to bring their notes. During the interview, most participants remembered discussing the main problem. — Görüşmeden önce araştırmacı katılımcılara notlarını getirmelerini hatırlattı. Görüşme sırasında katılımcıların çoğu temel sorunu tartıştıklarını hatırladı. İlk yapı yönergeyi, ikinci yapı geçmiş anıyı bildirir.
Benzer fiillerle kalıp bilgisi
Bu konu yalnızca remember fiiliyle sınırlı değildir. Forget to check the source., “Kaynağı kontrol etmeyi unut.” anlamına gelirken I will never forget meeting my first English teacher., “İlk İngilizce öğretmenimle tanıştığımı asla unutmayacağım.” anlamındadır. İlk cümlede yapılmamış bir görev, ikinci cümlede yaşanmış bir olay vardır.
Bazı fiillerde mastar ve -ing'li yapı seçimi anlamı daha belirgin biçimde değiştirir. She stopped to take notes., not almak amacıyla durduğunu anlatır. She stopped taking notes. ise not alma alışkanlığını veya eylemini bıraktığını bildirir.
Akademik metinlerde try to do ve try doing de karıştırılabilir. The researcher tried to improve the questionnaire., araştırmacının anketi geliştirmek için çaba gösterdiğini anlatır. The researcher tried using shorter questions., daha kısa sorular kullanmayı bir yöntem olarak denediğini bildirir.
Örnek
Anlam karşılaştırması: We stopped to discuss the results. — Sonuçları tartışmak için durduk. We stopped discussing the results. — Sonuçları tartışmayı bıraktık. Burada to discuss amaç, discussing ise bırakılan eylemdir.
Sık yapılan Türkçe kaynaklı hatalar
Türkçede “-meyi hatırlamak” ifadesi hem yapılacak bir görevi hem de geçmişteki bir eylemi bağlama göre karşılayabilir. Bu yüzden öğrenciler her durumda remember to kullanma eğiliminde olabilir. Ancak geçmişte yapılmış bir olayı anımsıyorsanız I remember reading the report. demelisiniz; I remember to read the report. ise raporu okumayı bir görev olarak aklınızda tuttuğunuzu anlatır.
Bir başka hata, remember fiilinden sonra doğrudan geçmiş zamanlı bir cümle getirmektir. I remember that I read the report. dilbilgisel olarak mümkündür ve “Raporu okuduğumu hatırlıyorum.” anlamına gelir; fakat bu yapı, burada incelenen kalıptan farklıdır. Kısa ve doğal bir anlatım için çoğu durumda I remember reading the report. tercih edilir.
Telaffuzda remember yaklaşık olarak “rimembır” diye söylenir. to zayıf biçimde çoğu zaman “tı”, reading ise “riiding” gibi duyulur. Yazılı biçimde -ing ekini gördüğünüzde bunun her zaman geçmiş zaman anlamına gelmediğini unutmayın; burada -ing'li yapı, hatırlanan eyleği adlandırır.
Örnek
Hata düzeltme: I remember to visited the museum. yanlıştır; çünkü to sonrasında fiilin yalın hâli gelir. Doğru görev anlamı I remembered to visit the museum. — Müzeyi ziyaret etmeyi hatırladım. Geçmiş anı anlamı ise I remember visiting the museum. — Müzeyi ziyaret ettiğimi hatırlıyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Remember to ve remember -ing aynı anlamdadır. Doğrusu: Remember to yapılacak bir işi unutmamayı, remember -ing ise geçmişte yapılmış bir eyleği hatırlamayı anlatır.
- Yanlış: Remember to sonrasında fiilin geçmiş zaman biçimi kullanılabilir. Doğrusu: To sonrasında fiilin yalın hâli gelir: Remember to check the data. Doğru kullanım budur.
- Yanlış: -ing biçimi her zaman devam eden bir eylemi gösterir. Doğrusu: Bu konuda -ing biçimi, daha önce gerçekleşmiş ve hatırlanan eyleği adlandırır: I remember checking the data. Eylemin şu anda devam ettiğini söylemez.
- Yanlış: I remembered to call her ve I remember calling her aynı cümledir. Doğrusu: İlk cümle aramayı yapmayı hatırladığınızı, ikinci cümle ise onu aradığınızı ve bu olayı hatırladığınızı anlatır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu ayrım, regret, stop, try ve mean gibi fiillerle daha geniş biçimde incelenebilir. Ayrıca araştırma raporlarında kişisel anı, katılımcı görüşü ve gözlenebilir kanıt arasındaki fark daha dikkatli kurulacaktır. Öğrenciler, aynı bilgiyi doğrudan anlatmak yerine participants reported veya the results suggested gibi daha ölçülü akademik kalıplar kullanmayı öğrenebilir. Böylece dilbilgisi seçimi, araştırma bulgusunun güven düzeyini ve yorum kapsamını doğru yansıtabilir.
Özet
Remember to + fiilin yalın hâli, genellikle henüz yapılacak bir görevi unutmamayı anlatır. Remember + fiil-ing, daha önce gerçekleşmiş bir eyleği hatırlamayı bildirir. Zaman çizgisini ve eylemin görev mi yoksa anı mı olduğunu kontrol ederek doğru yapıyı seçebilirsiniz.