A2 düzeyinde bir öğrenci, şehirde bir turiste üç dört adımdan oluşan basit bir rotayı Fransızca tarif edebilir ve tarifi kendi cümleleriyle tekrar ederek doğru anlaşıldığını kontrol edebilir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: Turiste kısa bir rota tarif etmek
CEFR A2 can-do hedefi şudur: Basit yön tariflerini anlayabilirim, üç dört adımdan oluşan kısa bir rota söyleyebilirim ve anlamadıysam nazikçe tekrar sorabilirim. Bu dersin uygulama hedefi de budur: Bir turiste şehirde yol tarifi verir, sonra tarifi kendi cümlelerimle tekrar ederim. Dünyada yabancı dil derslerinde yol tarifi genelde harita, oklar ve gerçek yer adlarıyla öğretilir; çünkü öğrenci hem bakarak hem konuşarak öğrenir. Yol sormak haritalar yaygınlaşmadan önce de vardı; insanlar her zaman yerel halka sorardı ve bu alışkanlık bugün de telefon haritası olsa bile sokakta devam eder.
Günlük hayatta bu konuşma çok kısadır. Turist durur, özür diler, gideceği yeri söyler; yerel halk ise eliyle gösterir ve iki üç net cümle kurar. Resimde gördüğünüz sahne tam olarak budur: soru kısa, cevap da kısa olmalıdır. A2 düzeyinde uzun cümle, karmaşık bağlaç veya üst seviye yapılar kullanılmaz; hedef, anlaşılır ve nazik olmaktır.
Konuşmanın sırası hemen her ülkede benzerdir. Önce dikkat çekilir, sonra yer sorulur, ardından tarif gelir, en sonda teşekkür edilir. Fransızcada bu sıra kalıplarla öğrenilir ve A2 öğrencisi bu kalıpları ezberleyip rol yaparak kullanır. Bir sonraki adımda aynı kalıpları otobüs ve metro için de genişleteceksiniz.
Örnek
Excusez-moi, pour aller au musée, s’il vous plaît ? (eksküze mua, pur alle o müze, sil vu ple?) — Affedersiniz, müzeye gitmek için lütfen? Yerel halk: Allez tout droit, puis tournez à gauche. Le musée est en face de la banque. (alle tu drua, pui turne a goş. lö müze e an fas dö la bank.) — Düz gidin, sonra sola dönün. Müze bankanın karşısındadır. Turist: Merci beaucoup ! (mersi boku!) — Çok teşekkürler!
Şehirdeki yerler, yönler ve küçük harita dili
Yol tarifi vermek için önce yer adlarının cinsiyetini ve artikellerini doğru kullanmak gerekir. Tren istasyonu la gare (la gar), müze le musée (lö müze), eczane la pharmacie (la farmasi), metro le métro (lö metro), otobüs durağı l’arrêt de bus (larre dö büs), fırın la boulangerie (la bulanjöri), kafe le café (lö kafe) ve şehir merkezi le centre-ville (lö santr vil) A2 için yeterlidir. Cadde la rue (la rü), meydan la place (la plas), köşe le coin (lö kuen) ve ışık le feu (lö fö) tarif cümlelerinde sık geçer. Resimdeki turistin elindeki harita tam da bu sözcükleri hayata bağlar: metro durağından fırına, fırından başka bir caddeye.
Yön sözcükleri kısa tutulur. Sola à gauche (a goş), sağa à droite (a druat), düz tout droit (tu drua) demektir. Karşısında en face de (an fas dö), yanında à côté de (a kote dö), yakınında près de (pre dö), uzağında loin de (luan dö), köşesinde au coin de (o kuen dö), caddenin sonunda au bout de la rue (o bu dö la rü) kullanılır. à ile le birleşince au olur: au musée, au métro. à la gare ve à la pharmacie ise ayrı yazılır. Bu birleşme A2’nin en işe yarar kuralıdır çünkü yanlış artikel tarifi bozar.
