Kişisel değerler gelecek planının pusulasıdır; B2 Fransızcasında bunları niyet, varsayım ve gerekçe kalıplarıyla konuşmak, kimliği anlaşılır kılan temel bir can-do becerisidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Değerleri adlandırmak ve gerekçelendirmek
B2 düzeyinde öğrenci kendi değerlerini adlandırır ve neden önemli olduklarını açıklar. Bu, CEFR’nin kişisel görüş ve inançları gerekçelendirerek ifade etme can-do hedefiyle örtüşür. Fransızcada değer une valeur (ün va-lör), çoğulu les valeurs (le va-lör) demektir. Dünyada konu çoğu dil dersinde kimlik ünitesinin parçasıdır; Fransa’da yurttaşlık eğitimiyle de bağ kurulur. Günlük hayatta biri Qu’est-ce qui compte vraiment pour toi ? (kes ki kont vremen pur tua) diye sorduğunda bu dil devreye girer.
Sık kullanılan sözcükler B2’yi aşmaz: le respect (lö res-pe) saygı, l’honnêteté (lo-net-te) dürüstlük, la solidarité (la so-li-da-ri-te) dayanışma, la liberté (la li-ber-te) özgürlük, l’égalité (le-ga-li-te) eşitlik, la famille (la fa-miy) aile, l’environnement (lan-vi-ron-nö-man) çevre. Gerekçe için parce que (pars kö), car (kar) ve c’est important pour moi de (se etenpor-tan pur mua dö) yeterlidir. Örnek: Pour moi, la solidarité est essentielle, parce que personne ne réussit tout seul. (pur mua, la so-li-da-ri-te e e-san-si-yel, pars kö person nö re-ü-si tu söl) Benim için dayanışma vazgeçilmezdir, çünkü kimse tek başına başarılı olmaz.
Örnek
Somut olay: Vizyon panosu hazırlayan Ece, panosuna aile fotoğrafı ve bir ağaç resmi yapıştırır. Öğretmene der: Je tiens à la famille et à l’environnement. Sans ma famille, je me sentirais perdue. Protéger la nature, c’est aussi protéger notre avenir. (jö tyen a la fa-miy e a lan-vi-ron-nö-man. san ma fa-miy, jö mö san-ti-re per-dü. pro-te-je la na-tür, se o-si pro-te-je notr av-nir) Aileme ve çevreye bağlıyım. Ailem olmasa kendimi kaybolmuş hissederdim. Doğayı korumak geleceğimizi de korumaktır.
Gelecek planı konuşma kalıpları
Geleceği anlatırken B2 öğrencisi yalnızca je vais (jö ve) ile yetinmez; niyet, istek ve varsayımı ayırır. Temel kalıplar şunlardır: avoir l’intention de + fiil (avuar lan-tan-si-yon dö) niyet etmek; compter + fiil (kon-te) hesap etmek / düşünmek; envisager de + fiil (an-vi-za-je dö) göz önünde bulundurmak; j’aimerais / je voudrais + fiil (jem-re / jö vud-re) isterdim. Zaman ifadeleri: dans cinq ans (dan senk an), plus tard (plü tar), à long terme (a lon term). Mon projet, c’est de... (mon pro-je se dö) planım ... olmaktır.
İki öğrenci masada doğal bir sıra izler: soru, niyet, gerekçe, değer. Diyalog: Alors, tu as des projets pour plus tard ? (a-lor, tü a de pro-je pur plü tar) Peki, ilerisi için projelerin var mı? Oui, j’ai l’intention d’étudier la médecine. Je voudrais aider les autres ; c’est une valeur importante pour moi. (ui, je lan-tan-si-yon de-tü-di-ye la me-di-sın. jö vud-re e-de le-zot-r ; se ün va-lör e-ten-por-tan pur mua) Evet, tıp okumayı düşünüyorum. Başkalarına yardım etmek isterdim; bu benim için önemli bir değer. Bu konuşma, gelecek niyetlerini ayrıntılı anlatma can-do’sunu karşılar.
Örnek
Somut metin: Ali staj hayalini anlatır. Je compte faire un stage dans un hôpital l’année prochaine. Si tout va bien, j’aimerais ensuite étudier à Lyon. (jö kon-t fer en staj danz en o-pi-tal la-ne pro-şen. si tu va byen, jem-re an-süit e-tü-di-ye a li-yon) Gelecek yıl bir hastanede staj yapmayı düşünüyorum. Her şey yolunda giderse ardından Lyon’da okumak isterdim.
Değerlerden hedeflere zaman çizelgesi
Duvar posterindeki zaman çizelgesi, bir değerin hedefe nasıl dönüştüğünü gösterir. Dilsel olarak neden-sonuç ve koşul gerekir. B2’de iki kalıp yeter: si + şimdiki zaman + gelecek; si + imparfait + conditionnel. Si je reste fidèle à mes valeurs, je pourrai choisir un métier utile. (si jö rest fi-del a me va-lör, jö pu-re şua-zir en me-tye ü-til) Değerlerime sadık kalırsam yararlı bir meslek seçebilirim. Si j’avais plus de temps, je m’engagerais dans une association. (si ja-ve plü dö tan, jö man-ga-jre danz ün a-so-si-ya-syon) Daha çok zamanım olsa bir derneğe katılırdım.
