A1 düzeyinde bir öğrencinin gününü anlatan kısa metni okuyup dinleyerek saatleri, günün bölümlerini ve basit etkinlikleri ayırt edebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi ve konunun yeri
İngilizce A1 düzeyinde günlük rutinler, basit şimdiki zamanı gerçek bir bağlama oturtmanın en yaygın yoludur. CEFR can-do hedefi şudur: Yavaş ve net okunan kısa bir metinde veya dinlemede bir öğrencinin sabah, öğleden sonra ve akşam ne yaptığını anlayabilirim. Dünya genelinde bu konu neredeyse bütün başlangıç kitaplarının ilk ünitelerinde yer alır çünkü herkesin anlatacak bir günü vardır ve sözcük listesi kısadır. İletişimsel dil öğretimi kişisel günlük hayatı merkeze alınca benim günüm evrensel bir başlangıç konusu oldu.
Gerçek hayatta bu dil okul koridorunda, serviste ve evde her gün kullanılır. Bir arkadaş What time do you get up? (vot taym du yu get ap?) diye sorduğunda cevap I get up at seven (ay get ap et sevn) olur. Telaffuz ipucu: get up iki sözcük gibi get ap okunur, t harfi nettir. Türkçe kaynaklı sıra hatası sık görülür; İngilizcede özne hemen fiilin önündedir, zaman ifadesi genellikle sonda durur. Bu ünitede okuma-dinleme metni bir öğrencinin programıdır; senden beklenen bütün ayrıntıyı çevirmek değil, saatleri ve fiilleri işaretlemektir.
Örnek
Can-do uygulaması: Metinde I wake up at seven duyunca saati ve fiili yazman yeter. Tam çeviri A1 hedefi değildir.
Sabah uyanmak
Resim bir öğrencinin sabah uyanma anını gösterir. A1’de iki yakın fiil vardır: wake up (veyk ap) uyanmak, get up (get ap) yataktan kalkmak. Temel cümle şudur: I wake up at seven o'clock. (Ay veyk ap et sevn o klok.) Türkçesi: Yedide uyanırım. Saatler için edat her zaman at (et) olur: at six, at seven o'clock, at half past seven. o'clock tam saatlerde eklenir ve o klok gibi okunur.
Kısa diyalog hedef dilde şöyledir: What time do you wake up? (Vot taym du yu veyk ap?) I wake up at seven. (Ay veyk ap et sevn.) Karşılığı: Saat kaçta uyanırsın? Yedide uyanırım. Dinlerken seven ve wake up sözcüklerini yakala. Sık Türkçe hatası I am wake up veya her gün için -ing kullanmaktır; rutinler basit şimdiki zaman ister. Göz açmak ile yataktan çıkmak metinde ayrı ayrı gelebilir; ikisini karıştırma.
Örnek
I wake up at 7.00. I get up. (Ay veyk ap et sevn. Ay get ap.) Çözüm: İlk eylem uyanmak, ikinci eylem kalkmaktır. Saat 7.00 daima at ile gelir.
Mutfakta kahvaltı
Kahvaltı A1’de neredeyse tek kalıpla öğretilir: have breakfast (hev brekfıst). Cümle: I have breakfast at half past seven. (Ay hev brekfıst et haf past sevn.) Yarım saat half past (haf past) bu düzey için yeterlidir. Resimdeki öğrenci mutfakta kahvaltı hazırlar. Metinde ayrıca I drink tea (ay drink ti) veya I eat bread (ay it bred) gibi üç-dört sözcüklük cümleler çıkabilir. breakfast brekfıst diye okunur, ikinci hece zayıf kalır.
Örnek okuma cümlesi: I get up. Then I have breakfast in the kitchen. (Ay get ap. Den ay hev brekfıst in dı kiçin.) Sonra mutfakta kahvaltı ederim. Then (den) sonra demektir ve rutinleri sıraya dizer. Türkçe kahvaltı yapmak ifadesini her seferinde I make breakfast diye kurmak zorunda değilsin; A1 metinlerinde have breakfast daha sıktır. Artikelsiz I have breakfast doğrudur; a breakfast denmez. Mutfak sözcüğü kitchen (kiçin) dinlemede net duyulursa yeri de işaretle.
Örnek
Somut metin: I have breakfast at 7.30. Türkçesi: Yedi buçukta kahvaltı ederim. 7.30 dinlemede half past seven olarak da gelir.
Öğleden sonra ders çalışmak
Günün bölümü in the afternoon (in dı aftınun) ile verilir. Temel cümle: I study in the afternoon. (Ay stadi in dı aftınun.) Öğleden sonra ders çalışırım. Okuldan sonra ödev için I do my homework (ay du may homvörk) kullanılır. A1 söz varlığı burada durur; araştırma veya proje gibi sözcükler bu düzeyin dışındadır. study stadi gibi, homework homvörk tek vurguyla okunur.
Kısa diyalog: Do you study after school? (Du yu stadi aftır skul?) Yes, I do. I study at home. (Yes ay du. Ay stadi et hom.) Okuldan sonra çalışır mısın? Evet, evde çalışırım. Olumlu kısa cevap Yes, I do ezberlenir. Türkçe ders çalışmak ifadesini I work lesson diye çevirmek yanlıştır; study veya do homework seçilir. Dinleme metninde afternoon duyunca günün ikinci yarısını işaretle. Okul sözcüğü school (skul) sabah gidişi ile öğleden sonra çalışmayı ayırmak için de işe yarar.
