B1 düzeyinde haber türlerini, kaynaklarını ve medya içeriklerini tanıyarak basit İngilizce haberleri anlayabilir, nereden haber aldığını söyleyebilir ve kısa haber cümleleri kurabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Haber nedir ve B1 ile neler yapabilirsin?
B1 düzeyinde tanıdık konularda açık ve standart dildeki haberlerin ana noktasını yakalayabilirsin. CEFR can-do hedefi şudur: I can understand the main points in a simple news story. (Basit bir haber metnindeki ana noktaları anlayabilirim. Telaffuz: ay ken andırstend dı meyn poynts in ı simpıl nyuz stori.) Konular hava durumu, okul, spor, şehirdeki bir açılış veya bir konser gibi günlük olaylardır.
İngilizcede news (nyuz) sayılamayan bir isimdir; fiil tekil gider. Doğru cümle: The news is interesting today. (Bugün haberler ilginç.) Medya kanallarının genel adı the media (dı miidya) sözcüğüdür; gazete, radyo, televizyon ve interneti kapsar. Sabah telefonundan bakarsın: I read the news every morning. (Her sabah haberi okurum.)
Dünyada bu ünite genelde kısa dinleme, başlık okuma ve ‘nereden haber alırsın’ konuşmasıyla işlenir. Tarihçe sadedir: basılı gazeteler yüzyıllardır vardır; radyo ve televizyon yirminci yüzyılda evlere girdi; internet ise haberi cebimize indirdi. Reklam haber değildir: This is an advertisement, not news. (Bu bir reklam, haber değil. advırtayzmınt).
Örnek
Kısa diyalog. A: What's in the news today? (Bugün haberde ne var? vots in dı nyuz tıdey) B: There is a new park in our city. (Şehrimizde yeni bir park var.) A: That's good news! (Bu iyi haber! dets gud nyuz)
Haber türleri: yerel, ulusal, spor ve son dakika
Haberler konuya göre gruplanır. local news (lokıl nyuz) senin mahallen, ilçen veya şehrindir. national news (neşınıl nyuz) ülke haberidir. international news (intıneşınıl nyuz) dünya haberidir. Spor için sports news (sports nyuz), hava için the weather veya weather forecast (vedır forkaast) dersin. Eğlence haberleri entertainment news (entüteynmınt nyuz) adını alır.
Acil ve yeni olay breaking news (breyking nyuz) yani son dakikadır. Örnek: This is breaking news. A new museum opened in Ankara. (Son dakika. Ankara’da yeni bir müze açıldı.) İlgi alanını söylemek B1 can-do’sudur: I like sports news, but I don’t follow international news much. (Spor haberlerini severim ama dünya haberlerini pek takip etmem. ay layk sports nyuz bat ay dont folov intıneşınıl nyuz maç).
Sınıfta öğrenciler türleri kartlarla ayırır, sonra kendi telefonlarındaki sekmeleri İngilizce adlandırır. Günlük hayatta uygulama menüsünde Local, World, Sports görürsün. Her metin haber değildir; bir ürün tanıtımı reklam, bir kişinin uzun yorumu ise görüş yazısı olabilir. B1’de önce olayı, yeri ve zamanı bulman yeter.
Örnek
Grup konuşması. A: What kind of news do you like? (Ne tür haber seversin?) B: I like local news and the weather. (Yerel haberi ve hava durumunu severim.) C: I always watch sports news after school. (Okuldan sonra hep spor haberlerini izlerim. ay olveyz voç sports nyuz aftır skul)
Haber kaynakları: gazete, televizyon, internet
Kaynak sözcüğü source (sors) demektir. Klasik kaynaklar newspaper (nyuspeypır), magazine (megızin), radio (reydio) ve television / TV (tivi)dır. Dijital kaynaklar website (websayt), the internet (dı intınet) ve social media (soşıl miidya)dır. Soru kalıbı ezberlenir: Where do you get your news? (Haberi nereden alırsın? ver du yu get yor nyuz).
Cevap örnekleri B1’i aşmaz. I get my news from TV and the internet. (Haberimi televizyon ve internetten alırım.) I read a newspaper once a week. (Haftada bir gazete okurum.) I check the news on my phone every day. (Her gün telefonumdan habere bakarım. ay çek dı nyuz on may fon evri dey.) Güven için basit dil yeter: This source is reliable. (Bu kaynak güvenilir. rilayıbıl) I don’t believe every post on social media. (Sosyal medyadaki her paylaşıma inanmam).
