A1 düzeyinde vücut bölümlerini adlandırır, basit belirtileri söyler ve kısa sağlık kalıplarıyla nasıl hissettiğini anlatıp yardım isteyebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Neden vücut ve sağlık sözcükleri öğrenilir?
Bu konuda CEFR A1 can-do hedefleri şöyledir: Vücut bölümlerini adlandırabilirim. Nasıl hissettiğimi kısa cümlelerle söyleyebilirim. Basit bir sağlık sorusunu anlayıp yanıtlayabilirim. Dünyada konu çoğu sınıfta hareketle öğretilir. Öğretmen Touch your nose! (okunuşu: taç yor nouz) der; öğrenci burnuna dokunur. Sözcük, hareket ve ses birlikte kaydolur.
Beden sözcükleri somut olduğu için dil öğretiminin ilk basamaklarındandır. İngilizce konuşulan ülkelerde Simon Says (okunuşu: saymın seyz) oyunu evde ve okulda yaygındır. Öğretmen Simon says touch your head derse öğrenci başını tutar; yalnız Touch your head derse tutmaz. Oyun dinleme ve sözcük bilgisini birlikte çalıştırır. Günlük hayatta spor salonunda, revirde ve aile sohbetinde bu kalıplar geçer. A1 de amaç uzun cümle değil, doğru kısa kalıptır.
Örnek
Ali beden eğitiminde düşer. Öğretmen: Are you OK? (ar yu okey) — İyi misin? Ali: My arm hurts. (may aarm hörts) — Kolum ağrıyor. Üç sözcükle yardım ister.
Baş ve yüz bölümleri
Yüz ve baş, A1 de ilk öğrenilen vücut grubudur. Temel sözcükler: head (hed) baş, hair (heer) saç, face (feys) yüz, eye (ay) göz, ear (ir) kulak, nose (nouz) burun, mouth (maus) ağız, tooth (tuus) diş, teeth (tiis) dişler, neck (nek) boyun. Çoğul dikkat ister: bir diş tooth, çok diş teeth olur.
Kısa kalıplar A1 sınırını aşmaz. This is my head. — Bu benim başım. I have two eyes. — İki gözüm var. I have long hair. — Uzun saçım var. Doktor taklidinde Open your mouth. (oupın yor maus) — Ağzını aç. Close your eyes. (klouz yor ayz) — Gözlerini kapa. Ayşe aynaya bakar: This is my face. I have brown eyes. — Bu benim yüzüm. Kahverengi gözlerim var.
Örnek
Öğrenci gösterir: This is my nose. — Bu benim burnum. Arkadaşı: Where is your ear? (ueyr iz yor ir) — Kulağın nerede? Yanıt: Here. This is my ear. — İşte. Bu benim kulağım.
Gövde, kollar ve bacaklar
Gövde ve uzuvlar spor, giyinme ve sağlık konuşmasının omurgasıdır. Sözcükler: body (badi) vücut, shoulder (şouldır) omuz, arm (aarm) kol, hand (hend) el, finger (fingır) parmak, back (bek) sırt, stomach (stamık) karın, leg (leg) bacak, knee (nii) diz, foot (fut) ayak, feet (fiit) ayaklar. foot tekil, feet çoğuldur; foots yoktur.
Kalıplar kısadır. This is my hand. — Bu benim elim. I have two legs. — İki bacağım var. My hands are clean. — Ellerim temiz. Wash your hands. (voş yor hends) — Ellerini yıka. Sağlıklı yaşam resminde koşan biri legs ve feet kullanır. Eldeki parmak finger dir; ayak parmağını A1 de ayrı öğrenmek zorunda değilsin, foot yeter. My knee hurts. beden eğitiminde gerçek bir cümledir.
Örnek
Can basketbol oynar ve durur: My knee hurts. I need help. (may nii hörts. ay niid help) — Dizim ağrıyor. Yardıma ihtiyacım var. Arkadaşı: Sit down, please. — Lütfen otur.
Hastalık belirtileri
Belirti söylemek A1 in en işe yarar becerilerindendir. Temel kalıp I have a ... (ay hev ı) şeklindedir. I have a headache. (hedeyk) — Başım ağrıyor. I have a stomachache. (stamıkeyk) — Karnım ağrıyor. I have a toothache. (tuuseyk) — Dişim ağrıyor. I have a cold. (kould) — Nezlem var. I have a cough. (kof) — Öksürüğüm var. I have a fever. (fiivır) — Ateşim var.