Örnek
In the afternoon I study. I do my homework. İki cümle aynı zaman dilimini anlatır; ikisi de basit şimdiki zamandır ve özne-fiil sırasını korur.
Rahat bir ortamda kitap okumak
Boş zaman rutini A1’de çok kısa tutulur: I read a book (ay rid e buk). Fiil read şimdiki zamanda rid diye okunur. Cümle: I read a book at home. (Ay rid e buk et hom.) Evde kitap okurum. Resim rahat bir ortamı gösterir; metin yine aynı basit cümleyi tekrar eder. a book içinde a artikeli unutulmamalıdır. Bu cümle dünya genelinde boş zaman başlığı altında da öğretilir.
Sıralı rutin örneği: After homework I read a book. (Aftır homvörk ay rid e buk.) Ödevden sonra kitap okurum. Telaffuz ipucu: read ile renk sözcüğü karışmasın; rutinlerde şimdiki zaman rid dir. Türkçe kitap okurum ifadesini I read book diye artikelsiz söylemek sık hatadır. Dinlerken book sözcüğü net duyulur; başka bir nesne beklenmez. Rahat ortam resmi yalnızca ipucudur; metinde koltuk veya lamba gibi ekstra sözcük A1’de aranmaz.
Örnek
Okuma parçası: I read a book in the afternoon. Anlam: Öğleden sonra bir kitap okurum. Fiili ve nesneyi işaretlemek yeter.
Akşam televizyon ve tüm günün metni
Akşam dilimi in the evening (in dı ivnin) ile kurulur. Cümle: I watch TV in the evening. (Ay voç tivi in dı ivnin.) Akşam televizyon izlerim. watch voç gibi, TV tivi diye okunur. Günün sonu: I go to bed at ten o'clock. (Ay go tu bed et ten o klok.) On da yatarım. go to bed yatmak kalıbıdır; sleep ile karıştırılmaz. Resim akşam saatlerinde televizyon izleyen öğrenciyi gösterir.
Aşağıdaki kısa metin hem okuma hem dinleme için A1 düzeyindedir ve bütün günü bir araya getirir. CEFR can-do’yu karşılar: saatleri ve etkinlikleri sırayla takip edebilirsin. Metni dinlerken her fiilin altını çiz, zaman ifadelerini daire içine al. Türkçe tam çeviri yapmak zorunda değilsin; seven, breakfast, school, study, book, TV ve ten sözcüklerini tanıman yeter. Bu tür metinler bir günün özeti başlığıyla her başlangıç sınıfında okutulur. Soru kalıbı da aynı sözcüklerle kalır: What do you do in the evening? (Vot du yu du in dı ivnin?)
Örnek
I wake up at seven. I have breakfast. I go to school. In the afternoon I study. I read a book. In the evening I watch TV. I go to bed at ten. (Ay veyk ap et sevn. Ay hev brekfıst. Ay go tu skul. In dı aftınun ay stadi. Ay rid e buk. In dı ivnin ay voç tivi. Ay go tu bed et ten.) Türkçesi: Yedide uyanırım. Kahvaltı ederim. Okula giderim. Öğleden sonra çalışırım. Kitap okurum. Akşam televizyon izlerim. On da yatarım. Çözüm: Yedi eylem vardır. Saatler at ile, günün bölümleri in the afternoon ve in the evening ile gelir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Rutinler için I am waking up at seven veya I am get up demek. Doğrusu: Alışkanlık ve her gün tekrarlanan işler basit şimdiki zaman ister: I wake up at seven. am ve -ing şu an olan iş içindir, günlük program için değildir.
- Yanlış: I breakfast at eight veya I breakfast make demek. Doğrusu: Kahvaltı kalıbı have breakfast şeklindedir. I have breakfast at eight doğrudur.
- Yanlış: Saat için in seven o'clock veya on seven kullanmak. Doğrusu: Tam saat at ister: at seven o'clock. Günün bölümü ise in the morning, in the afternoon, in the evening ile kurulur.
- Yanlış: I watch TV in night veya I go bed demek. Doğrusu: Akşam için in the evening, gece için at night kullanılır. Yatmak kalıbı go to bed dir; to düşmez.
- Yanlış: I read book ve I to school at eight gibi artikelsiz veya fiilsiz çeviriler. Doğrusu: I read a book ve I go to school at eight doğrudur. Türkçe söz dizimini olduğu gibi aktarma.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta sıklık sözcükleri eklenir: always, usually, sometimes, never. Dünün rutini geçmiş zamanla anlatılır. Saatler quarter past ve quarter to ile incelir. Dinleme metinleri iki kişinin gününü karşılaştırmaya başlar. Okul dersleri, hafta sonu ve üçüncü şahıs -s eki aynı konu etrafında genişler.
Özet
Bir öğrencinin günü A1’de wake up, have breakfast, study, read ve watch TV gibi sınırlı fiillerle anlatılır. Zaman at ve in the morning türü ifadelerle kurulur. Okuma-dinlemede bu fiilleri ve saatleri yakalamak yeter; karmaşık cümle beklenmez.