Hafta sonu planını kısa bir mesajda aller artı mastar ile söylemek, A1 öğrencisinin gerçek hayatta hemen kullanacağı bir can-do becerisidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Mesajlaşmak, yakın geleceği yaşatan ilk kapıdır
A1 öğrencisi şu can-do hedefine yönelir: kısa bir sohbet mesajını okuyup hafta sonu planını anlayabilir ve kendi planını iki üç cümleyle yazabilir. Bu hedef ezber listesi değil, Avrupa ortak dil çerçevesindeki yapabilirim dilidir. Öğretmen uzun paragraf yazdırmaz; telefonundaki gerçek mesajı gösterir çünkü hayattaki Fransızca kısa ve eksik noktalıdır.
Konuşma çoğu kez Salut (selam, telaffuz: salü) ve Ça va ? (nasılsın, telaffuz: sa va) ile açılır. Plan sorusu neredeyse kalıplaşmıştır: Tu fais quoi ce week-end ? (Bu hafta sonu ne yapıyorsun, telaffuz: tü fe kua sö wikend). Türkçe de bazen şimdiki zamanla geleceği sorar; Fransızca mesajda da faire (yapmak, telaffuz: fer) şimdiki zamanda durur.
Dünyada FLE sınıflarında yakın gelecek, şimdiki zamandan hemen sonra gelir. Nedeni basittir: aller (gitmek) zaten bilinir, mastar da bilinir. Tarihçe olarak bu fiil hareket anlamının yanına niyet ve yakın gelecek katmıştır; kitaplardaki adı futur proche (yakın gelecek, telaffuz: fütur proş) olsa da öğrencinin ezberlemesi gereken ad değil cümledir.
Örnek
Örnek açılış. Salut Lina ! (Selam Lina!) Ça va ? (Nasılsın?) Tu fais quoi samedi ? (Cumartesi ne yapıyorsun, telaffuz: tü fe kua samdi) Cevap: Ça va bien. (İyiyim.) Samedi je vais au cinéma. (Cumartesi sinemaya gideceğim, telaffuz: samdi jö ve o sinema)
Yakın gelecek kalıbı: aller artı mastar
Yakın gelecek üç parçadır: özne, aller fiilinin şimdiki zamanı, sonra değişmeyen mastar. Çekim A1'de ezbere bilinir: je vais (jö ve), tu vas (tü va), il va / elle va (il va / el va), nous allons (nu zalon), vous allez (vu zale), ils vont / elles vont (il von / el von). Mastar örnekleri: jouer, rester, regarder, manger, étudier.
Olumlu cümle: Je vais rester à la maison. (Evde kalacağım, telaffuz: jö ve reste a la mezon). Olumsuzluk ne ... pas ile yalnızca çekimli fiili sarar, mastar dışarıda kalır: Je ne vais pas sortir. (Dışarı çıkmayacağım, telaffuz: jö nö ve pa sortir). Mesajda soru çoğu kez tonlamayladır: Tu vas venir ? (Gelecek misin, telaffuz: tü va vönir).
Sınıfta est-ce que de görülür: Est-ce que tu vas venir ? (telaffuz: es kö tü va vönir). Gençlerin mesajında on (biz, telaffuz: on) nous kadar, hatta daha çok geçer: On va au parc. (Parka gideceğiz). A1 bunu reddetmez çünkü sokak ve ekran bu zamiri sürekli kullanır. Öğrenci önce je ve tu ile sağlam kursun, sonra on eklesin.
Örnek
Çözümlü kurulum. Özne: ben. Eylem: film izlemek. Zaman: pazar akşamı. Adımlar: bir, je vais; iki, mastar regarder; üç, nesne un film; dört, zaman dimanche soir. Sonuç: Dimanche soir, je vais regarder un film. (Pazar akşamı bir film izleyeceğim, telaffuz: dimanş suar jö ve rögarde ö film) Olumsuzu: Dimanche soir, je ne vais pas regarder un film.
Hafta sonu sözlüğü ve zaman iskeleti
Gün adları A1'de küçüktür: samedi (cumartesi, samdi), dimanche (pazar, dimanş). Bütün iki gün için ce week-end (bu hafta sonu, sö wikend) yeter. Günün parçaları: matin (sabah, maten), après-midi (öğleden sonra, apre midi), soir (akşam, suar). Birleşince samedi matin, samedi soir, dimanche après-midi elde edilir.