Haritaya bakarken sıra sözcükleri de gerekir. İlk sokak la première rue (la prömiyer rü), ikinci sokak la deuxième rue (la dözyem rü) demektir. Il y a une boulangerie à gauche. (il ya ün bulanjöri a goş.) — Solda bir fırın var. C’est près du métro. (se pre dü metro.) — Metroya yakın. Öğrenci bu cümleleri ezberleyip harita üzerinde parmakla göstermelidir; çünkü tarifi dinlerken göz ve kulak birlikte çalışır.
Örnek
Harita cümlesi: La boulangerie est à côté de la station de métro. Pour aller à la gare, prenez la deuxième rue à droite. (la bulanjöri e a kote dö la stasyon dö metro. pur alle a la gar, pröne la dözyem rü a druat.) — Fırın metro durağının yanındadır. Tren istasyonuna gitmek için ikinci sokağı sağa alın.
Nazikçe yol sormak: kalıplar ve kısa diyalog
Fransızcada tanımadığınız birine önce dikkat çekilir. En güvenli açılış Excusez-moi (eksküze mua) veya Pardon (pardon) kalıbıdır; ardından s’il vous plaît (sil vu ple) gelir. A2’de iki soru yeter: yerin adı biliniyorsa Où est le musée ? (u e lö müze?) — Müze nerede? Yol tarifi isteniyorsa Pour aller au musée, s’il vous plaît ? (pur alle o müze, sil vu ple?) — Müzeye gitmek için, lütfen? Aramak fiili de çok işe yarar: Je cherche la gare. (jö şerş la gar.) — Tren istasyonunu arıyorum. Uzaklık için C’est loin ? (se luan?) ve C’est près d’ici ? (se pre disi?) sorulur.
Kafe terası gibi günlük bir yerde garsona sormak da aynı kalıplarla olur; çünkü nezaket, kişiye göre değil duruma göre değişir. Yabancıya tu denmez, vous kullanılır. Soru kısa tutulur, çünkü karşı taraf ayakta veya çalışıyor olabilir. Anlaşılmazsa öğrenci paniklemez; Vous pouvez répéter, s’il vous plaît ? (vu puve repete, sil vu ple?) — Tekrar eder misiniz, lütfen? der. Bu cümle A2 can-do listesinde dinlediğini kontrol etmenin temel yoludur. Resimdeki turist de tam bunu yapar: oturur, garsona döner, müze yolunu nazikçe sorar.
Örnek
Kafe diyaloğu. Turist: Pardon, pour aller au musée, s’il vous plaît ? (pardon, pur alle o müze, sil vu ple?) Garson: C’est près d’ici. Sortez, tournez à droite, puis allez tout droit. (se pre disi. sorte, turne a druat, pui alle tu drua.) — Burası yakın. Çıkın, sağa dönün, sonra düz gidin. Turist: C’est loin à pied ? (se luan a piye?) — Yürüyerek uzak mı? Garson: Non, cinq minutes. (non, senk minüt.) — Hayır, beş dakika.
Adım adım rota tarif etmek
Tarif verirken A2’de emir kipi kullanılır ve özne çoğu zaman söylenmez. Allez tout droit. (alle tu drua.) — Düz gidin. Tournez à gauche. (turne a goş.) — Sola dönün. Tournez à droite. (turne a druat.) — Sağa dönün. Prenez la première rue à gauche. (pröne la prömiyer rü a goş.) — İlk sokağı sola alın. Traversez la rue. (traverse la rü.) — Caddenin karşısına geçin. Continuez jusqu’à la pharmacie. (kontinüe jüska la farmasi.) — Eczaneye kadar devam edin. Bu fiillerin hepsi vous emir kipidir; turiste tu formuyla tourne demek kaba kaçar.
