Günlük konuşma: Deneyim sorma ve cevaplama diyaloğu

Deneyim paylaşmak sohbetin kapısıdır

İnsanlar tanışınca ad ve yaştan sonra sohbeti canlı tutmak için geçmiş deneyimlere döner. CEFR A2 can-do hedefi şudur: Öğrenci basit sorularla başkasının deneyimini sorabilir ve kendi deneyimini kısa cümlelerle anlatabilir. Resimdeki kafe sahnesi tam da bu becerinin günlük yerini gösterir. Telaffuz ipucu: experience ekspiriyıns, hobby hobi diye okunur.

Dünyada bu konu çoğunlukla iletişimsel yaklaşımla, çift çalışma ve gerçek cevaplarla öğretilir. Ezber diyalog ezberlemek yetmez; öğrenci kendi hayatından bir cümle kurmalıdır. Günlük hayatta otobüs durağında, aile yemeğinde ve okul gezisinde aynı sorular döner. A2'de amaç uzun hikâye değil, anlaşılır ve nazik kısa cümledir.

Türkçedeki hiç sözcüğünün işini İngilizcede çoğu zaman ever (evır) görür. Have you ever...? kalıbı zaman söylemez; sadece hayatında en az bir kez oldu mu diye bakar. Cevaptan sonra last year veya yesterday gelince geçmiş basit zamana geçilir. Bu iki adımı şimdi ayırmak, sonra karışıklığı azaltır.

Deneyim ve hobi sorma kalıpları

Deneyim sormanın temel kalıbı Have you ever + V3? şeklindedir. Örnekler A2 sınırındadır: Have you ever played football? (hev yu evır pleyid futbol) Hiç futbol oynadın mı? Have you ever visited Istanbul? Hiç İstanbul'u ziyaret ettin mi? Have you ever cooked pasta? Hiç makarna pişirdin mi? Sık V3'ler: been (bin), seen (sin), eaten (itın), tried (trayd), played, visited, watched, met, cooked, danced.

Hobiler için kapı sorusu farklıdır: What do you like doing in your free time? (vat du yu layk duing in yor fri taym) Boş zamanında ne yapmayı seversin? What is your hobby? Hobin nedir? Do you like swimming? Yüzmeyi sever misin? Birinci grup hayatında oldu mu diye sorar; ikinci grup alışkanlığı sorar. İkisini ayırmak A2 can-do hedefinin tam ortasındadır.

Sohbeti uzatan kısa ek sorular da A2'dedir: When? Ne zaman? Where? Nerede? Who with? Kiminle? Was it fun? Eğlenceli miydi? Öğretmen resim gösterip Have you ever tried this? diye sorabilir. Önce dinlemek, sonra kendi cümleni kurmak daha güvenli bir yoldur.

Sık kullanılan bir kardeş kalıp Have you ever tried...? Hiç ... denedin mi? Yemek, spor ve sanat için çok işe yarar. Have you ever tried sushi? Hiç suşi denedin mi? Have you ever tried drawing? Hiç resim çizmeyi denedin mi? Telaffuz: tried trayd, drawing droing, sushi suşi.

Deneyime cevap verme ve kısa detay

Olumlu kısa cevap Yes, I have. (yes ay hev) Evet, yaptım / denedim. Olumsuz kısa cevap No, I haven't. (no ay hevınt) Hayır, yapmadım. Henüz olmadı demek için Not yet. (not yet) Henüz değil. Hayatında hiç olmadı demek için I have never + V3. Örneğin I have never flown. Hiç uçakla uçmadım. Telaffuz: haven't hevınt, never nevır.

Kısa cevaptan sonra dinleyen genellikle detay bekler. Zaman sözcüğü gelince İngilizce geçmiş basit zamana geçer: I went, I saw, I ate, I met, I played. Örnek: Yes, I have. I went to Antalya last year. Evet, gittim. Geçen yıl Antalya'ya gittim. I saw a film yesterday. Dün bir film gördüm. A2 kuralı nettir: ever ile deneyim, yesterday / last week / in 2022 ile geçmiş basit.

Beğeni cevabı deneyim cevabından ayrı durur. Do you like music? sorusuna Yes, I do. / No, I don't. denir. Have you ever...? sorusuna Yes, I have. / No, I haven't. denir. Türkçe her ikisine de evet / hayır dediği için yardımcı fiili kopyalamayı unutmak çok yaygındır. Cevabı sorudaki yardımcı fiille eşle.

Nazik ve doğal bir kapanış da A2'dedir. It was fun. Eğlenceliydi. It was difficult but interesting. Zordu ama ilginçti. I want to try it one day. Bir gün denemek istiyorum. Bu cümleler sohbeti kırmaz, kapıyı açık bırakır.

Hobiler, beğeni ve sıklık

Hobi anlatırken A2'nin en güvenli kalıbı like / love / enjoy + Ving şeklindedir. I like reading. Okumayı severim. I enjoy swimming. Yüzmekten hoşlanırım. I love cooking. Yemek yapmayı çok severim. I don't like running. Koşmayı sevmem. Telaffuz: enjoy encöy, swimming suiming, cooking kuking. Fiilden sonra to değil, -ing gelir.

