B1 düzeyinde kişisel gelişim yazılarını ve motivasyon konuşmalarını anlayıp kendi hedeflerimizi sade, doğru ve anlaşılır İngilizceyle ifade edebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Okuyarak ve dinleyerek kişisel gelişimi anlamak
Kişisel gelişim, bir insanın bilgi, beceri ve alışkanlıklarını bilinçli biçimde geliştirmesidir. İngilizcede buna personal development (pörsınıl divelıpmınt) denir. B1 öğrencisi her sözcüğü bilmek zorunda değildir. CEFR can-do hedefi şudur: tanıdık konulardaki açık metinlerin ana noktalarını anlayabilirim. Bir yazıda veya konuşmada amaç, örnek ve önerilen adım yeterlidir.
Dünyada bu tema çoğu dil okulunda hayaller, planlar ve günlük alışkanlıklarla birlikte öğretilir. Önce kısa bir yazı okunur, sonra net bir konuşma dinlenir, en sonda öğrenci kendi hedefini söyler. Günlük hayatta bir antrenör videosu, bir öğretmen tavsiyesi veya bir arkadaşın başarı hikâyesi aynı sade kalıpları kullanır. Not almak anlamayı güçlendirir çünkü kâğıda geçen sözcükler konuşurken geri gelir.
Örnek
Kısa metin: I want to improve my English this year. I will practise every day. (Ay vant tu impruv may ingliş diz yır. Ay vil prektis evri dey.) Anlamı: Bu yıl İngilizcemi geliştirmek istiyorum. Her gün pratik yapacağım. want to (vant tu) istek bildirir; will (vil) yakın bir planı anlatır.
Kişisel gelişim yazısını okumak
B1'de bir kişisel gelişim yazısını okurken önce başlığa ve ilk cümleye bakılır; bu, ana fikri verir. Sonra yüksek sıklıklı sözcükler taranır: goal (goul) hedef, habit (hebit) alışkanlık, success (sık ses) başarı, fail (feyl) başarısız olmak, try (tray) denemek. Yazar çoğu zaman bir sorun anlatır, bir alışkanlık önerir ve bir sonuç gösterir. because (bikoz) gerekçe, so (sou) sonuç, however (havaver) karşıt fikir taşır.
İngilizce konuşulan ülkelerde kısa öğüt yazıları gazete ve dergilerde uzun süredir yer alır. Okulda amaç edebiyat eleştirisi değil, tavsiyeyi ve gerekçeyi yakalamaktır. Sık yanlış, her sözcüğü çevirmeden ilerleyemem sanmaktır. B1'de bilinmeyen bir sözcüğü atlayıp örneğe bakmak doğrudur. Duvara asılan kısa bir söz de bir metindir; onu yavaş okumak ve kendi cümlemize çevirmek okuma becerisini besler.
Örnek
Örnek yazı: Many students feel nervous before exams. A good habit is to study a little every day. If you do this, you will feel more confident. (Meni stüdınts fil nörvıs bifor igzemz. E gud hebit iz tu stadi e litıl evri dey. If yu du dis, yu vil fil mor konfidınt.) Anlamı: Birçok öğrenci sınavlardan önce gergin hisseder. İyi bir alışkanlık her gün biraz çalışmaktır. Bunu yaparsan daha kendine güvenli hissedersin. Ana fikir: küçük ve düzenli çalışma kaygıyı azaltır.
Motivasyon konuşmasını dinlemek
Motivasyon konuşması İngilizcede motivational speech (motivayşınıl spiç) adını alır. B1 dinleme can-do hedefi şudur: açık ve standart bir konuşmanın ana noktalarını anlayabilirim. Konuşmacılar sıkça kısa bir hikâye ile başlar, bir ders çıkarır, sonra dinleyiciye bir çağrı yapar. İlk dinlemede yalnızca ana fikri ararız. İkinci dinlemede zaman, sayı ve somut öğüt ararız. First (först), then (den), finally (faynıli) kulağı yönlendirir.
Günlük hayatta bu konuşmalar okul salonunda, spor alanında veya çevrimiçi seminerde çıkar. Hızlı bir konuşmacıyı ilk seferde yüzde yüz anlamak B1 hedefi değildir. Duraklatmak, not almak ve aynı cümleyi tekrar dinlemek doğrudur. Yükselen ses coşku, yavaşlayan ses önemli öğüt taşıyabilir. Dinledikten sonra bir arkadaşa tek cümlelik özet vermek anlamayı kalıcı hale getirir.
Örnek
Kısa konuşma: Last year I failed my first test. I did not give up. I asked my teacher for help and I practised at home. Now I feel stronger. (Last yır ay feyld may först test. Ay did nat giv ap. Ay askt may tiçır for help end ay prektist et houm. Nav ay fil strongır.) Anlamı: Geçen yıl ilk sınavımda başarısız oldum. Pes etmedim. Öğretmenimden yardım istedim ve evde çalıştım. Şimdi daha güçlü hissediyorum. Kalıp: I did not give up. Pes etmedim.
Hedefleri ve planları İngilizce söylemek
Okuduğumuz ve dinlediğimiz dil, kendi ağzımızdan çıkınca kalıcı olur. B1'de üç sade kalıp yeter. İstek: I want to ... (ay vant tu). Karar: I have decided to ... (ay hev disaydıd tu). Yakın plan: I am going to ... (ay em going tu). Şart ve sonuç: If I practise every day, I will improve. (if ay prektis evri dey, ay vil impruv). Sıra için first, then, after that (aftır det) ve finally yeter.