Saat için kalıp à artı sayı artı heures şeklindedir: à 15 heures (saat 15.00'te, a kenz ör), à 18 heures (a dizuit ör). Zaman ifadesi cümle başına konunca virgül okumayı kolaylaştırır: Samedi matin, je vais... Türkçedeki gün + virgül + eylem sırası burada da işe yarar ve öğretmenin aradığı netliği verir.
Eylemler somut tutulur. Dışarı: aller au cinéma, aller au parc, aller au restaurant, faire du sport (spor yapmak, fer dü spor), jouer au foot (futbol oynamak, jue o fut). Ev: rester à la maison, regarder un film, écouter de la musique (ekute dö la müzik), étudier (etüdye). İnsan: voir des amis (vuar de zami), avec ma famille (avek ma famiy). Yer kuralı kısadır: à la maison, au ise à + le birleşimidir.
Örnek
Mini sözlük cümleye dökülür. Samedi matin, je vais faire du sport. (Cumartesi sabahı spor yapacağım.) Samedi après-midi, je vais voir des amis. (Cumartesi öğleden sonra arkadaş göreceğim.) Dimanche, je vais rester à la maison. (Pazar evde kalacağım.) Üç cümle bir hafta sonunu anlatmaya yeter.
Kısa okuma: Hafta sonu mesajlaşması
Bu metin A1 can-do okumasıdır: kısa kişisel mesajları anlayabilirim. Kişiler Emma ve Yusuf, ortam cuma akşamı, konu hafta sonu. Metni önce sesli okuyun; vais ile vas farkını kulağınız ayırsın. Sonra anlamı kendi Türkçenizle söyleyin, kelime kelime dizmeyin.
Salut Yusuf ! Ça va ? (Selam Yusuf! Nasılsın?) Salut ! Ça va bien, et toi ? (Selam! İyiyim, ya sen?) Ça va. Tu fais quoi ce week-end ? (İyiyim. Bu hafta sonu ne yapıyorsun?) Samedi matin, je vais jouer au foot avec des amis. (Cumartesi sabahı arkadaşlarla futbol oynayacağım.) Samedi soir, je vais regarder un film à la maison. (Cumartesi akşamı evde film izleyeceğim.) Et toi ? (Ya sen?)
Samedi, je vais aller au cinéma avec ma sœur. (Cumartesi kız kardeşimle sinemaya gideceğim, ma sör.) Dimanche, je vais étudier. (Pazar ders çalışacağım.) On va marcher dimanche après-midi ? (Pazar öğleden sonra yürüyüşe gidelim mi, on va marşe dimanş apre midi) D'accord ! À 16 heures, au parc. (Tamam! Saat 16.00'da parkta, dakor, a sez ör, o park) Super ! À dimanche ! (Harika! Pazara kadar, süper, a dimanş) Je vais aller tuhaflık değildir; birinci aller yakın gelecek, ikinci gitme eylemidir.
Örnek
Anlama anahtarı. Yusuf cumartesi akşamı nerede? à la maison. Buluşma saati nedir? à 16 heures. Teklifi kim yapar? Yusuf, On va marcher ? ile. Emma kabul eder mi? Evet, D'accord der. Pazar sabahı Emma ne yapar? étudier.
Türkçeden gelen tuzaklar
Birinci tuzak, Türkçedeki -e/-a yönelme ekinin fazladan à üretmesidir. Öğrenci oynamaya gideceğim diye düşünüp Je vais à jouer yazar. Doğrusu mastardan önce à yoktur: Je vais jouer au foot. à yer içindir: au parc, à la maison. İkinci tuzak kişi-çekim uyumsuzluğudur: nous vas, je vas, tu vais karışır çünkü Türkçede kişiyi ek, Fransızcada hem zamir hem çekim gösterir.
Üçüncü tuzak gün yazımıdır. Fransızcada samedi ve dimanche cümle içinde küçük harflidir; Türkçe ve İngilizce alışkanlığı büyük harf üretir. Dördüncü tuzak, geleceği şimdiki zamanda bırakıp aller unutmak veya A2'deki futur simple biçimini A1'de zorlamaktır. Je jouerai bu düzeyin hedefi değildir; Je vais jouer yeter ve mesajda daha doğaldır.