Hayat projesi fikri, iletişimsel dil öğretiminde kimlik ve rehberlik konuşmalarının parçası olmuştur. Günlük hayatta lise sonunda meslek, üniversite ve gönüllülük konuşulurken aynı çizelge işe yarar. Sıra kalıbı: D’abord mes valeurs, ensuite mes objectifs, enfin mon métier. (da-bor me va-lör, an-süit mez ob-jek-tif, an-fen mon me-tye) Önce değerlerim, sonra hedeflerim, en sonda mesleğim. Görüntü kalıbı: Je me vois dans dix ans comme quelqu’un qui aide les autres. (jö mö vua dan diz an kom kel-ken ki ed le-zot-r) On yıl sonra kendimi başkalarına yardım eden biri olarak görüyorum.
Örnek
Çizelge örneği: 1) valeur : le respect 2) objectif : finir le lycée avec de bons résultats 3) projet : devenir enseignant. Öğrenci açıklar: Parce que je crois au respect, je veux transmettre cette valeur à des élèves. (pars kö jö krua o res-pe, jö vö trans-met-r set va-lör a dez e-lev) Saygıya inandığım için bu değeri öğrencilere aktarmak istiyorum.
Kendi değerlerini ve hedeflerini sunmak
Sözlü sunum B2’de bir-iki dakikalık kısa bir konuşma olabilir. Yapı sabittir: açılış, değer, gerekçe, gelecek bağı, kapanış. Aujourd’hui, je vais vous parler de mes valeurs et de mes projets. (o-jür-düi, jö ve vu par-le dö me va-lör e dö me pro-je) Bugün size değerlerimden ve projelerimden bahsedeceğim. Ce qui compte le plus pour moi, c’est le respect. (sö ki kont lö plü pur mua, se lö res-pe) Benim için en önemlisi saygıdır. C’est pour cela que je souhaite devenir enseignant. (se pur sö-la kö jö su-et dö-vö-nir an-se-nyan) İşte bu yüzden öğretmen olmak istiyorum.
Tahtaya kısa not, konuşmaya bağlaç eklenir. donc (donk) bu yüzden, en effet (an e-fe) gerçekten de, cependant (sö-pan-dan) buna karşın B2 bağlaçlarıdır. Öğrenci tahtaya respect – études – enseignant yazar, sonra bağlar: Le respect est au centre de ma vie. C’est pour cela que j’envisage de devenir enseignant. (lö res-pe e o san-tr dö ma vi. se pur sö-la kö jan-vi-zaj dö dö-vö-nir an-se-nyan) Saygı hayatımın merkezindedir. Bu yüzden öğretmen olmayı düşünüyorum. Telaffuz: enseignant = an-se-nyan (gn, Türkçedeki ny gibi); souhaite = su-et (h okunmaz).
Örnek
Kısa sunum metni: Bonjour. Pour moi, l’égalité est essentielle. Je voudrais étudier le droit. Dans cinq ans, je me vois à l’université. Merci de votre attention. (bon-jur. pur mua, le-ga-li-te e e-san-si-yel. jö vud-re e-tü-di-ye lö drua. dan senk an, jö mö vua a lü-ni-ver-si-te. mer-si dö votr a-tan-si-yon) Merhaba. Benim için eşitlik vazgeçilmezdir. Hukuk okumak isterdim. Beş yıl sonra kendimi üniversitede görüyorum. Dikkatiniz için teşekkürler.
Değerler ile meslek hedeflerini karşılaştırmak
Mesleği değerle yan yana koymak, karşılaştırma ve karşıtlık dilini çalıştırır. Ce métier correspond à mes valeurs. (sö me-tye ko-res-pon a me va-lör) Bu meslek değerlerime uyuyor. En revanche, ce domaine ne me convient pas, car il manque de contact humain. (an rö-vanş, sö do-men nö mö kon-vyen pa, kar il mank dö kon-tak ü-men) Buna karşılık bu alan bana uymaz, çünkü insan ilişkisi eksik. Kalıp: D’un côté... de l’autre côté... (den ko-te... dö lot-r ko-te) Bir yandan... öte yandan... tenir à cœur (tö-nir a kör) çok önemsemek demektir ve Türkçedeki kalbine yakın olmak ile benzerdir.