Tahtaya yazmak hedefi somutlaştırır. İyi bir hedef ölçülebilir ve yakındır. I want to be successful (ay vant tu bi sıksesfıl) çok genel kalır. Daha kullanışlı olan şudur: I want to read one short article every week. (ay vant tu rid van şort artikıl evri vik) Her hafta kısa bir yazı okumak istiyorum. Böylece okuma-dinleme ile konuşma birbirini besler. Öğrenci hem başkasının hikâyesini anlar hem kendi planını kurar.
Örnek
Kısa diyalog: A: What is your goal this term? (Vat iz yor goul diz törm?) Bu dönem hedefin nedir? B: I have decided to take up running. I am going to run three times a week. (Ay hev disaydıd tu teyk ap ranning. Ay em going tu ran tri taymz e vik.) Koşuya başlamaya karar verdim. Haftada üç kez koşacağım. A: That sounds great. Do not give up! (Det savnz greyt. Du nat giv ap!) Kulağa harika geliyor. Pes etme!
Podcast dinleyip yazıda önemli yerleri işaretlemek
Okuma ve dinleme ayrı adalar değildir. Birçok B1 öğrencisi aynı konuda hem kısa bir yazı okur hem bir podcast (podkast) dinler. Önce yazıdaki anahtar cümlelerin altı çizilir: hedef, gerekçe, öğüt. Sonra ses açılır ve aynı fikrin konuşmada nasıl söylendiği dinlenir. Yazıda You should sleep well (yu şud slip vel) görülebilir; konuşmada aynı fikir Try to sleep eight hours (tray tu slip eyt avırz) diye gelebilir. Sözcük tek kalıba kilitlenmez.
Bu yöntem dünyada yaygındır çünkü kulak ve göz birlikte çalışınca bellek güçlenir. Evde on dakikalık yazı, beş dakikalık ses ve üç satır not yeter. Notta üç kutu olur: yeni sözcük, ana fikir, benim hedefim. skill (skil) beceri, challenge (çelınç) zorluk, advice (advays) öğüt bu kutularda sık görünür. İşaretlemek, pasif okumayı aktif çalışmaya çevirir.
Örnek
Öğrenci notu. Yazı: A small habit can change your day. (E smol hebit ken çeync yor dey.) Küçük bir alışkanlık gününü değiştirebilir. Ses: Start with ten minutes. (Start viz ten minits.) On dakika ile başla. Öğrencinin cümlesi: My goal is to listen to English for ten minutes every morning. (May goul iz tu lisın tu ingliş for ten minits evri morning.) Hedefim her sabah on dakika İngilizce dinlemek.
Türkçe konuşan öğrencilerin sık dil hataları
Türkçeden İngilizceye geçerken bazı kalıplar bire bir kopyalanır ve B1'de anlamı bozar. I am agree yanlıştır; doğrusu I agree (ay ıgri) şeklindedir çünkü agree fiildir ve am gerekmez. I want that I improve de yanlıştır; doğrusu I want to improve (ay vant tu impruv) kalıbıdır. Hedef cümlesinde to unutulursa yapı çöker. Karar ve işaret varsa going to, o anda verilen sözde will daha doğaldır.
Başka bir grup hata sözcük seçiminden gelir. Türkçedeki başarılı olmak yalnızca successful sanılır; oysa B1'de do well (du vel) ve get better (get betır) sık ve doğaldır. make a goal yerine set a goal (set e goul) denir. listen music eksiktir; doğrusu listen to music (lisın tu müzik) şeklindedir. Bu liste, okunan yazıyı ve dinlenen konuşmayı kendi cümlemize çevirirken kontrol aracı olur.
Örnek
Düzeltme. Yanlış: I will to improve my speaking. Doğru: I am going to improve my speaking. (Ay em going tu impruv may spiking.) Konuşmamı geliştireceğim. Yanlış: My goal is that I am more confident. Doğru: My goal is to feel more confident. (May goul iz tu fil mor konfidınt.) Hedefim daha kendine güvenli hissetmektir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Bir yazıyı veya konuşmayı anlamak için her sözcüğü bilmem gerekir. Doğrusu: B1'de ana fikir, örnek ve öğüt yeterlidir. Bilinmeyen sözcüğü bağlamdan tahmin etmek de bir beceridir.
- Yanlış: Motivasyon konuşmasını tek dinlemede yüzde yüz anlamak zorundayım. Doğrusu: İki dinleme normaldir: önce ana fikir, sonra zaman, sayı ve somut tavsiye aranır.
- Yanlış: Hedef cümlesi ne kadar genel olursa o kadar güçlü durur. Doğrusu: Ölçülebilir ve yakın bir hedef hem daha inandırıcıdır hem B1 kalıplarıyla daha kolay kurulur.
- Yanlış: Türkçedeki yapıları aynen aktarmak yeter: I am agree, I want that, listen music. Doğrusu: Doğru kalıplar I agree, I want to ... ve listen to ... şeklindedir; fiil ve edat ezberlenmelidir.
Bir adım ileri
Bir sonraki dil basamağında, B2'de, daha uzun ve doğal konuşmalar gelir. Öğrenci yalnızca ana fikri değil, konuşmacının görüşü ile olayı ayırt etmeyi öğrenir. Metinler gerekçe, karşıt görüş ve örnekle genişler. Kendi yazısında da kısa hedef cümlesinin ötesine geçip bir rol modelini veya bir alışkanlık planını düzenli bir paragrafla anlatır. Dinlemede hız artar; not almak hâlâ işe yarar ama özet artık birkaç cümlelik olur.
Özet
Kişisel gelişim yazısı ve motivasyon konuşması B1'de ana fikir, örnek ve öğüt üzerinden anlaşılır. Hedef dilinde I want to, I have decided to ve I am going to ile plan kurulur. Okuma ile dinlemeyi aynı konuda birleştirmek, Türkçeden gelen kalıp hatalarını da azaltır.