Dünyada öğretmenler sıklık tablosu yaptırır: kim, nereden, ne sıklıkla. Radyo haberi dinlenir, gazete okunur, televizyon izlenir; fiili kaynağa göre seç. I listen to the radio in the morning. (Sabah radyoyu dinlerim.) I watch the news at eight. (Haberi saat sekizde izlerim.) Tarih ve site adını okumak B1 için en pratik güvenlik adımıdır.
Örnek
Sınıf diyaloğu. Teacher: Where do you get your news from? Student 1: I watch TV with my family. (Ailemle televizyon izlerim.) Student 2: I read news websites on the bus. (Otobüste haber siteleri okurum.) Student 3: I don’t use social media for news. It is not always reliable. (Haber için sosyal medya kullanmam. Her zaman güvenilir değil.)
Makale, başlık, gazeteci ve röportaj
Yazılı haber metnine article (artikıl) denir. En üstteki kısa ve kalın satır headline (hedlayn) yani başlıktır. Haberi yazan kişi journalist (cörnılist) veya reporter (ripörtır) olabilir. Röportaj interview (intıvyu)dır: The journalist interviewed the teacher. (Gazeteci öğretmenle röportaj yaptı. dı cörnılist intıvyud dı tiçır.) Kısa haber özeti için report (ripört) hem isim hem fiil olur.
Kütüphanede veya sınıfta makale okurken üç soru yeter. What is the article about? (Makale ne hakkında?) Who wrote it? (Kim yazdı?) When did it happen? (Ne zaman oldu?) B1 metinleri kısa paragraf, net geçmiş zaman ve tanıdık sözcük kullanır. Örnek gövde: Yesterday a new library opened in our school. Many students came. The headteacher was happy. (Dün okulumuzda yeni bir kütüphane açıldı. Çok öğrenci geldi. Müdür mutluydu).
Fotoğraf ve kısa video da medya içeriğidir: photo (foto), video (vidyo). Metni reklamdan ayır: This is not news. It is an advertisement. (Bu haber değil. Bu bir reklam.) Okuma stratejisi dünyada aynıdır: önce başlık, sonra ilk cümle, sonra kim-ne-nerede-ne zaman. Uzun köşe yazısı B1 hedefi değildir; ana fikri bulman yeter.
Örnek
Kısa haber metni. Başlık: New Sports Hall Opens at Atatürk High School (Atatürk Lisesi’nde yeni spor salonu açıldı.) Metin: Last Monday the school opened a new sports hall. Students can play basketball after class. A reporter interviewed the sports teacher. (Geçen pazartesi okul yeni bir spor salonu açtı. Öğrenciler dersten sonra basketbol oynayabilir. Bir muhabir spor öğretmeniyle röportaj yaptı.)
Başlıklar ve günlük hayatta haber konuşmak
Başlıklar çoğu zaman tam cümle değildir; fiil yalın veya şimdiki biçimde durur. Örnek: New Park Opens in City Centre (Şehir merkezinde yeni park açıldı.) Konuşurken başlığı normal cümleye çevirirsin: The headline says a new park opened in the city centre. (Başlık, şehir merkezinde yeni bir park açıldığını söylüyor. dı hedlayn sez ı niu park opınd.) İyi ve kötü haber kalıbı çok işe yarar: good news (gud nyuz), bad news (bed nyuz).
Kafede veya teneffüste gazete ve telefon başlığı üzerine kısa sohbet B1’in gerçek hayattaki yeridir. Look at this headline! (Şu başlığa bak! luk et dis hedlayn) Is it good news or bad news? (İyi haber mi kötü haber mi?) It’s good news for students. (Öğrenciler için iyi haber.) Başka kalıp: Did you hear the news? (Haberi duydun mu? did yu hiyır dı nyuz) No. What happened? (Hayır. Ne oldu?).
Metroda, beklerken yalnızca başlığı okumak da bir okuma stratejisidir. Ana fikri tahmin et, gerekirse ilk paragrafı oku. Öğretmenler dünyada sık sık gerçek başlıkları sadeleştirip sınıfa getirir; sen de okul dergisindeki başlığı İngilizceye çevirebilirsin. Unutma: başlık abartılı olabilir, asıl bilgi metnin içindedir. B1’de ‘kim, ne, nerede, ne zaman’ dörtlüsünü çıkarmak yeter.