Beşinci tuzak artikeli ve spor kalıbını atlamaktır: Je vais cinéma, Je vais foot eksiktir. Doğru: Je vais au cinéma. Je vais jouer au foot. Olumsuzlukta pas mastarın önüne değil çekimin ardına gelir. Je ne vais pas jouer doğrudur; Je vais ne pas jouer A1'de kurulmaz. Bu beş tuzak düzelince mesaj bir Fransız yaşıtına anlaşılır hale gelir.
Örnek
Düzeltme çizelgesi. Yanlış: Je vais à regarder un film. Doğru: Je vais regarder un film. Yanlış: Nous vas au parc. Doğru: Nous allons au parc. Yanlış: Samedi je vais foot. Doğru: Samedi, je vais jouer au foot. Yanlış: Je vais ne pas rester. Doğru: Je ne vais pas rester.
Sınıfta, evde ve ekranda pratik
Dünyada bu konu nasıl işlenir? Birçok FLE kitabı önce aller çekimini tarar, sonra mastar kartı ekler, en son telefon ekranı simülasyonu yapar. Siz de aynı sırayı izleyin: çekim, eylem, zaman, mesaj. Çiftler halinde üç tur yeter. Tur bir: Tu fais quoi samedi ? Tur iki: Je vais... Tur üç: On va... ? ve D'accord ya da Non, je vais...
Günlük hayatta kalıp market listesinden öte işe yarar. Arkadaşa Je vais étudier dimanche yazmak, kulübe Je ne vais pas venir demek A1'in gerçek kullanımıdır. Telaffuzda iki çifti ayırın: vais (ve) ile vas (va); vont (von) ile allons (nu zalon). Ev işi somuttur: üç satır Fransızca, içinde bir zaman ifadesi ve bir mastar.
Öğretmen uzun kompozisyon beklemez; can-do kanıtı kısa mesajdır. Bir sonraki adım A2'de gelecektir, bugünün işi üç temiz cümledir. Sınıf sonunda her öğrenci kendi hafta sonunu sesli okusun, dinleyen yalnızca günü ve eylemi not etsin. Bu, sınavdan önce hayattaki dinleme-konuşma döngüsünün ta kendisidir.
Örnek
Üç satırlık model mesaj. Salut ! Samedi je vais aller au cinéma à 18 heures. Tu vas venir ? (Selam! Cumartesi saat 18.00'de sinemaya gideceğim. Gelecek misin, tü va vönir) Cevap: Oui, super ! À samedi ! (Evet, harika! Cumarteseye!)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yakın gelecek için İngilizcedeki will gibi ayrı bir kip şarttır. Doğrusu: A1'de aller artı mastar yeter; mesaj dilinde en doğal yoldur.
- Yanlış: Je vais à jouer doğrudur çünkü Türkçede oynamaya gidiyorum denir. Doğrusu: Mastar doğrudan gelir. à yer bildirir, eylemi değil: Je vais jouer au foot.
- Yanlış: Gün adları Türkçe ve İngilizce gibi her yerde büyük harfle yazılır. Doğrusu: Fransızcada samedi ve dimanche cümle içinde küçük harflidir.
- Yanlış: Je vais aller yanlıştır, aynı fiil iki kez kullanılmaz. Doğrusu: Je vais aller au cinéma doğrudur; biri yakın gelecek, öteki gitme eylemidir.
- Yanlış: Olumsuzluk Je vais ne pas... biçiminde kurulur. Doğrusu: ne ... pas yalnızca çekimli aller fiilini sarar: Je ne vais pas...
Bir adım ileri
A2'de öğrenci futur simple ile daha uzak ve resmi geleceği öğrenir; tahmin, vaat ve hava durumu bu kiple gelir. Nesne zamirleri ve y yakın geleceğe eklenir: Je vais y aller. Geçmişle plan yan yana durur: dün ne yaptım, yarın ne yapacağım. Mesajlar biraz uzar ve gerekçe parce que ile bağlanır; A1'de ise hedef hâlâ üç temiz cümledir.
Özet
Hafta sonu planı A1'de aller artı mastar, bir gün adı ve kısa bir eylemle anlatılır. Mesajlaşmada Salut, Tu fais quoi ce week-end ?, Je vais..., On va... ? ve D'accord yeter. Türkçeden gelen fazla à, kişi uyumsuzluğu ve günlerin büyük harfi en sık üç hatadır; bunları düzeltmek cümleyi hemen anlaşılır kılar.