Sıra bağlaçları tarifi anlaşılır kılar. Önce d’abord (dabor), sonra ensuite (ansüit) veya puis (pui), daha sonra après (apre), en sonda enfin (anfen) denir. Üç adımlı bir rota A2 için idealdir; beş altı adım dinleyeni kaybettirir. Bitirme cümleleri de sabittir: C’est au coin. (se o kuen.) — Köşededir. C’est à côté du café. (se a kote dü kafe.) — Kafenin yanındadır. C’est facile. (se fasil.) — Kolaydır. İsterseniz Vous voyez le feu ? (vu vuaye lö fö?) — Işığı görüyor musunuz? diye bir işaret noktası da verilir.
Dünyada bu konu sık sık öğretmenin tahtaya üç ok çizmesiyle öğretilir: düz, sol, sağ. Öğrenci önce dinler, sonra aynı rotayı başkasına tekrar eder. Tekrar etmek, tarifi ezberlemek değil; dinlediğini kendi sözcükleriyle doğrulamaktır. Bu yüzden tarif veren kişi yavaş konuşur, eliyle gösterir ve her adımdan sonra kısa bir durak bırakır. Siz de sınıf içinde aynı şeyi yapın: biriniz turist, biriniz yerel halk olsun ve rota üç cümleyi geçmesin.
Örnek
Üç adımlı tarif: D’abord, allez tout droit. Ensuite, prenez la première rue à droite. Enfin, le musée est en face de la boulangerie. (dabor, alle tu drua. ansüit, pröne la prömiyer rü a druat. anfen, lö müze e an fas dö la bulanjöri.) — Önce düz gidin. Sonra ilk sokağı sağa alın. Son olarak müze fırının karşısındadır.
Otobüs ve metro ile yol tarifi
Yaya tarifi yetmezse toplu taşıma cümleleri eklenir. A2’de şu soru yeter: Quel bus je dois prendre ? (kel büs jö dua prandr?) — Hangi otobüse binmeliyim? Cevap kısa olur: Le bus numéro 12. (lö büs nümero doz.) — 12 numaralı otobüs. Durak için Vous descendez à la gare. (vu desande a la gar.) — Tren istasyonunda inersiniz. Metro için C’est la ligne 1. (se la linny 1.) — 1. hat. L’arrêt est juste ici. (larre e jüst isi.) — Durak tam burada. Resimdeki turist durakta bekler; soracağı şey numara, yön ve ineceği duraktır, uzun bir şehir tarihi değil.
Binmek ve inmek A2 fiilleridir: prendre le bus (prandr lö büs) otobüse binmek, descendre (desandr) inmek demektir. Le bus va au centre-ville. (lö büs va o santr vil.) — Otobüs şehir merkezine gider. Karıştıysa öğrenci tekrar sorar: Le 12, c’est ça ? (lö doz, se sa?) — 12, o mu? Yerel halk Oui, c’est ça. (ui, se sa.) veya Non, c’est le 8. (non, se lö üit.) der. Sayıları net söylemek tariften daha önemlidir; çünkü yanlış numara yanlış semte götürür. A2’de aktarma ve karmaşık hat değişimi beklenmez; tek otobüs veya tek metro hattı yeter.
Örnek
Durak diyaloğu. Turist: Excusez-moi, quel bus pour la gare, s’il vous plaît ? (eksküze mua, kel büs pur la gar, sil vu ple?) Yerel halk: Le bus numéro 12. Vous descendez au bout de la ligne. C’est facile. (lö büs nümero doz. vu desande o bu dö la linny. se fasil.) Turist: Le 12, ici ? (lö doz, isi?) — 12, burada mı? Yerel halk: Oui, à cet arrêt. (ui, a set arre.) — Evet, bu durakta.
Tarifi tekrar etmek, doğrulamak ve teşekkür etmek
A2 can-do listesinin ikinci yarısı tekrardır: Öğrenci duyduğu rotayı kendi cümleleriyle geri söyler. En işe yarar açılış Alors (alor) veya Donc (donk) sözcüğüdür. Alors, je tourne à gauche, ensuite je vais tout droit ? (alor, jö turn a goş, ansüit jö ve tu drua?) — Yani sola dönüp sonra düz mü gidiyorum? Karşı taraf Oui, c’est ça. (ui, se sa.) veya Non, à droite, pas à gauche. (non, a druat, pa a goş.) der. Bu tekrar, yanlış anlamayı yolda değil konuşurken düzeltir. Resimdeki turist eczane önünde haritaya bakarak tam bunu yapmalıdır: istasyon tarifini adım adım geri söylemek.