Örnek
Kafe diyaloğu. A: Look at this headline: School Bus Strike Ends. (Şu başlığa bak: Okul otobüsü grevi bitti.) B: That’s good news. Students can go to school easily now. (Bu iyi haber. Öğrenciler artık okula kolay gidebilir.) A: Yes. I read the article. It happened this morning. (Evet. Makaleyi okudum. Bu sabah oldu.)
Dijital haber ve kısa okul haberi yazmak
Birçok genç haberi siteden veya telefondan okur. online news (onlayn nyuz) ve news website (nyuz websayt) günlük sözcüklerdir. Paylaşmak: I shared the article with my friends. (Makaleyi arkadaşlarımla paylaştım.) Kısa yorum: I wrote a short comment. (Kısa bir yorum yazdım. ay rot ı şort koment.) Uyarı cümlesi B1’de net olsun: Don’t share fake news. (Sahte haber paylaşma. dont şer feyk nyuz).
Can-do üretim tarafına geçer: I can write a short news story about my school. (Okulum hakkında kısa bir haber yazabilirim.) Kalıplar geçmiş zamanlı ve somuttur. Last Friday our school had a concert. (Geçen cuma okulumuzda konser vardı.) Many parents came. (Çok veli geldi.) The music teacher was happy. (Müzik öğretmeni mutluydu.) Üste bir başlık koy, altına kim-ne-nerede-ne zaman yaz, kaynağı kendi sınıfın olarak belirt.
Sınıf sitesinde bölümler basit tutulur: School News, Sports, Weather, Events. Tarihe bakmak alışkanlık olur: Please check the date of the article. (Lütfen makalenin tarihine bakın.) Bir sonraki adım daha uzun metin ve iki kaynağı karşılaştırmaktır; şimdilik kısa, doğru ve kibar yaz. Beğeni sayısı haberin doğru olduğu anlamına gelmez; önce kaynağa ve tarihe bak.
Örnek
Öğrenci haberi. Başlık: Class 10B Makes a School News Website (10B sınıfı okul haber sitesi yapıyor.) Metin: This week students in Class 10B made a news website. They wrote short articles about sports and school events. They did not copy fake news. The English teacher read the stories and said they were clear. (Bu hafta 10B öğrencileri bir haber sitesi yaptı. Spor ve okul etkinlikleri hakkında kısa yazılar yazdılar. Sahte haber kopyalamadılar. İngilizce öğretmeni yazıları okudu ve açık olduklarını söyledi.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: The news are good today. / Haberler çoğul diye are kullanmak. Doğrusu: news sayılamayan isimdir. Doğrusu: The news is good today. (Bugün haberler iyi.)
- Yanlış: I heard a news. / Türkçedeki ‘bir haber duydum’ kalıbını bire bir çevirmek. Doğrusu: a news denmez. Doğrusu: I heard the news. veya I heard some news. (Haberi duydum / bir haber duydum.)
- Yanlış: I look news every day. / ‘Habere bakmak’ fiilini prepositionsuz kullanmak. Doğrusu: Doğrusu I look at the news, I read the news veya televizyon için I watch the news. Radyo için I listen to the news.
- Yanlış: I read news in internet. / ‘internette’ diye in kullanmak. Doğrusu: Doğrusu on the internet veya on my phonedır. Örnek: I read the news on the internet.
- Yanlış: I made an interview with the doctor. / ‘röportaj yapmak’ için make seçmek. Doğrusu: Gazeteci için I interviewed the doctor veya I did an interview with the doctor denir. make an interview B1’de doğal değildir.
Bir adım ileri
Bir üst dil düzeyinde (B2) daha uzun haber ve köşe yazılarını okur, olay ile yazarın görüşünü ayırmaya başlarsın. Haberi aktarmak için dolaylı anlatım kalıplarını kullanırsın: biri ne söyledi, kim iddia etti. İki kaynağı kısa gerekçeyle karşılaştırır, başlıktaki abartıyı fark edersin. Kendi haber yazın bağlaçlarla uzar; neden-sonuç ve karşıt görüş cümleleri eklenir.
Özet
B1’de news sayılamaz; türleri, kaynakları ve headline, article, journalist gibi içerik sözcüklerini günlük cümlelerde kullanırsın. Can-do nettir: basit haberi anlar, nereden haber aldığını söyler, okul hakkında kısa bir haber yazarsın. Başlık, tarih ve kaynak adı senin en pratik okuma ve güvenlik araçların olur.