Sıklık sözcükleri hobiyi gerçek hayata bağlar: always, usually, sometimes, never (olveyz, yujuıli, samtaymz, nevır). I usually play football on Saturdays. Genelde cumartesileri futbol oynarım. I sometimes take photos in the park. Bazen parkta fotoğraf çekerim. I never play computer games at night. Gece hiç bilgisayar oyunu oynamam. Zaman ifadeleri de A2'dedir: every day, at the weekend, in the evening, after school.

Boş zaman soruları ve cevapları bir çift gibi ezberlenir. Soru: What do you do in your free time? Boş zamanında ne yaparsın? Cevap: In my free time I listen to music and draw. Boş zamanımda müzik dinler ve resim çizerim. Soru: How often do you dance? Ne sıklıkla dans edersin? Cevap: Once a week. / Twice a week. / Every day. Haftada bir. / Haftada iki. / Her gün.

Hobi listesini A2 kelimeleriyle tut: reading, swimming, football, basketball, music, cooking, drawing, dancing, cycling, walking, taking photos, singing, watching films, playing games. Uzun ve soyut sözcükler bu düzeyin işi değildir. Bir hobi seç, sıklık ekle, bir cümleyle nedenini söyle: I like walking because it is cheap and fun. Yürümeyi severim çünkü ucuz ve eğlenceli.

Sanatsal deneyimler ve kısa diyalog

Sanat konuşması da aynı A2 kalıplarıyla yürür. Soru: Have you ever been to a museum? Hiç müzeye gittin mi? Have you ever played the guitar? Hiç gitar çaldın mı? Have you ever tried painting? Hiç resim yapmayı denedin mi? Do you like singing? Şarkı söylemeyi sever misin? Telaffuz: museum muyziım, guitar gitar, painting peynting, singing singing.

Cevap yine kısa artı bir detaydır. Yes, I have. I went to a museum last month. I saw old photos. Evet. Geçen ay müzeye gittim. Eski fotoğraflar gördüm. No, I haven't. I want to try it one day. Hayır. Bir gün denemek istiyorum. I like drawing but I don't like singing. Resim çizmeyi severim ama şarkı söylemeyi sevmem. Beğeni ile deneyimi aynı cümlede karıştırmamak yeter.

Dünyada dil sınıflarında sanat resmi, öğrenciye kendi hayatından bir cümle söyleme bahanesi olarak kullanılır. Herkesin müzeye gitmiş olması gerekmez; not yet de geçerli ve dürüst bir A2 cevabıdır. Günlük hayatta bir sergi, okul koro çalışması veya aile fotoğrafı bu konuşmayı başlatır. Amaç uzman gibi konuşmak değil, iki üç net cümle kurmaktır.

Kısa bir diyalog modeli ezberlenebilir ve sonra kendi hobinle değiştirilebilir. Önce soru, sonra kısa cevap, sonra bir geçmiş detay, en sonda beğeni. Bu dört adım A2 sohbetinin iskeletidir. Karşı tarafın cümlesini tekrar ederek zaman kazanabilirsin: A museum? That sounds interesting. Müze mi? Kulağa ilginç geliyor.

Telaffuz ipuçları ve Türkçe kaynaklı tuzaklar

Türkçe konuşan öğrencilerin en sık takıldığı yer, have sözcüğünün iki yüzüdür. Deneyim sorusunda have yardımcı fiildir ve hev diye okunur: Have you ever...? hev yu evır. Sahip olmak anlamındaki I have a bike ile karıştırılmamalıdır. been bin, seen sin, eaten itın, gone gon. read geçmişte red diye okunur. Bu listeyi yüksek sesle tekrar etmek, yazıdan daha çok işe yarar.

Türkçeden bire bir çeviri tuzakları nettir. Hiç gittin mi diye düşünüp Have you ever go veya Have you ever went demek yanlıştır; V3 gerekir. Dün sözcüğü varken I have seen it yesterday denmez; I saw it yesterday denir. I like play football eksiktir; I like playing football doğrudur. I enjoy to swim yerine I enjoy swimming kullanılır. Çift olumsuzluk I haven't never İngilizcede anlamı bozar; I have never yeter.

Soru ile cevabı eşlemek ayrı bir alıştırmadır. Have you ever...? için Yes, I have. / No, I haven't. Do you like...? için Yes, I do. / No, I don't. Did you like it? için Yes, I did. / No, I didn't. Türkçe hepsine evet dediği için ağız yardımcı fiili düşürür. Bir hafta boyunca her cevabı tam cümle söylemek bu hatayı hızla azaltır.

Pratik yol sadedir: Bir hobi seç, bir deneyim seç, dört cümle yaz, sesli oku. 1) I like dancing. 2) I dance at the weekend. 3) Have you ever tried dancing? 4) Yes, I have. I danced at a school party last year. Bu iskelet hem sınıfta hem gerçek hayatta taşınır. Emin olmadığın uzun sözcüğü kullanma; kısa ve doğru, yanlış ve süslüden iyidir.