Kapanış da kalıplaşmıştır. Merci beaucoup. (mersi boku.) — Çok teşekkürler. Cevap Je vous en prie. (jö vu zan pri.) veya daha kısa De rien. (dö riyen.) olur. Hâlâ emin değilse öğrenci bir işaret noktası ister: C’est près de la pharmacie ? (se pre dö la farmasi?) — Eczaneye yakın mı? Böylece haritadaki nokta ile duyulan cümle birleşir. Sınıfta bu adımı mutlaka rol yapın: biri tarifi versin, öteki üç cümleyi tekrar etsin, yanlış varsa nazikçe düzeltisin. Tekrar etmeden geçen tarif, A2’de yarım kalmış bir konuşmadır.
Örnek
Eczane önü tekrarı. Turist: Je cherche la gare. C’est loin ? (jö şerş la gar. se luan?) Yerel halk: Non. Tournez à droite, puis allez tout droit jusqu’à la station de métro. La gare est à côté. (non. turne a druat, pui alle tu drua jüska la stasyon dö metro. la gar e a kote.) Turist: Alors, à droite, tout droit, et la gare est à côté du métro ? (alor, a druat, tu drua, e la gar e a kote dü metro?) Yerel halk: Oui, c’est ça. De rien ! (ui, se sa. dö riyen!)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Düz git demek için droit tout veya Türkçe sırayla kelime kelime çeviri yapmak. Doğrusu: Kalıp tout droit (tu drua) biçimindedir; sözcük sırası değişmez. Türkçedeki düz git cümlesi bire bir taşınmaz.
- Yanlış: Tanımadık turiste tu emir kipi kullanmak: Tourne à gauche, Va tout droit. Doğrusu: Sokakta yabancıya her zaman vous emri kullanılır: Tournez, Allez, Prenez, Traversez. Tu formu arkadaşlar içindir.
- Yanlış: le gare, la musée demek veya à le musée yazmak. Doğrusu: la gare, le musée doğrudur. à + le birleşir: au musée, au métro. Dişilde à la gare, à la pharmacie ayrı kalır.
- Yanlış: Yalnız Où est deyip tarifi hiç istememek veya Türkçe nerede müze sırasını Fransızcaya aktarmak. Doğrusu: Yer sorusu Où est le musée ? biçimindedir. Asıl rota için Pour aller au musée ? denir. Sözcük sırası Türkçedeki gibi esnek değildir.
- Yanlış: gauche ile droite karıştırmak; çünkü Türkçede sağ sol ile ses benzerliği aranır. Doğrusu: à gauche soldur, à droite sağdır. Tekrar ederken mutlaka el ile gösterin; A2’de en sık kaza bu iki sözcükte olur.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, B1’e doğru, öğrenci sokak adlarını, bina numaralarını ve gerekçe cümlelerini ekler; tarif artık üç adımdan uzun olabilir. Koşul ve neden kalıpları, yazılı mesajla yol tarifi ve telefonla tarif dinleme de gelir. Aktarmalı metro, zaman ifadesi ve daha hızlı native konuşma bu sonraki hedefin parçasıdır. Şimdilik A2’de kısa, nazik ve tekrar edilmiş rota yeter; karmaşık cümleye acele edilmez.
Özet
A2’de turiste yol tarif etmek; nazikçe sormak, üç adımlı emir cümlesi kurmak ve tarifi tekrar ederek teyit etmek demektir. Yer adları, à gauche, à droite, tout droit ve au / à la birleşmeleri bu konuşmanın iskeletidir. Sınıfta harita ve rol yapma ile çalışın; çünkü gerçek sokakta başarı, ezberden çok net tekrar etmeye bağlıdır.