Somut olay: Öğrenci tahtada solidarité ile médecin, créativité ile architecte yazar. Konuşur: Si je choisis la médecine, je pourrai aider les gens. Si je deviens architecte, je créerai des espaces pour tous. Les deux métiers respectent mes valeurs, mais la médecine me tient plus à cœur. (si jö şua-zi la me-di-sın, jö pu-re e-de le jan. si jö dö-vyen ar-şi-tekt, jö kre-e-re dez es-pas pur tu. le dö me-tye res-pekt me va-lör, me la me-di-sın mö tyen plü a kör) Tıbbı seçersem insanlara yardım edebilirim. Mimar olursam herkes için mekânlar yaratırım. İkisi de değerlerime uyar ama tıp bana daha yakındır.
Örnek
Karşılaştırma cümlesi: D’un côté, le journalisme défend la liberté. De l’autre côté, les horaires sont difficiles. Je compte quand même essayer. (den ko-te, lö jur-na-lism dö-fan la li-ber-te. dö lot-r ko-te, lez o-rer son di-fi-sil. jö kont kan mem e-se-ye) Bir yandan gazetecilik özgürlüğü savunur. Öte yandan saatler zordur. Yine de denemeyi düşünüyorum.
Kısa diyalog, telaffuz ve pratik sıra
Sınıf diyaloğu kalıpları doğal ritimde birleştirir. A: Quelles sont tes valeurs principales ? (kel son te va-lör pren-si-pal) Başlıca değerlerin neler? B: L’égalité et la liberté. J’aimerais travailler dans une association pour défendre ces idées. (le-ga-li-te e la li-ber-te. jem-re tra-va-ye danz ün a-so-si-ya-syon pur de-fan-dr sez i-de) Eşitlik ve özgürlük. Bu fikirleri savunmak için bir dernekte çalışmak isterdim. A: Et dans cinq ans ? (e dan senk an) Ya beş yıl sonra? B: Je me vois à l’étranger, peut-être en France, pour continuer mes études. (jö mö vua a le-tran-je, pö-tet-r an frans, pur kon-ti-nüe mez e-tüd) Kendimi yurt dışında, belki Fransa’da, öğrenimime devam ederken görüyorum.
Telaffuz ipuçları Türkçe harflerle netleşir: je voudrais jö vud-re (son s yok, vudrays denmez); projet pro-je (t okunmaz); intention an-tan-si-yon (burun ünlüsü, Türkçe in değil); avenir av-nir; enseignant an-se-nyan. Fransız r’si boğazdan gelir. Pratik sıra her zaman aynıdır: değerini söyle, gerekçe ekle, niyet kalıbını bağla, zaman ifadesini koy. Bu üçlü ezber listesinden çok, bir nefeste kurulan kısa konuşmayı hedefler.
Örnek
Mikro diyalog: Tu te destines à quel métier ? (tü tö des-tin a kel me-tye) Kendini hangi mesleğe yöneltiyorsun? Je me destine à l’enseignement, parce que le partage est une de mes valeurs. (jö mö des-tin a lan-se-nyö-man, pars kö lö par-taj e ün dö me va-lör) Paylaşım değerlerimden biri olduğu için kendimi öğretmenliğe yöneltiyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Hayalim doktor olmak cümlesini Mon rêve est être médecin diye kurmak. Doğrusu: Doğrusu Je rêve de devenir médecin veya Mon rêve, c’est de devenir médecin kalıbıdır; être doğrudan est ten sonra gelmez.
- Yanlış: Her gelecek cümlesinde yalnızca je vais kullanmak. Doğrusu: B2’de yakın plan için je vais, niyet için avoir l’intention de, istek için je voudrais, daha uzak ve resmi gelecek için futur simple ayrılır.
- Yanlış: Mes valeurs sont importants demek. Doğrusu: Valeur dişildir: Mes valeurs sont importantes. Sıfatın cinsiyeti değere göre değişir.
- Yanlış: Kişisel gelecek için sürekli dans le futur demek. Doğrusu: Günlük konuşmada plus tard, à l’avenir ve dans cinq ans daha doğaldır; dans le futur daha genel ve soyut kalır.
- Yanlış: Je veux que je parte gibi kendi niyetini que ile kurmak. Doğrusu: Kendi planında je veux partir / j’ai l’intention de partir yeter; je veux que başkası için kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta (B2+ / C1) değer konuşması daha soyut ve toplumsal olur: eşitlik, laiklik, dayanışma üzerine kısa tartışma ve karşı görüşe yanıt. Dilsel olarak subjonctif, varsayımsal geçmiş ve daha uzun sözlü sunum devreye girer. Öğrenci resmi mülakat ve motivasyon metninde aynı fikirleri daha mesafeli kayıtta yazar. Sonraki adım, kişisel projeyi yalnızca anlatmak değil, başkasının değerleriyle nazikçe karşılaştırmaktır.
Özet
B2’de değerler adlandırılır, gerekçelenir ve gelecek niyetiyle bağlanır. Temel araçlar avoir l’intention de, je voudrais, si cümleleri ve parce que zinciridir. Kısa diyalog ve sunum, bu kalıpları gerçek hayattaki proje ve meslek konuşmasına taşır.