İkinci kalıp My ... hurts. (may ... hörts) — ... ağrıyor: My head hurts. My back hurts. Üçüncü kalıp histir: I'm tired. (tayırd) — Yorgunum. I'm ill. (il) — Hastayım. I'm hot. — Sıcağım. I'm cold. — Üşüyorum. Soru: What's the matter? (vots dı medır) — Ne oldu? I'm cold üşümeyi, I have a cold nezleyi anlatır. headache den önce a gelir.
Örnek
Öğretmen: What's the matter, Ece? Ece: I have a stomachache. I'm tired. — Karnım ağrıyor. Yorgunum. Öğretmen: I'm sorry. Sit down. — Üzgünüm. Otur.
Sağlık ifadeleri ve kısa diyaloglar
Sağlık konuşması kısa bir alışveriştir. Soru: What's the matter? veya Are you OK? Yanıt: I have a headache. veya My leg hurts. Tepki: I'm sorry. (aym sori) — Üzgünüm. İhtiyaç: I need a doctor. (ay niid ı doktır) — Doktora ihtiyacım var. I need water. — Suya ihtiyacım var. Cümleler have ve need ile kurulur; tavsiye kipi henüz gerekmez.
Doktorda mini diyalog A1 dinleme metni kadar kısadır. Doktor: Hello. What's the matter? Hasta: I have a toothache. Doktor: Open your mouth, please. Hasta: OK. Olumlu his de çalışılır: I feel good. (ay fiil gud) — İyi hissediyorum. I feel bad. — Kötü hissediyorum. I feel ill. — Hasta hissediyorum. Koşan veya su içen biri için I feel good uygun düşer. Amaç resme bakıp tek cümle üretmektir.
Örnek
Mert: Hello, doctor. Doktor: Hello. What's the matter? Mert: I have a cough and a fever. — Öksürüğüm ve ateşim var. Doktor: I'm sorry. — Üzgünüm. Mert: I need help. — Yardıma ihtiyacım var. Doktor: Sit down, please. — Lütfen otur.
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçe sağlık cümleleri İngilizceye sözcüğü sözcüğüne çevrilmez. Başım ağrıyor ifadesi My head is pain olmaz. Doğrusu I have a headache veya My head hurts şeklindedir. Türkçede a/an olmadığı için birçok öğrenci I have headache der; belirtilerin çoğunda a gerekir.
Soğuk aldım ile üşüyorum karışır. I am cold üşüdüğünü söyler. I have a cold nezle olduğunu söyler. Kendimi kötü hissediyorum kalıbı I feel myself bad diye kurulmaz; doğrusu I feel bad veya I feel ill olur. two foots ve two tooths yanlıştır: two feet, two teeth. Kalıbı bütün olarak ezberlemek, tek tek çevirmekten güvenlidir.
Örnek
Yanlış: I have headache. I am cold. I feel myself bad. Doğru: I have a headache. I have a cold. I feel bad. — Başım ağrıyor. Nezlem var. Kötü hissediyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: I have headache demek yeterlidir. Doğrusu: Belirtilerde çoğunlukla a gerekir. Doğrusu I have a headache, I have a cold, I have a fever şeklindedir.
- Yanlış: I am cold ile I have a cold aynı anlama gelir. Doğrusu: I am cold üşüyorum demektir. I have a cold nezlem var demektir. Türkçe soğuk aldım bu iki cümleyi karıştırır.
- Yanlış: My head is pain veya My head pain denir. Doğrusu: Başım ağrıyor için I have a headache veya My head hurts kullanılır. pain bu kalıba böyle girmez.
- Yanlış: two foots, two tooths çoğuludur. Doğrusu: Düzensiz çoğullar feet ve teeth şeklindedir. I have two feet. I have white teeth.
- Yanlış: I feel myself bad kendimi kötü hissediyorum demektir. Doğrusu: Türkçedeki kendi sözcüğü buraya eklenmez. Doğrusu I feel bad veya I feel ill olur.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta A2 can-do ile eczane alışverişi, sore throat gibi belirtiler ve You should rest türü kısa tavsiye gelir. Geçmiş zamanla I was ill yesterday anlatılır. Soru çeşitlenir: How do you feel? Şimdilik A1 de adlandır, belirt, kısa yanıt ver; tavsiye kipini sonraya bırak.
Özet
A1 de vücut sözcüklerini adlandırır, I have a ... ve My ... hurts ile belirti söyler, What's the matter? sorusuna kısa yanıt verirsin. Telaffuzu Türkçe harflerle tekrar etmek ve a ile düzensiz çoğulları korumak anlaşılırlığı artırır. Günlük diyalogda üç dört kalıp, uzun cümleden daha işe yarar.